Uzay Bulut

Nowy korytarz gospodarczy, który połączy Indie, Bliski Wschód i Europę, stanowi ogromną szansę dla Izraela. Po ukończeniu projektu trasa będzie prawdopodobnie obejmować trzy kluczowe porty Morza Śródziemnego: Hajfę w Izraelu, Pireus w Grecji i Triest we Włoszech.

(Zdjęcie: Widok portu w Hajfie, w północnym Izraelu, 17 listopada 2024 r. Źródło: Yonatan Sindel/Flash90)

Inicjatywa IMEC

W sierpniu ubiegłego roku sekretariat Rady Bezpieczeństwa Narodowego Indii gościł wysłanników i urzędników ze Stanów Zjednoczonych, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Francji, Włoch, Niemiec, Izraela, Jordanii oraz Unii Europejskiej. Spotkanie miało na celu omówienie postępów w realizacji projektu Indie-Bliski Wschód-Europa Korytarz Gospodarczy (IMEC), który został ogłoszony we wrześniu 2023 roku.

Unia Europejska, Indie, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Francja, Niemcy, Włochy, Arabia Saudyjska i Stany Zjednoczone podpisały wówczas protokół ustaleń, zobowiązując się do stworzenia multimodalnej sieci kolei, portów i autostrad. Jej celem jest zwiększenie efektywności handlu i współpracy regionalnej. Inicjatywa IMEC ma szansę stać się kluczową arterią w światowym handlu i potencjalną alternatywą dla chińskiego projektu Jeden pas, jedna droga.

Korzyści dla Izraela

Dla Izraela, IMEC to znacznie więcej niż tylko szansa ekonomiczna. Według Mordechaja Chazizy z Uniwersytetu w Hajfie, projekt ten może zmienić strategiczny status Izraela w regionie i jego układy geopolityczne. Premier Izraela, Benjamin Netanjahu, nazwał korytarz platformą, która pozwoli na transformację i integrację Izraela z gospodarkami arabskimi oraz globalnymi łańcuchami dostaw.

Wstępne szacunki wskazują, że lądowa trasa IMEC mogłaby obniżyć koszty logistyczne o 30% i skrócić czas transportu o 40% w porównaniu z drogą przez Kanał Sueski. Nowy szlak przyniesie również ważne korzyści strukturalne, takie jak zmniejszenie ryzyka zakłóceń w łańcuchach dostaw i obniżenie kosztów energii.

Wyzwania i przyszłe kroki

Poważną przeszkodą w realizacji projektu stały się ataki terrorystyczne Hamasu na południowy Izrael, które miały miejsce 7 października 2023 roku, oraz wynikająca z nich wojna w Strefie Gazy. Zaledwie kilka tygodni po podpisaniu protokołu ustaleń IMEC na szczycie G20, Hamas zaatakował Izrael. Rosnąca niestabilność w regionie, szczególnie ze strony regionalnych sojuszników Iranu, doprowadziła do wstrzymania nie tylko tej ważnej inicjatywy, ale także porozumienia o normalizacji stosunków między Arabią Saudyjską a Izraelem.

Jak zauważają Rachel Rizzo i Nicholas Shafer z Atlantic Council, „choć normalizacja z pewnością złagodziłaby przeszkody polityczne i logistyczne, nie jest absolutnym wymogiem, a projekt mógłby być kontynuowany przy ostrożnym zarządzaniu dyplomatycznym”.

Wydaje się więc, że im szybciej Izrael ustabilizuje sytuację w Strefie Gazy, tym szybciej będzie mógł skupić się na realizacji swojej części projektu.

Artykuł Nira Levitana oraz profesorów Arie Reicha i Jonathana Rynholda zawiera kilka propozycji, jak wykorzystać gospodarczy potencjał IMEC: „Aby porozumienie stało się rzeczywistością i przyciągnęło prywatne oraz rządowe inwestycje, konieczne jest podjęcie kilku wstępnych kroków, w tym stworzenie wielostronnego porozumienia, które ustanowi ramy instytucjonalne dla systematycznego dialogu między uczestniczącymi krajami. Należy również powołać specjalny organ, który będzie przyciągał inwestycje i promował rozwój infrastruktury”.

Wsparcie międzynarodowe

Poprzez ten korytarz, Stany Zjednoczone i Unia Europejska dążą do wzmocnienia swoich powiązań z Azją Południową i Zatoką Perską. Ich celem jest dostosowanie strategii i przeciwdziałanie rosnącym wpływom Chin w regionie.

Kilka krajów europejskich, w tym Francja i Włochy, już mianowało specjalnych wysłanników do IMEC. W ramach tej inicjatywy Izrael i Cypr ogłosiły w maju nowe projekty rozwoju energetycznego i wezwały do wznowienia trójstronnego forum Izrael-Cypr-Grecja.

Obecnie, kluczowe jest zwiększenie wsparcia ze strony Europy, Stanów Zjednoczonych i Izraela, aby przyspieszyć postępy w realizacji tej inicjatywy.

Rachel Rizzo i Nicholas Shafer piszą: „UE i Waszyngton mogą to osiągnąć poprzez promowanie polityki, która będzie budować dynamikę w ramach różnych relacji dwustronnych i sektorów będących podstawą IMEC. To również potwierdzi ich wiodącą rolę w projekcie. Europa powinna wyznaczyć oficjalnego koordynatora UE ds. IMEC, który, działając z Brukseli, mógłby koordynować europejską część projektu, współpracując przede wszystkim z Komisarzami UE ds. Partnerstw Międzynarodowych oraz ds. Handlu i Bezpieczeństwa. Celem powinno być zintegrowanie partnerów regionalnych, opracowanie harmonogramów projektów i kosztorysów oraz koordynacja działań z Francją, Włochami i Grecją w celu omówienia terminalu portowego IMEC”.

Podsumowanie

Inicjatywa IMEC ma potencjał, aby zmienić oblicze światowego handlu i transportu, a także łączności cyfrowej i energetycznej. Oferuje ona korzyści wszystkim uczestniczącym krajom i ma ogromny potencjał do wykorzystania wzrostu gospodarczego Europy, Indii oraz regionu Zatoki Perskiej.

Projekt daje Izraelowi możliwość wzmocnienia jego znaczenia i roli na arenie międzynarodowej, zarówno na poziomie strategicznym, jak i gospodarczym. Rząd Izraela powinien priorytetowo potraktować podjęcie kroków w celu wdrożenia projektu IMEC po zakończeniu wojny z Hamasem.

Nowy korytarz gospodarczy Indie-Bliski Wschód-Europa: Ogromna korzyść dla Izraela