Search results: *muzyka zydowska

*Muzyka zydowska cz. 3

Czy polska muzyka żydowska miała swój specyficzny charakter? Oczywiście, że tak. Charakteryzował ją silny wpływ folkloru rosyjskiego, ukraińskiego i polskiego. Wędrowni, żydowscy muzycy często inspirowali się melodiami zasłyszanymi na jarmarkach, w karczmach, na weselach – i to nie tylko żydowskich. W jednej z piosenek w języku jidysz Dire-gelt (jid. Czynsz), która powstała na przełomie XIX i XX wieku […]

*Muzyka zydowska cz. 2

Jaka była tematyka żydowskich pieśni? Komponowano przede wszystkim pieśni religijne – podniosłe w tonie, często pochwalne lub wieszczące nadejście Mesjasza. Bardzo często pojawiały się w nich słowa zaczerpnięte z języka hebrajskiego – hebraizmy. Język ten nie był stosowany na co dzień, ale był silnie związany z religią. Poza muzyką religijną, istniała także popularna. Tematyka utworów […]

*Muzyka zydowska cz. 1

Szofar – liturgiczny instrument dęty, wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego. Kiedy Żydzi zaczęli tworzyć muzykę? Mimo że samo słowo muzik (jid. muzyka) jest w języku jidysz stosunkowo młode i pojawiło się w użyciu dopiero w XIX wieku – muzyka w religii i kulturze Żydów jest obecna od starożytności, a rolę jej często podkreślano w Biblii1. Towarzyszyła wszystkim […]

Muzyka zydowska cz 8 ( Lublin )

Czy do Lublina przyjeżdżały też gwiazdy muzyki popularnej?     Częstymi gośćmi w Lublinie byli Bencjon Witler, Josele Kołodnyj, Lola Folman, Szymon Dżigan, Izrael Szumacher i inni artyści specjalizujący się w występach, będących połączeniem koncertów i przedstawień teatralnych. Imprezy tego rodzaju były w okresie międzywojennym rozrywką bardzo popularną. Sławy koncertujące w Lublinie Datowanie fotografii Stefana […]

Muzyka zydowska cz 7 ( Lublin )

Czy z Lublina wywodzili się jacyś znani muzycy żydowscy? Lublin kojarzony jest przede wszystkim z genialnym kompozytorem i skrzypkiem Henrykiem Wieniawskim oraz jego bratem Józefem(także kompozytorem i pianistą). Rodzina Wieniawskich miała żydowskie korzenie, jednak w 1828 roku przeszła na chrześcijaństwo i zmieniła nazwisko na nawiązujące do ich rodzinnej Wieniawy. Henryk swą grą miał zachwycać od wczesnego dzieciństwa; również samego […]

Muzyka zydowska cz 6 ( Lublin )

Gdzie koncertowano w XIX wieku? Na ulicach, w karczmach, oberżach, stacjach pocztowych i przeprzęgowych oraz w ogrodach i traktierniach. Latem 1816 roku w lubelskich restauracjach występował warszawski Żyd, na którego repertuar składały się polskie pieśni przy akompaniamencie skrzypiec27. Żydowskie kapele muzyczne najmowano również do występów w lubelskich teatrach. Na przykład, w 1851 roku sprowadzono do miasta […]

Muzyka zydowska cz 5 ( Lublin )

Czy muzycy żydowscy płacili podatki od swojej działalności? Oczywiście, że tak. Muzycy żydowscy stanowili poważną konkurencję dla swoich chrześcijańskich odpowiedników. Pewne kwoty pobierano od występów w miejscach publicznych, a także muzykowania w czasie balów, redut, zabaw i widowisk. Grajkowie wpłacali 10 zł rocznie do lokalnej kasy cechu chrześcijańskiego i 2 zł na rzecz Rady Miasta23. […]

Muzyka zydowska cz 4 ( Lublin )

Czy w Lublinie muzykowano tylko po karczmach i weselach? Oczywiście, że nie. Równolegle rozwijała się tradycja śpiewu liturgicznego. Akta grodzkie miasta Lublina często wzmiankują kantorów synagogalnych. Z 12 marca 1627 roku pochodzi wpis, notujący na tym stanowisku Mokszo Lewkowicza15. W XVII wieku kantorem był również Pesach Cwi ha-Chochen Szac, znany jako Hirsz Chazan z Lublina – […]


%d bloggers like this: