Wyniki wyszukiwania dla ‘Marzynski

Ożeniony ze szlachcianką ( 52 )

Dla położonego 20 km od Chicago uniwersytetu moja rewolucyjność w Rhode Island School of Design nie była problemem. Zaproponowano mi dwukrotnie większą pensję. Okazało się, że na akademickiej rozróbie w jednym miejscu — w drugim można zarobić. Governors State był uniwersytetem dla […]

Ożeniony ze szlachcianką (51)

Daniel Marzyński, mój ojczym, zmarł w 1978 roku, w Kopenhadze. Wojnę spędził w niemieckim obozie dla polskich oficerów. Z warszawskiego getta Niemcy wywieźli na śmierć jego żonę i pięcioletniego syna, którego ja mu zastąpiłem. Był inżynierem odpowiedzialnym za budowę warszawskiej dzielnicy […]

Ożeniony ze szlachcianką (48)

Ostatni mój rok w Rhode Island School of Design będzie pracowity. Grażyna przestanie się martwić o los naszego amerykańskiego domku, który tak wyobrażał siebie pięcioletni Bartek. Na niewykończonym poddaszu naszego domu w Providence mgr. inż. arch. Grażyna Jankowska z dyplomem Politechniki Gdańskiej […]

Ożeniony ze szlachcianką (45)

Na początku roku 1974 Nixon odmawia przekazania Kongresowi nagrań z Białego Domu. Wybucha afera Watergate. Na naszym domowym froncie, po urodzeniu Ani, Grażyna pozostaje w Kopenhadze, gdzie z pomocą moich rodziców, Broneczki i Daneczka, łączy pracę w biurze architektonicznym z opieką nad dziećmi, […]

Ożeniony ze szlachcianką (43)

Wrzesień 1972. Stacja w Providence, Rhode Island jest pusta i zaniedbana, rezultat kryzysu i ucieczki Amerykanów do przedmieść. Na peronie czeka na nas nauczyciel fotografii Chester Michalik, z trzeciego pokolenia polskich emigrantów. Wita nas w imieniu Rhode Island School of Design. Wyciągam […]

Ożeniony ze szlachcianką (42)

W lutym 1970 roku telewizja duńska nadała mój film Et brew fra Sct. Lawrence til Polen (List ze statku St. Lawrence do Polski). Po raz pierwszy publicznie nazwałem się Żydem. Był to początek nowego stylu mojej narracji dokumentalnej, w której uczestniczy sam filmowiec. Dla Duńczyków, komunizmu […]

Ożeniony ze szlachcianką (41)

Marian Marzynski Na pokładzie zakotwiczonego w Kopenhadze statku uświadamiam sobie, że jestem żydowskim emigrantem. Zbierają się tu żydowscy rozbitkowie. Większość z nich ze stacji przesiadkowej w Wiedniu, gdzie odmówili osiedlenia się w Izraelu, syjonistycznej ojczyźnie, do której wysyłał ich sekretarz Gomułka. […]

Ożeniony ze szlachcianką (40)

W roku 1967 pierwszy sekretarz partii Gomułka używał przenośni. Mówił na przykład: krawiec kraje, jak mu materii staje (chodziło o socjalistyczną ekonomię), albo: z próżnego i Salamon nie naleje (chodziło o króla Salomona), lubił też akcentować słowa: wzro-sła pro-dukcja se-ró-w , w tym tyl-ży-cki osiem […]

Ożeniony ze szlachcianką (39)

Wracam do pradziadka szlachcianki Grażyny, Bartłomieja Jankowskiego, podpułkownika armii carskiej, który w roku 1881, w Odessie, żalił się Ministerstwu Wojny, że nie starcza mu na utrzymanie dwanaściorga dzieci. Jedno z nich, Ewelina Jankowska, w roku 1885, w Wilnie, wyszła za mąż za szlachcica kresowego Henryka Bułhaka, właściciela majątku Natalewsk niedaleko miasta Ihumen w województwie […]

Ożeniony ze szlachcianką (38)

Marian Marzynski W domku fińskim, w śródmieściu Warszawy, gdzie mieszkaliśmy u moich rodziców, Grażyna i ja byliśmy rozpieszczani. Latem 1966 roku wykupiliśmy pasażerską kajutę na frachtowcu „Marynarz Migała”, który poza prywatnym marynarskim eksportem wódki wiózł do Szwecji państwowy węgiel, z Norwegii […]

Ożeniony ze szlachcianką (37)

Marian Marzynski Do Francji jeździliśmy co roku. Grażyna na praktyki architektoniczne, ja na naukę języka i obserwacje zgniłego kapitalizmu. W telewizji francuskiej zobaczyłem Intervilles („Między miastami”), program, w którym mieszkańcy małych miast popisywali się swoimi umiejętnościami. Zawodników sponsorowały i ubierały miejscowe firmy. […]

Ożeniony ze szlachcianką (36)

W roku 1961 skończyłem 24 lata. Miałem za sobą radiowe Wiadomości z kraju i ze świata i początki telewizji. Wszyscy jesteśmy sędziami stawało się popularną serią telewizyjną. Fotoreporterka „Polityki” uznała mnie za celebrytę i zaprosiła na sesję zdjęciową pod warszawskim pomnikiem Nike. Sukces zawodowy odwracał moją […]

Ożeniony ze szlachcianką (35)

Marian Marzynski Po przetłumaczeniu 34 ręcznie pisanych stron w aktach wojskowych Bartłomieja Jankowskiego, wyszperanych w Moskwie przez kuzyna Grażyny, Jacka Jankowskiego, dowiadujemy się o życiu pradziadka Grażyny i pra-stryjka Jacka. Bartłomiej Jankowski, syn Tomasza. Urodzony w roku 1811. Ze szlachty w prowincji mińskiej. Chodził do szkoły […]

Ożeniony ze szlachcianką (34)

Marian Marzynski Jako student dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim awansowałem w naszym domku fińskim na Jazdowie: rodzice przenieśli się do mniejszego pokoju, ja dostałem większy, frontowy. Z okna tego pokoju moja matka, Broneczka, podlewa ogródek, w którym nie ma podłączenia do wody, […]

Ożeniony ze szlachcianką (33)

Marian Marzynski Grażyna Jankowska, studentka pierwszego roku architektury Politechniki Gdańskiej. Miała 18 lat, gdy zakochał się w niej Jurek Afanasjew, o pięć lat starszy student Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, przyszły poeta, pisarz i reżyser teatralny. Tak w swojej książce […]

Ożeniony ze szlachcianką (32)

Marian Marzynski Pierwsi polscy Żydzi  przybyli do Argentyny w roku 1883 na pokładzie statku  „Veser”, który urósł  w legendę żydowskiego „Mayflower”. Nazwano ich Gauchos Juedos, „żydowskimi kowbojami”. Osiedlali się na nieuprawianych ziemiach w prowincji Santa Fé.  Założyli tam miasteczko Moisés Ville . Na początku 20 […]

Ożeniony ze szlachcianką (31)

Marian Marzynski Odnaleziona po latach kuzynka mojego ojca, Rywka, wprowadziła mnie w świat jej matki, siostry mojego dziadka Moshe Kusznera, Nechamy Kuszner – Kantorowicz, . Działo się to w roku 1938 mieście rodzinnym Kusznerów, Stołpcach nad Niemnem. Do miasta przyjechał z Argentyny, zaproszony przez Kantorowiczów […]

Ożeniony ze szlachcianką (29)

Marian Marzynski W roku 1955 Grażyna rozpoczęła studia architektoniczne na Politechnice Gdańskiej. Poprosiłem jej bliską koleżankę Krystynę Szczypińską – Anders, żeby podzieliła się ze mną wspomnieniami z tych studiów. Drogi Marysiu, znasz to? Bo ja mam na ogół pamięć […]

Ożeniony ze szlachcianką (28)

Marian Marzynski Poprosiłem Mirka Śmiłowicza, mojego bliskiego kolegę z Liceum Batorego, późniejszego wybitnego chirurga – ortopedę, żeby napisał coś o naszej przyjaźni z tych lat. Przysłał mi rozdział swojej autobiografii, z której cytuję fragment: Utrzymywaliśmy z Marianem bliskie koleżeńskie kontakty, uczyliśmy […]

Ożeniony ze szlachcianką (27)

Car Rosji przedstawiał się jako Najjaśniejszy, Wszechmogący, Umiłowany, Wielkorządca Absolutny Całej Rosji. Na jego rozkaz zesłano na Syberię pradziadków Grażyny po Powstaniu Styczniowym 1863-1864. Naszym „carem” był Józef Stalin, zbrodniarz komunistyczny, odpowiedzialny za prześladowania i śmierć milionów […]

Ożeniony ze szlachcianką (25)

Marian Marzynski Mieczysław Starkiewicz był bratem ciotecznym Zofii Jankowskiej, matki Grażyny. Oboje urodzeni na zesłaniu w Czelabińsku, wrócili do Wilna w roku 1921. Mieczysław miał siostrę Jadwigę (ur. 1910) i brata Zenona. Ich ojciec Bolesław Starkiewicz, który w Czelabińsku był ślusarzem kolejowym, w Kownie został konduktorem. […]

Ożeniony ze szlachcianką (24)

Marian Marzynski Nechama Kuszner i jej mąż Abram Kantorowicz, rodzice Rywki, siostrzenicy mojego ojca Bolka, mieli w Stołpcach, miasteczkuna przedwojennej granicy polsko-rosyjskiej, duży dom – hotel z restauracją, kawiarnią i piwiarnią. Po 70 latach nieobecności. Rywka wraca do Stołpców, dziś na Białorusi. Podjeżdżamy do ich […]

Ożeniony ze szlachcianką (23)

Marian Marzynski Na zdjęciu poniżej babcia Grażyny, szlachcianka Aniela Karpowiczówna, która po Powstaniu Styczniowym, w roku 1865 zesłana była z rodzicami do Czelabińska, gdzie wyszła za mąż za szlachcica z Litwy, Klemensa Mackiewicza herbu Ślepowron – dziadka Grażyny. W Czelabińsku mieszkała też siostra babci Anieli, Wanda Tekla […]

Ożeniony ze szlachcianką (22)

Marian Marzynski Tak wyglądało w latach dwudziestych polsko – żydowskie miasteczko Stołpce, położone na przedwojennej wschodniej granicy. Stąd pochodzili Kusznerowie, rodzina mojego ojca. Ze Stołpców przeniósł się do Łęczycy jego ojciec, mój dziadek – dentysta Moshe Kuszner. Po śmierci ojca, […]

Ożeniony ze szlachcianką (21)

Marian Marzynski Droga Grażyno, na mojej ścianie wisi portret Konstantego Jankowskiego, brata naszych pradziadów Bartłomieja i Napoleona. Nie dawało mi spokoju, że poza tym, że jego żona nazywała się Michalina Ratyńska, nie wiele o nim wiemy. Tak wyglądał. Wąsy obowiązkowe. Zapisaną w drzewie rodzinnym, […]

Ożeniony ze szlachcianką (20)

Stołpce nad Niemnem, miasto w dawniej guberni mińskiej, po wojnie światowej włączone do Polski, dziś Białoruś, jest w naszej rodzinnej legendzie. Było to miasto, z którego pochodziła rodzina mojego ojca Kusznera. Do śmierci matki w 1987 roku wiedziałem tylko tyle, że dziadek Mosze Kuszner, opuścił […]

Ożeniony ze szlachcianką (19)

Marian Marzynski Pradziadek Grażyny, Bartłomiej Jankowski, szlachcic herbu „Ogończyk”, urodzony w roku 1814 w powiecie bobrujskim, guberni mińskiej, pułkownik armii carskiej, pozbawiony majątku i zesłany po Powstaniu Styczniowym w głąb Rosji,nie przestaje nas intrygować. Za jakie przewinienia go zesłano i dlaczego na zdjęciu […]

Ożeniony ze szlachcianką (18)

Marian Marzynski Jednoroczna Grazyna, szlachcianka herbu „Ogończyk”, na zdjęciu ze swoim ojcem Alfredem, synem carskiego leśnika Witalisa, wnukiem carskiego pułkownika Bartłomieja. Alfred ożenił się w roku 1935 z Zofią Mackiewicz, córką syberyjskich zesłańców po Powstaniu Styczniowym, matką […]

Ożeniony ze szlachcianką (16)

Marian Marzynski Odkrywamy nowych przodków Grażyny Jankowskiej, mojej szlachcianki. Oto fragment korespondencji z Jackiem Jankowskim, jej „pradziadkowym” kuzynem. Drogi Jacku, dzięki za portrety twoich pradziadków: Napoleona Jankowskiego (1814 – 1891) i Marii Okołow. Jej siostra-bliźniaczka Ewelina Okołów wyszła za brataNapoleona, Bartłomieja Jankowskiego, […]

Ożeniony ze szlachcianką (15)

Marian Marzynski W marcu 1945 roku, moja matka prowadziła magazyn chleba dla pracowników Społecznego Przedsiębiorstwa Budowlanego, odgruzowujących teren zniszczonego warszawskiego Szpitala Ujazdowskiego, naprzeciwko Sejmu. Sowieckie ciężarówki wojskowe z czerwonymi gwiazdami, przywoziły tam z Dworca Gdańskiego […]

Ożeniony ze szlachcianką (14)

Marian Marzynski Wiosną 1945, po moim przyjeździe do Warszawy z sierocińca Braci Orionistów w Łaźniewie, matka powiedziała mi, że czekamy na powrót ojca z wojny, ale szybko zorientowałem się, że z wojny wszyscy wrócili i Bolka wśród nich nie było. Mieszkaliśmy w jednym z ocalałych budynków […]

Ożeniony ze szlachcianką (13)

Marian Marzynski Inna szlachcianka, Monika Minkiewicz i jej mąż Wiktor Markowicz, sponsorzy muzeum „Polin”, są od lat naszymi przyjaciółmi. Monika jest córką aktorki Janiny Gosławskiej i poety — satyryka, Janusza Minkiewicza. Urodziła się w tragicznym czasie: na miesiąc przed wybuchem […]

Ożeniony ze szlachcianką (12)

Marian Marzynski Miałem siedem lat, gdy Niemcy przegrywali wojnę. Wycofując się z frontu, w lecie 1944 roku, rozbili obóz przed kościołem naszego sierocińca w Łażniewie pod Warszawą i częstowali nas czekoladą. Potem odwiedzili nas zwycięzcy: obdarci i głodni rosyjscy żołnierze, […]

Ożeniony ze szlachcianką (11)

Marian Marzynski Napisała do nas Ola: Dzień dobry kochana rodzinko!moja matka Alina Szafrańska była kuzynką Grażyny. Urodziła się 07.07.1926 r. w majątku Adamarynie, pow. Mołodeczno, woj. wileńskie. Jej matką, a moją babcią, była Bronisława Niemczynowicz, jej ojcem Witold Ejsymont, burmistrz miasta […]

Ożeniony ze szlachcianką (10)

Marian Marzyński Warszawa. Wrzesień 1940. Skończyłem trzy lata. Z mieszkania na Wilanowskiej 4 przeprowadzamy się do getta — na Sienną 59. W czterech pokojach będzie nas 13 osób: ojciec, matka, ja, babcia Jecia i prababcia Salomea, Hermanowe, Dela Goldstein-Przedborska żona brata […]

Ożeniony ze szlachcianką (9)

Marian Marzynski Po powrocie z syberyjskiego zesłania rodzina carskiego leśniczego Witalisa Jankowskiego osiedliła się w Radomiu. Tam, w roku 1935 pobrali się przyszli rodzice Grażyny — Alfred Jankowski i Zofia Mackiewicz. Za swoją całą nauczycielską pensję, w prezencie ślubnym, Zofia […]

Ożeniony ze szlachcianką (8)

Marian Marzynski Rok 1927. Mój przyszły ojciec, student politechniki Bolesław Kuszner i jego siostra, studentka stomatologii Zofia Wleklińska (polsko-żydowski mezalians w rodzinie Kusznerów), znaleźli się w obiektywie ulicznego fotografa w Warszawie. Za trzy lata Bolek skończy wydział mechaniczny Politechniki Warszawskiej, a jednocześnie zaliczy […]

Ożeniony ze szlachcianką (7)

Marian Marzynski Z Karpowiczów szlachcianka Aniela Mackiewicz, babcia Grażyny, nie doczekała niepodległej Polski. Tuż przed planowanym powrotem, w 1921 roku, pochowano ją na syberyjskiej wsi, pod Czelabińskiem. Dziadek Klemens Mackiewicz, z rodziny zesłańców po Powstaniu Styczniowym, 60-letni wdowiec z pięciorgiem dzieci, wrócił na kresy. To, że Konstytucja 1921 roku pozbawiła go […]

Ożeniony ze szlachcianką (6)

Marian Marzynski Moi żydowscy dziadkowie Hermanowie, Przedborscy i Kusznerowie, osiedlili się w staropolskiej Łęczycy.Wywodzących się z polskiej szlachty kresowej — Jankowskich, spotkał los zesłańców. Zaczęło się od pradziadka Grażyny Bartłomieja Jankowskiego, podpułkownika wojsk carskich (na guzikach munduru jest numer 22. […]

Ożeniony ze szlachcianką (5)

Marian Marzyński Łęczyca, małe miasto pod Łodzią, jedna z siedmiu polskich prowincji po wprowadzeniu chrześcijaństwa, miejsce urodzenia żony króla Bolesława Krzywoustego, siedziba Księstwa Łęczyckiego, a potem województwa — łączy moje trzy żydowskie rody: Hermanów, Przedborskich i Kusznerów. W roku 1804 roku Szmul Herman zakłada w Łęczycy dwa interesy: handel win i wódek i drukarnię. […]

Ożeniony ze szlachcianką (4)

Marian Marzynski Grażyna nie zna rodowodu Klemensa Mackiewicza, swego dziadka od strony matki, ale pamięta opowiadania o herbie Ślepowron, który miał oznaczać szlacheckie pochodzenie Mackiewiczów z Litwy. Nosicieli tego herbu o nazwisku Mackiewicz jest w herbarzu 992. Znalezienie wśród nich rodu Klemensa jest niemożliwe. Ale wiadomo, że Klemens Mackiewicz był z rodziny zesłańców […]

Ożeniony ze szlachcianką (2)

Marian Marzynski Jak to się dzieje, że jednych nie interesuje historia przodków, a drugich pasjonuje? W szlacheckiej rodzinie Grażyny był Adam Jankowski, niedawno zmarły historyk i zawodowy archiwista, którego nigdy nie udawało się namówić na szperanie w rodzinnych archiwach. Inny nieżyjący kuzyn […]

Ożeniony ze szlachcianką (1)

Marian Marzynski Jedno wiedziałem: panna Grażyna Jankowska, z którą 9 marca 1963 roku, w Pałacu Branickich, siedzibie Urzędu Stanu Cywilnego Warszawa — Śródmieście, inaczej zwanym Pałacem Ślubów, zawarłem związek małżeński — była szlachcianką. Po latach tuż przed naszą […]

Wszyscy jesteśmy sędziami (3)

Marian Marzynski 16-letni Janusz K., uniewinniony wyrokiem Sądu Najwyższego od zarzutu pomocy  kochance Krystynie T. w zatruciu arszenikiem jej męża, milicjanta Janusza T., dołączył do korespondencji z programem WSZYSCY JESTEŚMY SĘDZIAMI swój pamiętnik, podpisany „Jean”. Oto fragmenty, bez poprawek: […]

Wszyscy jesteśmy sędziami (2)

Marian Marzynski   Wracam do jednego z listów telewidzów z archiwum „Wszyscy jesteśmy sędziami” (1960- 1964), serii programów prowadzonych przeze mnie wspólnie z niezapomnianym Witoldem Zadrowskim. Widzę w nim rzeczywistość Polski Ludowej opisaną w dramacie trzech osób. Rzecz […]

Wszyscy jesteśmy sędziami (1)

Marian Marzynski   60 lat temu, w lutym 1960 roku, pojawił się w polskiej telewizji program, w którym  obywatele mogli oceniać procesy karne, poprzednio osądzone przez socjalistyczny wymiar sprawiedliwości. Byliśmy na etapie „odwilży” politycznej, „socjalizmu z ludzką twarzą”. […]

%d bloggers like this: