List otwarty Goldy Tencer

Do Pana Posła Marka Jakubiaka

 

 

 

 


Szanowny Panie Pośle,

jako Dyrektor Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich Centrum Kultury Jidysz, teatru kontynuującego i zachowującego ponad tysiącletnie dziedzictwo polskich Żydów, czuję się bardzo zasmucona, zdziwiona i wstrząśnięta Pańskim pytaniem zadanym w Polskim Radiu 24.

Ponieważ list ma charakter otwarty, niestety, z przykrością muszę zacytować Pana słowa: „Dlaczego Polska płaci ileś milionów złotych na teatr żydowski? A czy w Izraelu jest polski teatr?”. Nie pomyślałabym, że po Holokauście, po Marcu ’68 i po tylu latach od transformacji, usłyszę coś takiego. W dodatku od posła wybranego do sejmu i reprezentującego naród. Nie pomyślałabym, że znów będę musiała udowadniać, że jestem Polką, że polscy Żydzi są takimi samymi obywatelami tego kraju jak Pan. Od ponad 1 000 lat Żydzi współtworzyli historię naszego kraju, jego życie społeczne, gospodarcze, kulturalne i polityczne. Przed II wojną światową 10 procent społeczeństwa polskiego stanowili Żydzi. Trzy i pół miliona osób wśród których byli politycy, żołnierze, artyści, pisarze, adwokaci, lekarze, robotnicy, nauczyciele, kupcy… Obywatele Polski, nie Izraela. Często zasymilowani, czy ochrzczeni, co i tak nie miało znaczenia, bo bycie Polakiem nie było i nie jest zależne od wyznania.

W wyniku okupacji niemieckiej i holokaustu większość z tych ludzi zginęła. Nieliczni, którzy ocaleli próbowali odbudować życie w swojej jedynej ojczyźnie. Po wojnie stworzyli m.in. teatry żydowskie we Wrocławiu i w Łodzi. Zrobili to, by zachować dziedzictwo, historię i kulturę tych, którzy zostali zamordowani. W 1950 roku te dwa teatru zostały połączone i tak powstał Państwowy Teatr Żydowski, który w 1955 roku, z inicjatywy Idy Kamińskiej przeniósł się do Warszawy. Funkcjonujemy tu do dziś, mimo ogromnych trudności spowodowanych utratą w 2016 roku siedziby przy Placu Grzybowskim. W międzyczasie był pogrom kielecki w 1946 roku i marzec 1968 roku. Okazało się, że ci nieliczni ocaleni z holokaustu znów muszą uciekać, porzucić swoje życie, swoją ojczyznę. Garstka jednak pozostała. Nie dała odebrać sobie polskich paszportów. Wbrew wszystkiemu postanowiła kontynuować w Polsce historię polskich Żydów. Pomimo tych wszystkich wydarzeń nasz Teatr kontynuował tradycję teatru żydowskiego sięgającą  XVIII-wiecznych purim szpil.

Jestem Polką i Żydówką, córką Szmula Tencera, który przeżył getto warszawskie i Auschwitz. W kierowanym przeze mnie Teatrze część pracowników ma korzenie żydowskie, ale większość nie. Wszyscy jesteśmy i czujemy się Polakami. Kulturę i tradycję żydowską traktujemy, jako część polskiego dziedzictwa. Zachowujemy pamięć o tych, którym najpierw odebrano prawo do życia, a później prawo do bycia Polakiem. Czyżby wyrzucał nas Pana poza obręb wspólnoty, czyżbyśmy tracili prawo do czucia się Polakami?

Mam nadzieję, że zreflektuje się Pan i przeprosi za swoje słowa. Zachęcam do wizyty w Muzeum POLIN, w Żydowskim Instytucie Historycznym, do odwiedzenia miejsc po obozach koncentracyjnych i w obozach zagłady oraz oczywiście zapraszam na nasze spektakle. Mam nadzieję, że to pozwoli zweryfikować Panu swoje poglądy na temat tego co jest polskie, a co nie i kto jest Polakiem, a kto nie.

Z poważaniem,

Gołda Tencer

11 komentarzy to “List otwarty Goldy Tencer”

  1. aleksander 24/02/2019 at 15:47

    Szanowna Pani.
    bycie posłem nie jest potwierdzeniem posiadania rozumu,przyzwoitości,wiedzy,empatii,kultury i kilku innych jeszcze cech charakteru.Poseł Jakubiak karierę polityczną rozpoczął od wybryków antysemickich a na czym skończy jeszcze nie wiemy.

  2. A tak dla ogolnej orientacji…
    Moze faktycznie w Izraelu nie funkcjonuje teatr polski ALE Instytut Polski jest bardzo czynny w rozpowszechnianiu kultury polskiej-wystepy,wyklady,nauka jezyka,filmy itp).

  3. Daniel Kraus 23/02/2019 at 10:02

    Antysemityzm w Polsce nie jest wyssany z mlekiem matki ale tak gleboko zakorzeniony ze zadne dotychczasowe metody nie moga tej nienawisci wypielic. To bardzo smutne ale takie sa polskie realia AD 2019. Podziwiam wspolczesnych Don Kichotow a szczegolnie tych pochodzenia zydowskiego co wybrali Polske jako ojczyzne.

  4. Z całym szacunkiem Pani Gołdo ale niestety pisze Pani na Berdyczów.

  5. A list powinien sie zaczac…
    „szanowny ” panie OSLE
    I jak to osiol NIC nie zrozumie
    powie…”mow do mnie jeszcze „

  6. List Gołdy Tencer mozna by uznać za świetny, gdyby nie zakończenie: „z poważaniem”. Kogo tu poważać. Mozna się ewentualnie politować nad stanem jego umysłu i tych co go wybrali.

  7. Polscy Żydzi należą do narodu który nazywa się żydowski i mają wyznanie które nazywa się judaizmem. Nawet ci zdeklarowani ateiści. Bo judaizm jest kulturą bardziej niż religią jak chrześcijaństwo jest kulturą bardziej nie religia i Islam jest bardziej kulturą niż religią. Dlatego żydowski ateista zupełnie nie podobny do katolickiego ateisty i nie może stać się katolickim ateistą bez formalnego chrztu.
    Formalny chrzest jest warunkiem koniecznym ale niewystarczającym. Po chrzcie trzeba zaliczyć pokolenie -dwa gorliwej praktyki, aby sąsiedzi uznali potomków byłego Żyda za Polaka.
    Polscy Żydzi nie muszą sprzedawać folkloru. To poniżające. A teatr żydowski mogą prowadzić Polacy. Nie gorzej od Żydów. Przebrani za pejsatych chasydów pląsających po scenie. Jak tygodniowy show w rezerwacie Sioux z aktorami z Los-Angeles.
    Żydzi mają narodowość, kulturę i nawet własne państwo. Indianie amerykańscy nie mają państwo ,stracili język i stracili kulturę.
    Żydzi polscy nie muszą być Indianami polskimi. Mają wybór.

  8. ricardo381 22/02/2019 at 20:28

    Ten Marek Jakubiak to typowe chamisko, lubujące się w różnorakich godnych potępienia wypowiedziach. Jestem pełen uznania dla godnej reakcji Panj Goldy Tencer. Oby to przesłanie dotarło do tej tępej głowy. Sam byłem (jestem?) wielokrotnym widzem Teatru Żydowskiego i jako stały subskrybent Biuletynu korzystam z dobrodziejstwa zniżki dla siebie i Małżonki. Korzystam również, aczkolwiek sporadycznie, z akcji organizowanych przez POLIN (najbliższa to ” Historia jutra – spór o pamięć, fakty i fikcję w czasach internetu ” 06.03.2019 z udziałem m.innymi Timothy’ego Snydera). Mam nadzieję, że uda mi się zdobyć dwa bilety.

  9. Elżbieta Tracewicz 22/02/2019 at 19:19

    Straszne , że polscy żydzi muszą tłumaczyć, że są Polakami. To poniżające. Nawet mówienie o tym, że się czuje Polakiem poniza osobę, która czuje się zmuszona do robienia takich oświadczeń wobec innych Polaków . Kiedyś przewodnik po meczecie w Kruszynianach (muzulmanin) na pytanie turysty „Czy czuje się Polakiem?” odpowiedział : „Ja się nie czuję Polakiem, ja nim jestem”.

  10. Siedzi biały człowiek w kotle kanibalów i krzyczy że to pomyłka bo on jest kanibalem i wyprasza sobie taki stosunek. Na co rada szczepu zbiera się na specjalne posiedzenie i uchwala że biały człowiek nigdy nie będzie kanibalem. I biały człowiek wraca jako danie do kotła w wyniku demokratycznej uchwały.
    Pod „białego człowieka” i „kanibala” można podstawić innych aktorów. Z życia polskiego.

  11. Krzysztof Radliński 22/02/2019 at 17:19

    Też jestem polskim Żydem ocalałym z getta warszawskiego. Uważam ze postawa posła Marka Jakubiaka jest haniebna.
    Jedyna rzecz, która może go nieco tłumaczyć, to to, że jako właściciel browaru piwnego wszedł w zbyt bliski kontakt ze swoim produktem…

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: