Paweł Śpiewak: ile tych pięknych kobiet zginęło.

  • Moim zdaniem w Polsce doszłoby do pogromu – mówi profesor Paweł Śpiewak, pytany o to, jak układałyby się relacje polsko-żydowskie, gdyby nie doszło do Holokaustu. A wspominając świat utracony, sportretowany w albumie Leszka Dulika i Konrada Zielińskiego mówi, że gdyby w Polsce nadal byli Żydzi, bylibyśmy krajem żwawszym. I dodaje: kurczę, ile tych pięknych kobiet zginęło.

„Świat utracony. Żydzi polscy” to album, który jest zbiorem fotografii wspólnoty żydowskiej z lat 1918-1939. Ten świat uległ niemal całkowitej zagładzie, a wyrok na niego wydał Adolf Hitler. W 1939 roku Führer Trzeciej Rzeszy rozpętał drugą wojnę światową, zmienił raz na zawsze oblicze Europy oraz zrealizował ludobójczy plan ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. W dużej mierze to właśnie ziemie polskie stały się miejscem zagłady Żydów. Przed wojną mieszkało ich tu blisko 3,5 miliona i była to największa diaspora żydowska w europie. Co ważne, diaspora o niemal tysiącletniej tradycji.

To w Polsce kwitło życie religijne Żydów, to tu rozwijała się ich kultura, tożsamość i świadomość narodowa. Po wojnie dla nielicznych ocalałych ziemia, która kiedyś była ojczyzną, stała się cmentarzem. A dziś w Polsce wspólnoty żydowskiej już nie ma. Album Leszka Dulika i Konrada Zielińskiego, wydany przez Boni Libri i Żydowski Instytut Historyczny, to nie tylko portret świata stojącego w przededniu zagłady. To dzieło, które pokazuje „wielowątkowy obraz świata polskich Żydów”, jak piszą we wstępie sami autorzy, „bez unikania spraw trudnych i spraw bolesnych”.

I właśnie ten wielowątkowy obraz jest tematem mojej rozmowy z profesorem Pawłem Śpiewakiem, dyrektorem Żydowskiego Instytutu Historycznego. Czy mamy świadomość tego, co straciliśmy? Jak wygląda dzisiejszy antysemityzm w Polsce, a jak na świecie? I co by było, gdyby Holokaust nigdy się nie wydarzył?

94 procent ludności żydowskiej w Lubomlu, Wilno nazywane Jerozolimą północy, 40 procent Żydów w Warszawie i setki koszernych restauracji, okazałe synagogi w Stanisławowie czy Lublinie. Żydowskie delegacje u Piłsudskiego, makkabiady, jarmarki w Kazimierzu Dolnym. Ten świat utracony, który jest tematem albumu, to bardzo bogaty świat. Ale czy dziś w Polsce mamy świadomość tego, co nam zabrano?

Calosc KLIKNIJ TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: