Po powrocie z podrozy po Grecji znalazlem troche wiadomosci o histori zydow w Grecji

Historia Żydów w Grecji jest długa i bogata, sięgająca III wieku p.n.e. Charakteryzuje się obecnością dwóch głównych grup: Romaniotów i Sefardyjczyków, a także dramatycznym wpływem Holokaustu.

Romanioci

Romanioci to najstarsza społeczność żydowska w Grecji, zamieszkująca te tereny od czasów starożytnych. Ich język, jewanik, był dialektem języka greckiego, choć dziś jest praktycznie wymarły. Przed przybyciem Sefardyjczyków, Romanioci stanowili główną społeczność żydowską w Grecji, zajmując się między innymi produkcją i barwieniem jedwabiu. Duże skupiska Romaniotów istniały w Tebach i na Korfu, choć pod koniec XIX wieku wzrastający antysemityzm na Korfu doprowadził do emigracji wielu z nich. Niestety, społeczność Romaniotów została zdziesiątkowana podczas Holokaustu, a ci, którzy przeżyli, w dużej mierze wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych, Europy Zachodniej i Izraela.

Sefardyjczycy

Historia Żydów Sefardyjczyków w Grecji rozpoczęła się po wypędzeniu ich z Hiszpanii w 1492 roku i Portugalii w 1496 roku. Wielu z nich osiedliło się na terenie ówczesnej Grecji, znajdującej się pod panowaniem osmańskim. Byli oni zazwyczaj zamożniejsi i uważali się za bardziej wykształconych od Romaniotów, co prowadziło do pewnej izolacji między obiema grupami. Saloniki stały się największym ośrodkiem sefardyjskim na Bałkanach, pełniąc funkcje handlowe, kulturalne i będąc ważnym centrum drukarstwa. Posługiwali się językiem ladino, dialektem XV-wiecznego hiszpańskiego.

Holokaust w Grecji

II wojna światowa i okupacja Grecji przez państwa Osi były katastrofalne dla greckich Żydów. Przed wojną społeczność liczyła ponad 70 tysięcy osób. Naziści wprowadzili szereg represji, w tym oznakowanie żydowskich sklepów, przesiedlenia do gett i zakaz wstępu do miejsc publicznych.

Saloniki były szczególnie dotknięte. W latach 1943-1944 naziści deportowali około 55 tysięcy Żydów z Salonik, niemal całą społeczność, do obozu zagłady Auschwitz, gdzie większość z nich została zamordowana. Ogółem, w czasie wojny zginęło około 86% (szacuje się, że 59 tysięcy) greckich Żydów, co stanowiło jeden z najwyższych odsetków w Europie. Transporty do obozów śmierci trwały wiele dni, a bariera językowa (grecki lub ladino) dodatkowo utrudniała im przetrwanie.

Pomimo skali Zagłady, istniały również przykłady ocalenia. Na przykład, prawosławna społeczność na wyspie Zakintos ocaliła wszystkich 250 Żydów zamieszkujących wyspę.

Współczesność

Po zakończeniu II wojny światowej, ocalałe osoby stanęły przed ogromnymi trudnościami. Oprócz strat osobistych i majątkowych, musieli zmierzyć się z nadal istniejącym antysemityzmem. Wielu Żydów, wobec trudnej sytuacji, wyemigrowało, głównie do Izraela, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Afryki.

Dziś społeczność żydowska w Grecji jest znacznie mniejsza, licząc około 5 500 do 6 000 członków. Żyją oni głównie w Atenach, Salonikach i Larissie. Pomimo zmniejszenia liczebności, społeczność ta stara się odbudować i pielęgnować swoją historię i kulturę. W Atenach funkcjonują dwie synagogi, a w Salonikach działa Muzeum Holokaustu, będące ważnym miejscem pamięci o ofiarach.

Historia Żydów w Grecji jest świadectwem ich długiej obecności, bogatej kultury i niezwykłej odporności w obliczu niewyobrażalnych tragedii.

A ponizej grupa Zydow z Polski