Magia izraelskiego kina. 10 filmów, które musisz obejrzeć

ULA RYBICKA

Współczesne kino izraelskie ciekawie odzwierciedla specyfikę życia w kraju pełnym wewnętrznych konfliktów. Twórcy często biorą na warsztat tematy kontrowersyjne, co sprawia, że ich obrazy są wyjątkowo interesujące. Wśród wielu tytułów na pewno znajdziemy perełki – filmy wybitne, które zapadają w pamięć, urzekają formą, głębią przekazu lub poczuciem humoru.


Z zaciekawieniem oglądam izraelskie produkcje, próbując znaleźć w nich cechy wspólne. Na potrzeby tego zestawienia wybrałam jednak dziesięć tytułów, które – przewrotnie – ukazują to, jak bardzo zróżnicowanym krajem jest Izrael i jak trudno go jednoznacznie zdefiniować oraz ułożyć w logiczną całość. Sztuka filmowa doskonale radzi sobie z mozaikowością izraelskiej rzeczywistości, do której poznania niezmiennie zachęcam.

 

 Żal (2017), reż. Savi Gabizon

Obraz Gabizona to bez wątpienia najlepszy izraelski film w moim prywatnym rankingu. Żal jest ujmującą opowieścią o mężczyźnie, który dowiaduje się, że jego dziecko, o którego istnieniu nie wiedział, zginęło w wypadku samochodowym. W rolę ojca nastolatka wcielił się Shai Avivi, który brawurowo pokazuje, jak może wyglądać – w nieco krzywym zwierciadle – żałoba po stracie dziecka. Znakomity scenariusz pełen absurdalnego humoru oraz przemyślane kadry tworzą bez wątpienia godny polecenia film.

Obejrzyj zapowiedź:

 

Opowieść o miłości i mroku (2015), reż. Natalie Portman

Cieszę się, że ekranizacji jednej z ważniejszych izraelskich powieści podjęła się właśnie Portman. Jej wrażliwość wspaniale współgra z wrażliwością Amosa Oza. Fabuła przedstawia rodzinną tragedię na tle burzliwej historii pierwszej połowy XX wieku – dzieciństwo autora książki, który dorastał w cieniu nie potrafiących poradzić sobie z dojmującą rzeczywistością rodziców. Nie ulega wątpliwości, że film wywrze ogromne wrażenie tak na wielbicielach hebrajskiej prozy, jak i izraelskiego kina.

Obejrzyj zapowiedź:

 

Droga Aszera (2017), reż. Matan Yair

Aszer jest typowym zbuntowanym uczniem liceum, który potrafi dobitnie wyrazić własne zdanie. To bohater który urzeka szczerością, nonszalancją, irytuje, rozśmiesza i uczy bezkompromisowości. W tę rolę wcielił się znakomity Asher Lax, którego osobowość zdecydowanie góruje nad innymi aktorami w obrazie Yaira. Historia dorastania, dokonywania pierwszych ważnych życiowych wyborów, ale także mierzenia się ze stratą, przypomina o tym, jak trudne jest wkraczanie w dorosłość.

Obejrzyj zapowiedź:

 

Walc z Baszirem (2008), reż. Ari Folman

Głośna animowana produkcja Folmana to jeden z najbardziej rozpoznawalnych izraelskich filmów. Opowiada o pamięci i traumie, o życiu w cieniu wojny i próbie radzenia sobie z tragicznymi wydarzeniami z przeszłości. Odniesienia do wojny libańskiej są przedstawione bardzo realistycznie i ciężko nie współczuć żołnierzom biorącym udział w walce o swoje państwo. Nie mam wątpliwości, że antywojenne przesłanie i krytyczne spojrzenie na militaryzację przyczyniły się do sukcesu filmu.

Obejrzyj zapowiedź:

 

 Tikkun (2015), reż. Avishai Sivan

Czarno-biały świat ultraortodoksyjnych Żydów przedstawiony przez Sivana to znakomite i pełne symboli dzieło filmowe. Opowiada o wewnętrznej walce głównego bohatera, który zatraca się w religijnej gorliwości. Jego poświęcenie miesza się z szaleństwem, przez co zwykła codzienność w istocie ociera się o mistyczne duchowe doświadczenia. Tajemniczy, głęboki, skłaniający do myślenia obraz z wyjątkowo pięknymi kadrami to pozycja obowiązkowa dla każdego wielbiciela kina artystycznego.

Obejrzyj zapowiedź:

 

 

Tańczący Arabowie (2014), reż. Eran Riklis

Ekranizacja powieści Sayeda Kashui (autora serialu Arab Labor, który w Izraelu cieszył się ogromną popularnością) przedstawia życie izraelskich Arabów w Jerozolimie. Stosunki między światem żydowskim a arabskim są oczywiście pełne napięć, szczególnie wtedy, gdy w grę wchodzi miłość. Pełne humoru i ironii spojrzenie sprawia, że konflikt między narodami nie jest traktowany śmiertelnie poważnie, a losy bohaterów, zwyczajnych i zagubionych, wydają się być bardzo zbliżone do naszych.

Obejrzyj zapowiedź:

 

 Oczy szeroko otwarte (2009), reż. Haim Tabakman

To nie tylko ważny głos w dyskusji o związkach homoseksualnych w środowisku ultraortodoksyjnych Żydów. Oczy szeroko otwarte to przede wszystkim pełen melancholii obraz ukazujący hermetyczność żydowskiego świata. Współczesna historia opowiadająca o niespełnionej miłości i tabu została przedstawiona przez Tabakmana przez pryzmat subtelności niedomówień. Piękny i poruszający film przedstawia tragizm bohaterów, którzy, cokolwiek nie zrobią, sprzeniewierzą się sobie bądź prawu.

Obejrzyj zapowiedź:

 

 Przyjeżdża orkiestra (2007), reż. Eran Kolirin

Komediodramat Kolirina to opowieść o omyłkowej wizycie egipskiej orkiestry policyjnej w miasteczku, w którym nikt na nią nie czeka. To punkt wyjścia do opowiedzenia historii o przypadkach, które rządzą naszym życiem. Dzięki niespodziewanej wizycie dyrygent orkiestry pozna Dinę, która zaoferuje im swoją pomoc (w tej roli doskonała Ronit Elkabetz, znana m.in. z dramatu Vivianne chce się rozwieść). Spotkanie nieznajomych pokazuje, jak wiele może łączyć obcych ludzi, nawet jeśli pochodzą z wrogich sobie krajów.

Obejrzyj zapowiedź:

 

Wypełnić pustkę (2012), reż. Rama Burshtein

Debiut reżyserski Burshtein wprawił widzów w zachwyt. Jej pełna smutku podróż w głąb żydowskiego prawa, które reguluje codzienne życie, bez wątpienia zdumiewa. Wypełnić pustkę to opowieść o młodej kobiecie, której siostra umiera, osieracając niemowlę. Kobieta staje przed dylematem, czy chce i może poślubić wdowca – swojego szwagra – by pomóc w wychowaniu dziecka i stworzyć nową rodzinę. Film podkreśla nie tylko to, jak ważna dla Żydów jest litera prawa, lecz ukazuje także interesujące portrety psychologiczne bohaterów.

Obejrzyj zapowiedź:

 

Meduzy (2007), reż. Shira Geffen, Etgar Keret

Wspaniale się składa, że jeden z ulubionych izraelskich prozaików zajmuje się także kinematografią. Film na podstawie scenariusza Geffen, żony Kereta, szturmem zdobył uznanie widzów i krytyków na całym świecie, wygrywając m.in. Złotą Palmę na festiwalu w Cannes. Eteryczny i melancholijny obraz zanurzony bardziej w symbolach, niż w rzeczywistości, opowiada historie współczesnych mieszkanek Tel Awiwu. To wnikliwe, lecz nie nazbyt dosłowne spojrzenie na człowieka, jego wątpliwości i marzenia.

Obejrzyj zapowiedź:

One Response to “Magia izraelskiego kina. 10 filmów, które musisz obejrzeć”

  1. Nie ma na tej liscie doskonalego filmu z 2014 roku: „Gett: The Trial of Viviane Amsalem”, nie wiem, czy jest jakis polski tytul tego filmu.

    Jurek Gold

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: