Search results: Stanislaw Obirek

Nie tylko o cesarzu Teodozjuszu Wielkim

Stanislaw Obirek   Redaktor Bogusław Chrabota w ciekawym felietonie Jak upadło miasto Afrodyty(Rzeczpospolita, 03.08.2019) przypomniał ważny epizod w historii religii chrześcijańskiej, którą skutecznie wprowadzał w podległych mu terenach cesarz Teodozjusz (347-395). Chodzi mianowicie o zniszczenie starożytnej świątyni i brutalne wymordowanie jej wyznawców. Pisze Chrabota: Najpierw więc cesarz Teodozjusz, nazwany przez następców „wielkim”, zakazał w całym imperium odwiedzania świątyń, składania ofiar i oddawania czci posągom pogańskim. To był […]

Katokomuna – zapomniany flirt katolików z komunizmem

  Stanislaw Obirek     Podczytuję sobie w tych dniach ciekawą książkę młodego amerykańskiego badacza wydaną w 2016 roku przez IPN. Zatytułowana dość niewinnie: Personalizm po polsku. Francuskie korzenie polskiej inteligencji katolickiej. Tymczasem jej treść powinna zaciekawić zarówno katolików, jak i piewców katolickiej niewinności. Otóż mówi ni mniej, ni więcej tylko o fascynacji polskich katolików komunizmem. Co więcej, ta ich fascynacja […]

Kielce – jak wspominać pogrom

  Stanislaw Obirek    W Kielcach byłem pierwszy raz w życiu 3 lipca 2019 roku na zaproszenie Bogdana Białka, prezesa Stowarzyszenia im. Jana Karskiego. Okazją była kolejna rocznica obchodów tragicznych wydarzeń, które miały tu miejsce 4 lipca 1946 roku. Prezes Białek od lat, w przeddzień obchodów, organizuje wykłady połączone z dyskusją i mniej formalnym spotkaniem […]

Izraelska tajna broń, czyli nie tylko o dronach

Stanislaw Obirek   Dla wielu czytelników to może być zaskoczenie, bo ja ani na broni, ani na terroryzmie się nie znam, a właśnie o tym chciałbym napisać. Powód jest prozaiczny. Przeczytałem na ten temat fascynującą książkę i chciałbym się podzielić kilkoma wrażeniami. Właśnie jako kompletny ignorant w tej materii, ale jednak jako człowiek niestroniący od […]

Zohydzanie chrześcijaństwa

Stanislaw Obirek           Jan Tomasz Gross w ostatnim Newsweeku postawił ciekawą diagnozę wyborczego zwycięstwa PiS-u w wyborach do PE. Postawił przy tym pytanie, które wielu z nas sobie stawiało ze zdumieniem, wpatrując się wyniki wyborów: Dlaczego, pomimo wyjątkowo kompromitującego zdawałoby się splotu zdarzeń, które powinny były PiS w oczach wyborców pogrążyć albo przynajmniej osłabić, partia rządząca osiągnęła spektakularny sukces w wyborach […]

Religia danych – Yuval Noah Harari

Stanislaw Obirek Muszę przyznać, że zajmowanie się sprawami religii i polityki w Polsce przypomina mi lektury z lat szkolnych.Te pierwsze nieodparcie kojarzą mi się z opowiadaniami i powieściami Franza Kafki, przenikniętymi nieubłaganym fatum. Niezależnie od tego, co bohaterowie Kafki robią lub czego nie robią, życie kończy się dla nich fatalnie. Z kolei polskie życie polityczne, a zwłaszcza nasi politycy jako żywo przywołują mi na pamięć opowiadania […]

TO NIE JEST FILM O KOŚCIELE

Stanislaw Obirek    ile mnie pamięć nie zwodzi to tylko „Pasja” Mela Gibsona wywołała przed laty tak ogromne poruszenie wśród polskiej widowni. Wtedy księża organizowali zbiorowe wyjścia do kina, a niektórzy proponowali wręcz film Gibson jako pretekst to wielkopostnych rekolekcji. Niektórzy filmoznawcy odkładali inne obowiązki życiowe i zastanawiali się (pisząc sążniste artykuły, a nawet książki) czy kino może nawrócić. Byłem sceptyczny wobec tego ogólnonarodowego poruszenia […]

JESZYWAS CHACHMEJ LUBLIN

Stanislaw Obirek Lublin przetrwał pożogę wojenną, ale jego żydowska dzielnica została całkowicie zniszczona. Jednak miasto nie było rozpieszczane przez powojennych gospodarzy i powoli niszczało. W każdym razie takim go zapamiętałem z dawnych wypraw. Starówka raczej odstraszała niż zachęcała. Owszem, kościoły trzymały się mocno, nawet w najmniej sprzyjającym zabytkom okresie. Wierni nie szczędzili ofiar i pojezuicki kościół, który stał się katedrą zachwycał bogactwem barokowych fresków, podobnie […]

DYSKRETNY POWRÓT KSIĘDZA WOJCIECHA LEMAŃSKIEGO

Stanislaw Obirek   Początkowo tylko portal onet.pl i portal radia TOK FM odnotowały, że z dniem dzisiejszym czyli od środy 11 lipca 2018 ksiądz Wojciech Lemański wraca do „księdzowania”. Kończy się więc jego gehenna, która cztery lata temu zafundował mu małostkowy i już na szczęście emerytowany biskup Hoser. Co ciekawe, nie w swojej diecezji warszawsko-praskiej, bo tutaj pewnie ma zbyt ostrą opozycję wśród kolegów proboszczów i wikarych. Zostaje […]

Rabin Wlater Homolka czlowiekiem pojednania za rok 2017

Stanislaw Obirek Przed rokiem pisałem o laureacie nagrody Człowieka Pojednania, profesorze Andrei Riccardim; wspomniałem też, że przyznaje ją od 1992 roku Polska Rada Chrześcijan i Żydów, której celem jest przyczynianie się do wzajemnego poznawania się i zrozumienia chrześcijan i Żydów, przezwyciężania stereotypów i pogłębiania kontaktów międzyreligijnych. Riccardi i założona przez niego w 1968 roku wspólnota Sant’Egidio zaangażowała się w rozwiązywanie problemów związanych z napływem uchodźców. W tym roku laureatem został […]

Booker dla Olgi Tokarczuk czyli pochwala niezaleznego myslenia

Stanislaw Obirek Nikt z moich Koleżanek i Kolegów nie odnotował ważnej literackiej nagrody jaką otrzymała polska pisarka, więc z pewnym opóźnieniem to robię. Przyznaję, bardzo się ucieszyłem nagrodą Bookera dla Olgi Tokarczuk, która mam szczęście znać osobiście i od razu wysłaliśmy z żoną do niej emaila z gratulacjami. Nic tak nie cieszy jak zasłużone uznanie dla przyjaciół! Wprawdzie to nie ta nagrodzona książka jest moją ulubioną lekturą laureatki, ale Księgi Jakubowe, które przyniosły […]

EWA KUREK TO JEDNAK WYMYŚLIŁA

Stanislaw Obirek Mocne, a nawet wstrząsające. Choć jak wiadomo papier jest cierpliwy i wiele zniesie, to jednak ta cierpliwość dotknęła granic możliwości. Przynajmniej moich. Wprawdzie przeczytałem do końca obszerną rozmowę z dr Ewą Kurek w tygodniku „Do Rzeczy” (nr 19/2018) jednak nie mogę się otrząsnąć z przygnębiającego wrażenia, że czytanie źródeł historycznych i sposób i wykorzystania może być aż tak przewrotny. Pomijam oczywiście przy tym jawne kłamstwa, których w rzeczonym wywiadzie też sporo […]

Oslabic samozadowolenie

Stanislaw Obirek O publikacjach Centrum Badań nad Zagładą Żydów pisałem w SO już wielokrotnie. Tym razem będzie to relacja z promocji książki, a właściwie dwu opasłych tomów w sumie liczących 1700 stron (dokładnie jej pierwszy tom zawiera 868 stron, drugi – 832 strony), która odbyła się w 22 kwietnia 2018 w Warszawie. Chcę napisać o spotkaniu, ale na początek przywołam informację wydawcy by Czytelnicy wiedzieli o czym uczestnicy panelu rozmawiali […]

YEHUDA BAUER, JAROSŁAW GOWIN I JAN TOMASZ GROSS MÓWIĄ JEDNYM GŁOSEM

Stanislaw Obirek Właściwie powinienem się ucieszyć. Oto izraelski historyk, polski minister i amerykański historyk polskiego pochodzenia mówią jednym głosem. Radość tym większa, że chodzi o wyjątkowo mało precyzyjną i kłopotliwą nowelizację ustawy IPN, dotyczącej karania właściwie nie wiadomo jakich przestępstw, bo ustawodawca zrobił wszystko, by utrudnić rozumienie, o co tak naprawdę chodzi. Opinie tych trzech osób – choć w różnych miejscach i różnym językiem wyrażone – […]

Jak to jest z tym polskim antysemityzmem AD 2018

Stanislaw Obirek Już się zacząłem w tym wszystkim gubić. Z jednej strony najważniejsi ludzi Kościoła zapewniają, że w Polsce nie ma antysemityzmu, a Polacy to zasadniczo lubią i cenią Żydów, a z drugiej niektórzy polscy Żydzi zaczynają się zastanawiać, czy nie rozważyć jednak na poważnie sprawy wyjazdu, bo w Polsce znowu staje się duszno i wzrosło przyzwolenie na antysemityzm. Co ciekawe, i jedni i drudzy przedkładają przekonujące argumenty. To może zacznijmy od hierarchów. Mój ulubiony abp […]

BRONIĄC GODNOŚCI, NIE MUSZĘ OBRAŻAĆ…

Stanislaw Obirek Słyszałem pytanie izraelskiego dziennikarza i odpowiedź polskiego premiera. To pierwsze mnie wzruszyło, ta druga zdumiała. Przypomnijmy: Odpowiadając na pytanie jednego z izraelskich dziennikarzy, potomka ofiar polskiego donosu, czy czeka go kara, gdy będzie mówił o polskiej winie za śmierć przodków, premier Morawiecki wprawdzie rozwiał jego obawy, ale jednocześnie poinformował, że także o żydowskich sprawcach będzie można mówić bez skrępowania. Przede wszystkim jednak obszernie i kwieciście mówił […]

JAN TOMASZ GROSS – JAK ULECZYĆ CHORĄ PAMIĘĆ?

Stanislaw Obirek To był początek maja 2000 roku. Przygotowywałem się do podróży do Australii z cyklem wykładów na zaproszenie tamtejszej Fundacji Polcul im. Jerzego Bonieckiego, jej założyciela. W sumie spędziłem w Australii trzy tygodnie. Kilka dni byłem w Sydney, Canberze i Melbourne.   Jak można przeczytać na jej stronie: W czasie 35 lat działalności Polcul nagrodził około 1500 działaczy demokratycznych i społeczników. Staramy się skompletować ich imienną listę, co nie jest łatwym […]

Abp Grzegorz Ryś rozmawia z rabinem Abrahamem Skórką

Stanislaw Obirek Wniedzielę 25 lutego 2018 roku abp Grzegorz Ryś rozmawiał dwie godziny z rabinem Abrahamem Skórką. Wysłuchałem tej rozmowy z prawdziwą przyjemnością. Przede wszystkim dlatego, że podzielam zdanie obu rozmówców, ale nie tylko. To jedna z pierwszych, jeśli nie pierwsza w ogóle, sytuacja, w której widziałem polskiego biskupa, który słucha, co mówi druga osoba. To długa rozmowa, ponad dwie godziny. Ale warto posłuchać jeśli chce się zrozumieć na czym polega […]

POLSKO-ŻYDOWSKIE DZIEDZICTWO – ISTOTNA ROZMOWA

 Stanislaw Obirek   Wrzawa wokół niefortunnego zapisu nowej ustawy nie cichnie. Sam podpisałem apel, w którym jest prośba „o wyciszenie emocji w imię wspólnego dobra, jakim są prawda i budowany od ćwierćwiecza dialog”. Oraz przypomnienie, że ten niefortunny zapis odbił się szerokim echem w Polsce i na świecie, budząc liczne zastrzeżenia – logiczne, moralne i prawne. Postawiliśmy ważne pytania: Dlaczego dyskusja o faktach historycznych ma toczyć się […]

Obluda politykow , wyrachowanie kosciola

Stanislaw Obirek Może to nieładnie, że zacznę od siebie. Ale niech będzie. Zadzwonił do mnie dziennikarz z radia włoskiego – pytając oczywiście, co myślę o wszczęciu procedury z art. 7.1 traktatu o UE w sprawie łamania praworządności w Polsce. Włoski dziennikarz nie był wcale zdumiony moją tezą, że obecne problemy mojego kraju, a zwłaszcza po roku 1989 są związane z tym, że świeckie nominalnie państwo robi wszystko, by zadowolić Kościół katolicki. Krótko mówiąc, przedstawiłem […]

KSIĄŻKI NAGRODZONE – KLIO 2017

Autor miedzy innymi recenzuje  ksiazke” Warszawska społeczność żydowska w okresie stanisławowskim 1764-1795. Rozwój w dobie wielkich zmian.” Stanislaw Obirek To chyba nie przypadek, że tegoroczna Nagroda Klioprzyznawana za książkę historyczną przypadła autorom, którzy każdy na swój sposób opowiedzieli o spotkaniu z Innym. Za mało o tym myślimy i dobrze się stało, że historycy zachęcają nas by jednak wyjść z nazbyt doraźnych sporów politycznych i rozejrzeć się nieco szerzej. W Kategorii Autorskiej i Monografii Naukowej nominowane […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE cz.7 – 17TH WORLD CONGRESS OF JEWISH STUDIES

Stanislaw Obirek Po opisie Parady Równości, która odbyła się w Jerozolimie 3 sierpnia, i po refleksjach związanych z obserwacjami z jerozolimskim skateparkiem – pora na rzecz najważniejszą i główny cel naszej wspólnej wyprawy do Izraela – 17th World Congress of Jewish Studies. Odbywał się w dniach od 6 do 10 sierpnia 2017 w Jerozolimie, a dokładniej na tamtejszym Uniwersytecie Hebrajskim. Powiedzieć, że ten kongres, to gigantyczne przedsięwzięcie – to wskazanie na jego w istocie niezwykłe […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE – SKATEPARK cz 6

Stanislaw Obirek   Jednym z najgłębiej osadzonych w naszej świadomości obrazów jest obraz nieprzezwyciężalnej wrogości Arabów (tu od razu trzeba dodać, że nie wszyscy Arabowie są muzułmanami, gdyż ok. 10% z nich jest chrześcijanami i podobny odsetek to druzowie) i Żydów w Izraelu. Tymczasem codzienne życie w tym państwie na każdym niemal kroku zmusza do weryfikacji tego przekonania. Poczynając od sklepów i miejsc targowych, kawiarni i restauracji, środki transportu publicznego, poprzez […]

Krzyk Boga

książka o prorokach   Stanislaw Obirek   Publikując w 1962 roku Proroków w USA Abraham Joshua Heschel nawiązywał do swojej pracy doktorskiej O istocie proroctwa(tytuł niemiecki Die Prophetie) opublikowanej w 1935 roku w Krakowie. Choć opublikowana w Polsce z polskim tytułem, książka była napisana po niemiecku w Berlinie. Nie mogła się tam jednak ukazać bo prawo niemieckie nie zezwalało, by Żyd mógł opublikować książkę, nawet jeśli obronił w 1932 roku na niemieckim uniwersytecie doktorat. Heschel wykorzystał swoje […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE – MUZEUM KRAJÓW BIBLII (4)

Stanislaw Obirek   Zpewnym opóźnieniem kończę cykl moich impresji jerozolimskich, powstałych po moim ostatnim pobycie w tym mieście na przełomie 2016 i 2017 roku. Ale w tym opóźnieniu jest też pewien urok, bo do tamtejszych wrażeń wróciłem po kilku miesiącach i zdałem sobie sprawę jak głęboko we mnie tkwią. Jednym z owoców pobytu w Domu Agnona, o którym pisałem wcześniej, było przeczytanie wszystkich jego utworów dostępnych w tłumaczeniu na język polski […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE – JEZUS W SZTUCE ŻYDOWSKIEJ (3)

Stanislaw Obirek   Tym razem nie mieliśmy kłopotów ze znalezieniem miejsca. Za każdym pobytem w Jerozolimie staramy się tu być. Bo warto. W roku 2015 była to niezwykle ciekawa wystawa poświęcona Pablo Picasso. Co ciekawe, większość kilkuset z pokazanych eksponatów pochodziło ze zbiorów własnych, a dokładniej były to dary miłośników muzeum z całego świata. Ale również tzw. stałe wystawy są zupełnie niezwykłe i porównywalne w muzeach Zachodniej Europy […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE – DOM AGNONA (2)

  Stanislaw Obirek Najpierw muszę napisać słów kilka o Szmuelu Jozefie Agnonie (1888-1970). Zadanie tym łatwiejsze, że ostatnio ukazał się kolejny tom jego opowiadań w tłumaczeniu Piotra Pazińskiego. Chodzi o Przypowieści o skrybie i inne opowiadania, ale warto też wspomnieć wcześniejszy tom, opublikowany w 1995 roku przez innego znakomitego tłumacza, niestety już zmarłego Michała Friedmana Od Buczacza do Jerozolimy. Opowiadania. Co ciekawe, niektóre z nich się powtarzają. Jednak […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE — KOŚCIÓŁ ŚWIĘTEGO KRZYŻA (1)

Stanislaw Obirek Ten kościół dobrze znam, ale tylko z zewnątrz. Leży przy trasie autobusu jadącego do Muzeum Izraela, gdzie każdego roku bywam i przy drodze prowadzącej do Biblioteki Narodowej, gdzie również bywam przy każdym pobycie w Izraelu. Kilka lat temu znajomy Izraelczyk, Sasza Uczitiel, znający wszystkie możliwe języki starożytne, w tym gruziński, powiedział mi, ze muszę ten kościół zobaczyć bo to miejsce pochówku Szoty […]

NOWA KSIĄŻKA PETERA SINGERA

Stanislaw Obirek Ukazała się nowa książka Petera Singera, Ponad czasem. Mój dziad i tragedia żydowskiego Wiednia. Przed jej ukazaniem polski wydawca prosił mnie o opinię. Teraz, gdy książka nie tylko się ukazała, ale będzie w Polsce przez autora promowana, postanowiłem przybliżyć ją Czytelnikom SO i przy okazji zaprosić na warszawską prezentację, która będzie miała miejsce w księgarni na Hożej. Jak wiadomo, Singer sławę zawdzięcza bezkompromisowym próbom przeniesienia […]

Terapeutyczny wymiar pamięci — przezwyciężyć przemoc wyobrażoną

  Stanisław Obirek: Wykład wygłoszony 3 07 2019 na zaproszenie Stowarzyszenia im. Jana Karskiego w Instytucie Kultury Spotkania i Dialogu przy ul. Planty 7 w Kielcach jako wprowadzenie do dyskusji na temat pamięci.   Nasza pamięć, odwołując się do przeszłości, jest strukturą delikatną i podatną na różnorodne wpływy, z których nie wszystkie są w pełni uświadamiane. Dotyczy to zarówno pamięci indywidualnej, jak i zbiorowej. Poszczególne nauki humanistyczne uwikłane są w strategie budowania własnego […]

IMPRESJE JEROZOLIMSKIE cz.5 – PARADA RÓWNOŚCI

STANISŁAW OBIREK Po roku wracam do moich impresji jerozolimskich. Właśnie wróciłem po dwóch tygodniach spędzonych w środku lata w Jerozolimie, od 2 do 14 sierpnia. Tym razem nie będę pisał o doświadczeniach artystycznych czy historycznych, ale skupię się na mieście dzisiejszym, a dokładniej na jego dzisiejszych mieszkańcach. Jerozolima to nowoczesne, żywiołowe i walczące o własną tożsamość miasto. Zmagania toczą się na różnych płaszczyznach i w różnych miejscach. Najważniejsze to starcie kosmopolitycznej, nowoczesnej, a może nawet ponowoczesnej […]

DZIEDZICTWO ŻYDOWSKIE – COŚ DRGNĘŁO

STANISŁAW OBIREK:   Wprawdzie w bieżącej polityce dzieje się wiele, i aż mnie korci by skreślić kolejny felieton na temat walk różnych frakcji w rządzącej partii, ale doszedłem do wniosku, że czasem lepiej pozostawić politykom ich politykowanie i lepiej skierować spojrzenie gdzie indziej. Ot, choćby w kierunku zmieniających się polskich miast i miasteczek. A zmieniają się naprawdę w zaskakującym tempie. O jednym aspekcie tych zmian słów kilka mi się […]

Polski Kościół i znaki zapytania

  rozmowa ze Stanisławem Obirkiem KATARZYNA ANDERSZ W 2002 ROKU STANISŁAW OBIREK, JEZUITA Z DWUDZIESTOLETNIM STAŻEM KAPŁAŃSKIM, WYKSZTAŁCONY W KRAKOWIE, NEAPOLU I RZYMIE, UDZIELIŁ „PRZEKROJOWI” SŁYNNEGO WYWIADU. PO TYM, JAK NAZWAŁ JANA PAWŁA II „ZŁOTYM CIELCEM POLSKIEGO KOŚCIOŁA”, PRZEŁOŻENI POZBAWILI GO PRAWA WYPOWIADANIA SIĘ. TRZY LATA PÓŹNIEJ ODSZEDŁ Z ZAKONU I, JUŻ BEZ PRZESZKÓD, ANALIZUJE […]

List w butelce od Zygmunta Baumana

  O Zygmuncie Baumanie pisałem wielokrotnie na łamach SO, ostatnio tuż po jego odejściu do „płynnej wieczności”, jak to ujęła jego druga żona Aleksandra Jasińska-Kania. Na szczęście, mimo tego odejścia, nie skończyły się okazje by do jego myśli i jego książek wracać. Jednak zupełnie wyjątkową okazją była prezentacja odnalezionej przez dra Dariusza Brzezińskiego książki Szkice z teorii kultury, którą ówcześni polityczni decydenci skazali na niebyt. […]

FAŁSZYWY BLASK „OGNIA”.

Pani Profesor Barbara Engelking wygłosiła krótką laudację na uroczystości przyznania pierwszej nagrody im. Israela Gutmana za rok 2015 Karolinie Panz. Najpierw przypomniała niezwykłą postać Israela Gutmana i jego ogromny wkład w poznanie historii Zagłady Żydów polskich, a zwłaszcza warszawskich. Właściwie wszyscy zajmujący się tą problematyką czujemy się jego spadkobiercami. Bez jego pasji i znakomitych opracowań na pewno bylibyśmy w innym punkcie. Upamiętnienie jego wkładu […]


%d bloggers like this: