Wielokulturowy Izrael

 

 Oz Almog

Książkę tę dedykuję pamięci Dziadka Davida Leiba – syna Sary i Zecha- ryahu Ze’eva Lichtshine, który urodził się i dorastał w mieście Vladimir Volynsk(zwanym przez Żydów Ludmirem) i stracił w Holokauście brata (Shmuela) i cztery starsze od niego siostry, pamięci Babci Miriam („Mani”) – córki Frimeta i Jony Rozenthal, która urodziła się i dorastała w miasteczku Gostynin (niedalekoWarszawy). Straciła w Holokauście brata (Izraela) i cztery siostry.Oboje wyemigrowali do Palestyny w 1933 roku zaraz po zawarciu małżeństwa w Polsce i nigdy nie dowiedzieli się niczego o losach swoich najbliższych.

.

Prolog
Angina sektoris
PROFESOR SZEWACH WEISS


Profesor Oz Almog, należący do drugiego pokolenia socjologów izraelskich, którego prace naukowe ukazują się w prestiżowych domach wydawniczych w Izraelu i poza nim, wydaje nową książkę o wielokulturowym Izraelu.
Jest to pierwsza z prac izraelskiego naukowca, wydawana w Polsce i w języku polskim, przed jej opublikowaniem w Izraelu. Sam fakt wydania książki profesora Almoga jest znaczącym świadectwem szczególnych relacji pomiędzy środowiskami naukowymi Polski i Izraela. Izrael jest dla Polaków krajem interesującym poznawczo. Choć zabrakło  już w Polsce Żydów nadal prowadzony jest dialog z judaizmem. Pochodzący z Polski Żydzi mieli wielki wkład w odbudowaniu „trzeciej świątyni” – trzeciej niepodległości i suwerenności państwa Izrael. To był wpływ socjopolityczny, kulturowy i demograczny. Ruch syjonistyczny stworzony w końcu XIX wieku przez Teodora Herzla, znalazł szerokie poparcie wśród Żydów z Polski. Jak  wiadomo Polska była największym centrum życia żydowskiego w Europie
– przed II wojną światową mniejszość żydowska liczyła 3,5 mln osób.

Pierwsze pokolenie socjologów izraelskich od czasu mandatu brytyjskiego, aż do lat 70-tych pozostawało pod dominującym wpływem wybitnego badacza Szmuela Noacha Ajzenstadta. Wydane w 1965 roku Społeczeństwo izraelskie stało się Biblią izraelskiej socjologii. Uczniowie Ajzenstadta: profesorowie
Bar Josef, Horowitz, Szapira, Lisak, Gutman, Jaar, Awineri i inni, nie mniej  znaczący, kontynuowali podejście socjologiczne swego wielkiego poprzednika, wobec nowej rzeczywistości Izraela, który jest społeczeństwem wieloetnicznym. Tą drogą poszedł prof. Almog, dodając swój punkt widzenia, niekiedy
dyskusyjny do tego stopnia, że spotykał się z polemiką w świecie akademickim, z której to polemiki prof. Almog zwykle wychodzi zwycięsko.

Badania prof. Almoga uchwytują szybko zmieniającą się dynamikę rzeczywistości młodego państwa: każda alija przynosi nową falę emigracji. Podczas wyborów do I Knesetu w początku 1949 roku, na liście uprawnionych  do głosowania było nie więcej niż 450 tys. osób. Lista wyborców do obecnego  Knesetu, na początku 2009 roku, urosła do 5,5 mln. Pierwsze pokolenie socjologów izraelskich prowadziło badania naukowe na podstawie mapy partyjnej i politycznej Izraela. W roku 1955 ukazał się  artykuł profesora Binijamina Akzina, twórcy wydziałów prawa, administracji  i nauk politycznych na Uniwersytecie Hebrajskim – „Rola partii w demokracji izraelskiej”. Przedstawia on społeczeństwo Izraela jako „społeczeństwo  partyjne” – w takim sensie, że każdy fragment życia społecznego opisywany jest jako regulowany związkami i zależnościami partyjnymi. Inny z profesorów, Jonatan Szapira, pisząc o kulturze politycznej Izraela porównał ją do  bolszewickiej kultury politycznej. Partia Pracy, Mapaj, posługując się metodologią Morica Diverże, mówiącego o partiach „dominujących”, tworząc koalicje, na czele których stała od lat 30. do 70. XX wieku, była taką partią.

Dynamiczne społeczeństwo izraelskie nie rozdzieliło się na zróżnicowane sektory pod wpływem jednoczącego oddziaływania Mapaj, która mając wpływ na  wszystkie sektory, powstrzymywała tendencje partykularne. Analizie wyborów  w Izraelu poświęcił swe najważniejsze prace profesor Aszer Arian.

Do takiego świata naukowego wchodzi, ze swoim własnym podejściem  profesor Oz Almog. Jego badania socjopolityczne poszerzone zostają o kwestie dynamiki migracji, wielokulturowości żydowskiej i arabskiej i „zderzenia cywilizacji” w Izraelu, syjonizmu i postsyjonizmu, kultury, kinematografi i demografii.

W oddawanej w ręce Czytelnika książce, rozdziela Almog wielokulturowy Izrael, poszczególne społeczności izraelskie, na siedem grup – sektorów:  5 żydowskich i dwie nieżydowskie. Pierwszą grupą są weterani, pochodzący głównie z Europy i Ameryk, aszkenazyjczycy, w większości niereligijni, świeccy a nawet ateiści. Do grupy tej należy pierwsze, drugie, trzecie  i czwarte pokolenie. Liczy ona ok 3,3 mln osób. Druga grupa to społeczność  religijno – narodowa, można dodać: syjonistyczno-narodowa, głównie złożona  z aszkenazyjczków. Liczy ona od 600 do 800 tys. Trzecią są ultraortodoksyjni  Żydzi, pochodzący w większości z krajów północnej Afryki i bliskiego Wschodu (nazywani są mizrachim, czasami sefardim) – ok. 800 tysięcy. Czwarty sektor  – imigranci z byłego Związku Radzieckiego to ok. 1 mln 200 tys. Piąty sektor  – Żydzi Etiopscy, kolejne 120 tys. to żydowskie sektory. W nieżydowskich,
w sektorze szóstym, znajdują się Palestyńscy Arabowie mieszkający w państwie Izrael. Jest ich ok 1 mln 300 tys. (muzułmanów, chrześcijan i innych).  Siódmy sektor to społeczeństwo druzyjskie – 120 tys.Politycy starszego pokolenia, przyzwyczajeni do obrazu jednolitego społeczeństwa izraelskiego narzekają na te nowe zjawiska sektorialne w izraProlog. Angina sektoris elskim społeczeństwie. Patrzą z niezadowoleniem na istniejące obok siebie  dwa, trzy, cztery i więcej społeczeństw Izraela. Przytaczają słowa znanego  prawicowego polityka dr Johanana Badera (absolwenta Uniwersytetu Jagiellońskiego), który nazwał to zjawisko „angina sektoris”. Ci, którzy przeczytają  książkę profesora Almoga, będą mogli się przekonać, że społeczeństwo przez  niego opisywane tworzy po raz pierwszy nową, autentyczną kulturę izraelską – slang językowy, muzykę, sztukę, kino, która jest mieszanką starych tradycji i zwyczajów żydowskich, współczesnego Izraela i kultury śródziemnomorskiej. Mówimy o małym społeczeństwie, liczącym 7 mln osób, małym kraju, mającym wspólne losy, wspólne troski. Ciasno. Cieszymy się razem, płaczemy razem, kłócimy się razem. Temperament polityczny jest tak wysoki jak temperatura. Żyjemy w przerwach między wojnami i wojnach między przerwami.

Cala ksiazka w linku ponizej

wielokulturowy Izrael

One Response to “Wielokulturowy Izrael”

  1. Mala uwaga do tlumacza na polski: FRIMET to imie zenskie wiec w odmianie powinno byc Frimety,a nie jak napisano….

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: