Search results: stracona szansa

Stracona szansa na „polską żydowskość” cz.5/5

    Z jednej strony przeludniony sztetl, z drugiej przeludniona wieś. Tak naprawdę młodzi Żydzi z małych miasteczek i nowe chłopskie pokolenie mierzą się ze skutkami tych samych strukturalnych problemów II RP. Jednak podziały etnonacjonalistyczne wygrywają z sojuszem klasowym. To prawda. W ten sposób dochodzi do sytuacji paradoksalnej: młodzież polska i żydowska prawdopodobnie jeszcze nigdy w historii nie były tak sobie bliskie w wymiarze kulturowym, a jednocześnie tak mocno ze sobą skonfliktowane. Za radykalizację […]

Stracona szansa na „polską żydowskość” cz.4/5

    Samoidentyfikacja żydowskich ortodoksów była z gruntu przednowoczesna. Nie rozpatrywali raczej żydowskości w kategoriach etnonacjonalistycznych, lecz religijnych. Z tego powodu mieli problem przy spisach powszechnych, gdyż ich zdaniem już samo definiowanie się w kategoriach narodowości ma silny potencjał sekularyzacyjny. Ortodoksi identyfikowali sami siebie w kategoriach biblijnych, przez pryzmat Talmudu, jako Lud Izraela- Am Israel, lub Am Sgula – lud wybrany, wyjątkowy, „lud który żyje sam”, a nie naród żydowski w sensie […]

Stracona szansa na „polską żydowskość” cz.3/5

      Pojawienie się szkolnictwa państwowego doprowadziło do powstania prawdziwego fenomenu społecznego. Młodzież żydowska, wyciągnięta z obszaru tradycyjnej kultury, dzięki darmowej edukacji publicznej zaczęła po raz pierwszy w historii na tak masową skalę mówić po polsku. W II RP zaczął powstawać dotychczas niespotykany model żydowskiej polskości/polskiej żydowskości, obejmującej swym zasięgiem setki tysięcy młodych Żydów. Lata 30. to czas tworzenia się fenomenu kultury żydowskiej […]

Stracona szansa na „polską żydowskość” cz.2/5

    Co w takim razie tak mocno nie podobało się młodemu pokoleniu Żydów, że budowało swoistą kontrkulturę dla świata rodzinnego, żydowskiej dzielnicy dużego miasta lub sztetla? Po pierwsze, chodziło o tradycyjny, patriarchalny model społeczny, w którym ojciec zajmuje się utrzymaniem rodziny, a matka pracuje w domu i opiekuje się dziećmi, ewentualnie pomaga ojcu w pracy. Po drugie, problematyczny był brak dostępu do świeckiej, nowoczesnej wiedzy oraz ograniczenie edukacji do religijnej […]

Stracona szansa na „polską żydowskość” cz.1/5

      W skrocie W II RP polscy i żydowscy rówieśnicy byli kulturowo tak sobie bliscy, jak jeszcze nigdy wcześniej w polskiej historii.   Hybrydalna tożsamość „polskiej żydowskości” powstała w latach 30. nie była jednak na rękę ani polskim, ani żydowskim elitom.   Porażką II RP była niezdolność wszystkich stron do budowy egalitarnej polsko-żydowskiej wspólnoty. W II Rzeczpospolitej byliśmy świadkami narodzin prawdziwego fenomenu […]


%d bloggers like this: