Archive | wspomnienia RSS feed for this section

Wiersz na dzisiejszy wieczór – odc. 149

. Jaroslaw -Wiersze, piosenki i opowiadania zbieram od czasów szkolnych. Wyszperane z najbardziej zapomnianych zakamarków opuszczonych strychów oraz zakurzonych bibliotecznych półek, znalezione przypadkowo w starych czasopismach i książkach… Wpisywane mozolnie do zeszytów aż do 1996 roku, kiedy to postanowiłem „wrzucić” je do Internetu. Tak powstała strona „Listów z krainy snów…” (www.wiersze.co). Niech ponownie ożyją i […]

Continue reading

Ola Watowa i Aleksander Wat

O niej mówili: „Najpiękniejsze dziewczę w Warszawie”. O nim – że nocą jeździ nago w taczce zaprzężonej w kolegę Przyslal Wlodek Gelbart Gdy Ola Watowa była już staruszką, zwierzyła się, że zawsze marzyła o odcieleśnionej miłości. Pocałunku w czoło, nie w usta. A pozwoliła się uwieść 23-letniej bestii z ciemnymi, głęboko osadzonymi oczami i wysuniętą […]

Continue reading

Krzyś i Ryś

JOANNA OLCZAK-RONIKIER,    Pamięci Rysia Bychowskiego, mojego kuzyna, w rocznicę śmierci   Krzyś – Krzysztof Kamil Baczyński – urodził się w Warszawie 22 stycznia 1921. Był synem Stanisława Baczyńskiego, działacza PPS, żołnierza Legionów, pisarza i krytyka literackiego, oraz Stefanii z domu Zieleńczyk, nauczycielki i autorki podręczników szkolnych. Stefania pochodziła z żydowskiej, spolonizowanej rodziny, podkreślała swój […]

Continue reading

Tomasz Łubieński – „Wojna według Karskiego” – recenzja i ocena

  Życiorys Jana Karskiego to temat na niejedną pasjonującą książkę. Tomasz Łubieński w swoim najnowszym eseju pochyla się nad niezwykłymi losami polskiego bohatera. Okrągła rocznica września 1939 roku sprzyja popularności książek poświęconych okresowi II wojny światowej. Wśród licznych publikacji zwraca uwagę opublikowana sumptem Wydawnictwa Iskry najnowsza pozycja w dorobku Tomasza Łubieńskiego. W eseju „Wojna według […]

Continue reading

Przyjaźni dżentelmeni z Gestapo wysyłają szczecińskich Żydów na śmierć

Przyslal Jacek Kobosko Stacja Szczecin Port Centralny (przed wojną Güterbahnhof). To stąd 13 lutego 1940 r. transport z pomorskimi Żydami wyruszył na Lubelszczyznę (Fot. Cezary Aszkiełowicz / Agencja Gazeta) Trudno dziś stwierdzić, co stało za tym, że Żydzi pomorscy zostali już w lutym 1940 r. deportowani na odległe tereny okupowane przez III Rzeszę. Wiele wskazuje na […]

Continue reading

ŻYDOWSKA OPOWIEŚĆ NIE MUSI KRZEPIĆ POLSKICH SERC

  Ludwika Wlodek Polskie i żydowskie opowieści o Zagładzie się różnią. Polacy opowiadają więcej o tych, co ratowali i pomagali. Żydzi o tych, co szantażowali i wydawali. Nie wynika to ze złej woli żadnej ze stron, a z różnicy perspektyw. Dopóki Polacy nie wysłuchają, co na temat Holokaustu mają do opowiedzenia ocaleni Żydzi, i nie […]

Continue reading

Architekci śmierci

      Firma Topf & Söhne produkuje urządzenia browarnicze. I krematoria, a także instalacje do komór gazowych. Jej klientami są browary w wielu krajach na całym świecie. Krematoria i komory gazowe zamawia SS dla obozów koncentracyjnych, przede wszystkim tych w Auschwitz, Buchenwaldzie, Dachau i Mauthausen. Dyrektorzy firmy, Ludwig i Ernst Wolfgang Topfowie doskonale wiedzą, […]

Continue reading

Konferencja ONZ: Pius XII doprowadził do uratowania 947 tys. Żydów

  . W czasie II wojny światowej papież Pius XII doprowadził do uratowania ponad 947 tys. Żydów. Mówiono o tym podczas konferencji „Pamiętać o Holokauście: udokumentowane wysiłki Kościoła katolickiego w ratowaniu istnień ludzkich”, zorganizowanej 27 stycznia przez Misję Stałego Obserwatora Stolicy Apostolskiej przy tej organizacji międzynarodowej i Fundację „Pave the Way”. Odbyła się ona w […]

Continue reading

Poszła do Auschwitz zamiast męża. Niezwykła historia Stefanii Budniak

Przyslal Matias Czarek Stefania Budniak trafiła do Auschwitz za swojego męża. Historię więźniarki opisuje Nina Majewska-Brown w książce „Tajemnica z Auschwitz”. „Tajemnica z Auschwitz” to opowieść o losie Stefanii Budniak, która trafiła do obozu jako zakładniczka za męża działającego w podziemiu. Do obozu przemyciła zdjęcie córek, które dodawało jej siły do przetrwania. Rozmawiamy z autorką […]

Continue reading

Adolf Rudnicki

Zyciorys Urodził się jako Aron Hirschhorn. Pochodził z chasydzkiej rodziny żydowskiej. Przed wojną ukończył szkołę handlową i pracował jako urzędnik bankowy. Debiutował jako prozaik na łamach dziennika „Kurier Poranny” w 1930, w którym wydrukowano jego nowelę pt. Śmierć operatora[2]. Z 1932 pochodzi jego pierwsza powieść Szczury. Był uczestnikiem kampanii wrześniowej, został wzięty do niewoli, z której uciekł. W latach 1940–1941 przebywał we Lwowie, […]

Continue reading

Jedenaste. Nie będziesz obojętny

Podczas uroczystości 75. rocznicy oswobodzenia KL Auschwitz przywołany został były więzień tego obozu Roman Kent, urodzony w Łodzi, dziś mieszkający w Nowym Jorku. Wybrzmiało donośnie sformułowane przez Kenta tzw. Jedenaste Przykazanie Boże. Nakaz moralny mający uzupełniać Dekalog. Ten, jak wiadomo, brzmi następująco: Jam jest Pan, Bóg twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 1. Nie będziesz miał bogów cudzych […]

Continue reading

JEHUDA AMICHAJ, Jak umierał ojciec

. . Kiedyś, w dzień Jom Kipur, mój ojciec stał przede mną w bóżnicy. Wspiąłem się na krzesło, żeby lepiej widzieć jego i jego szyję. Łatwiej przypomnieć sobie jego szyję aniżeli twarz. Szyja wciąż była taka sama i nie zmieniała się. Twarz była w nieustannym ruchu, kiedy mówił, a usta — niczym brama mrocznego domu. Albo […]

Continue reading

 MOCARZ DUCHA, MĘDRZEC, WIELKA POSTAĆ

Jerzy Klechta   Marian Turski osiągnął Olimp. O Jego wystąpieniu na uroczystościach  z okazji 75 lecia wyzwolenia obozu hitlerowskiego Auschwitz – Birkenau mówi, pisze chyba cały świat. Choć nie zabrakło głosów – powiem otwarcie – podłych , nie ma jednak co wdawać się w polemikę z nieludzkimi idiotami , ktokolwiek w tym gronie by się […]

Continue reading

Żydzi Kosowa Lackiego

    Wstęp  Kosów Lacki, miasteczko usytuowane na historycznym pograniczu Mazowszai Podlasia, rozpoczyna swe lepiej udokumentowane dzieje w roku 1417. Wtedy towielki książę litewski Witold, brat króla Władysława Jagiełły, nadał Kosów z przyle-głymi dobrami Marcinowi z Ciołkowa, staroście dóbr biskupich w Pułtusku. Jego po-tomkowie, piszący się na Kossowie Kossowscy pozostawali właścicielami miejscowo-ści do 1782 r. […]

Continue reading

Simon Schama on Auschwitz and the new anti-Semitism

Przyslal Julek Fleischer Seventy-five years after the camp’s liberation, remembrance is more important than ever © Henryk Ross/Art Gallery of Ontario | boarding a deportation train at Radogoszcz station, 1944 “P.J.” The letters were painted in ghostly white, a foot high on the wall, faded but legible beneath the veil of grime. I was seven […]

Continue reading

„Byliśmy końmi, które cwałują obok siebie”

Związek Szymborskiej to dowód, że miłość istnieje   Przyslala Rimma Kaul Byli ze sobą 23 lata. Nie wzięli ślubu, nigdy ze sobą nie zamieszkali, nie głosili o swojej miłości na prawo i lewo. A łączyło ich uczucie, o którym marzy każdy: zgodne, silne, harmonijne. Takie, która trwa nawet po śmierci. Wisława Szymborska i Kornel Filipowicz […]

Continue reading

Jeśli Putin powtórzy ataki na Polskę w Jerozolimie, Netanjahu nie zgłosi sprzeciwu. Obaj historię traktują instrumentalnie

Styczeń 2005 r., Władimir Putin na obchodach 60. rocznicy wyzwolenia Auschwitz (Fot. Wojciech Olkuśnik / Agencja Gazeta) Dawid Warszawski W imperium Stalina bycie Żydem – inaczej niż bycie posłusznym – żadnych korzyści nie dawało, ale nie stanowiło też obciążenia. Tę błogosławioną obojętność naród prześladowany i mordowany zachował we wdzięcznej pamięci Siedemdziesiątą piątą rocznicę wyzwolenia obozu w […]

Continue reading

Jedna z recenzji przyrównywała książki Gellhorn do dzieł Hemingwaya, ale z zastrzeżeniem, że ona pisze lepiej

.Przyslala Rimma Kaul . Znakomita reporterka i korespondentka wojenna, jedyna kobieta, która wylądowała w Normandii podczas D-Day. W trakcie 60-letniej kariery dokumentowała konflikty w różnych częściach globu. Mimo to Martha Gellhorn przez sporą część życia musiała walczyć z etykietką żony Ernesta Hemingwaya – przypisu do biografii słynnego pisarza. Reportaże Marthy Gellhorn, urodzonej w 1908 roku […]

Continue reading

Bohater, który powinien mieć ulice w polskich miastach. Tymczasem wciąż mało kto go zna

Aleksander Ładoś: polski dyplomata, który w czasie II wojny światowej ratował Żydów. Samych Gutmanów jest na tej liście osiemnaścioro. Prawie wszyscy z Będzina, tylko dwie osoby z Sosnowca. Gutman Szymon dostał paszport Paragwaju i przeżył. Halina Gutman otrzymała poświadczenie obywatelstwa Haiti, jej los jest nieznany. O Jakubie Gutmanie wiadomo, że nie zdążył wyjechać do Ameryki […]

Continue reading

„Mój mąż mówi: To wszystko jest niemieckie. Jakie to było dla was, Polaków, uczucie, używać tych sprzętów po kimś?”

Przyslala Rimma Kaul     Niedawno ktoś mnie spytał na Facebooku, czy napisałam tę książkę, bo uważam, że powinniśmy być wdzięczni Niemcom za drugą wojnę światową. I jak na coś takiego odpowiedzieć? – pyta Karolina Kuszyk, autorka książki „Poniemieckie”. I to wszystko się od miski ze swastyką zaczęło? Miska była kolejnym ogniwem, bo „poniemieckie” fascynowało […]

Continue reading

„Każdy polityk musi w końcu zejść ze sceny, także Netanjahu”

. Przyslala Rimma Kaul       60 procent Izraelczyków chce jego odejścia. Ale 40 procent chce, by został. Izraelska polityka nie zajmuje się niemal żadnymi ważnymi problemami społecznymi, tylko Netanjahu – mówi Anshel Pfeffer, autor książki „Bibi. Burzliwe życie i czasy Beniamina Netanjahu”. Rozmawialiśmy z nim 6 stycznia, po śmierci generała Sulejmaniego, przed ostrzelaniem baz […]

Continue reading

Dlaczego Żydzi wyjeżdżali z Polski po II wojnie światowej?

   Bolesne wspomnienia emigrantów Anna Winkler „Jeden miał siekierę, krzyczał, że nic mi się już nie należy, że nas już tu nie ma, a wszystko jest ich” – wspominał Mordechaj Rozbruch. „Tłumaczyłam im, że to mój dom, że wróciłam z obozu i chcę tu mieszkać” – mówiła Regina Singer – „Zatrzasnęli drzwi”. Przeszło połowa Żydów […]

Continue reading

Bytom moja miłość.

Upadłe miasto? Wcale nie takie złe   Przyslala Rimma Kaul Bytom da się lubić. Ba, Bytom da się kochać. Choć naukowcy wieszczą, że miasto niedługo się wyludni. Światowe media opisują, jak umiera. Ale jego dawny blask widać. Tylko zakurzony, między walącymi się kamienicami. Wielu mieszkańców pamięta, jak ulice Bytomia tętniły życiem. Śmieją się, że mieli […]

Continue reading

Jewish Food Returns to Warsaw

        Przyslala Ewa Korulski Israeli cuisine finds fans in the Polish capital. But can traditional Ashkenazi cuisine return to the place where it once flourished? Sunday brunch at Boker Tov, the cafe at JCC Warsaw, is quite a scene. Every table in the sunlit space is packed elbow-to-elbow with the city’s young and fashionable. […]

Continue reading

Marek Edelman,Pożegnanie Jana Karskiego*

Jan Karski był żołnierzem Polskiego Państwa Podziemnego. Przyjechaliśmy tu, żołnierze Żydowskiej Organizacji Bojowej, z różnych krańców świata, żeby Go pożegnać. Kazik, dziś Symcha Rotem, ten, który wyprowadził kanałami z getta ostatnią grupę bojowców, przyjechał z Izraela. Ja, nazywam się Marek Edelman, przyjechałem z Warszawy. Jan Karski był związany z Biurem Informacji i Propagandy, najbardziej postępową […]

Continue reading

Poznańskie jezioro Rusałka, w którym chętnie kąpią się mieszkańcy, skrywa tragiczną historię Żydów

Po latach opadająca woda poznańskiego jeziora, odsłania głęboko skrywaną tajemnicę sprzed lat. Tysiące żydowskich nagrobków umacnia dno i nabrzeże Rusałki. Znalazły się tam na rozkaz hitlerowców, którzy zmusili więzionych Żydów do katorżniczej pracy. Miejsce, w którym kąpią się dziś mieszkańcy Poznania, powstało kosztem wielu ludzkich istnień. Miało też zatrzeć i zbezcześcić pamięć o Żydach. – […]

Continue reading

„Codziennie dziękuję Bogu, że mogłam być w Auschwitz”

  Przyslala Rimma Kaul   MAGDALENA KNEDLER Woda w studni i wiadro, które się zorganizowało, żeby ją przynieść. W obozie wszystko organizuje się samemu. Z tym wiadrem dwadzieścia minut przez Lagerstrasse, najczęściej w błocie po kostki, do którego spływa „szajsa” z przepełnionych latryn. Po drodze zawsze też coś może się stać, coś się komuś może […]

Continue reading

„Biografie i Polityka”

–   Ewa Herbst           Przesyłam link do Round Table zamykającej konferencję „Biografie i Polityka”, która miała miejsce w Muzeum POLIN 1-2 grudnia 2019: Zaczyna ją moja 15 minutowa opowieść o starszym bracie mojego dziadka – Hermanie Diamandzie (1860-1931). Jest to ciekawa i warta pamięci postać. Parlamentarzysta wielkiej klasy, reprezentujący Galicję […]

Continue reading

Żydzi polscy ocaleni na wschodzie (1939-1946)

    Alina Skibińska   Inwazja wojsk niemieckich na Polskę we wrześniu 1939 r. spowodowała masową i paniczną ucieczkę na Wschód, w Warszawie zaczęła się ona już 6 września na rozkaz pułkownika Umiastowskiego. W grupie uciekinierów najliczniejsi byli Żydzi, którym nazistowska ideologia, wydarzenia, do jakich doszło w Niemczech, a przede wszystkim fala mordów, publicznych egzekucji, […]

Continue reading

OCALONY

SURVIVOR (OCALONY) (przekład z angielskiego)   Alex Wieseltier W porządku! To nie problem. Ja nie umiem mówić po polsku, ale w dalszym ciągu rozumiem. To tak jak jazdą na rowerze. Chociaż nie ma się wprawy, to nadal można jeździć. Więc Pani może mówić po polsku, a ja odpowiem po angielsku. Pani wie. W moim domu […]

Continue reading

Wojna polsko-polska na terenie Izraela

Anna Zawadzka Betar to film znakomicie zrobiony. Zawiera imponującą ilość materiałów archiwalnych dotyczących ruchu rewizjonistycznego, stosuje świetne rozwiązania formalne. Jest totakże film znakomity do analizy, czym w filmie dokumentalnym jest tzw. głos z offu. Wprowadzenie metanarracji definiuje odbiór. Im bardziej narrator kreowany jest na osobę bezstronną, tym bardziej jego interpretacja przedstawianych zjawisk wydaje się jedyną […]

Continue reading

ZAGŁADA I GWIAZDY

Przeszłośćw prozie Stanisława Lema     Agnieszka Gajewska WPROWADZENIE  Na końcu korytarza lwowskiego mieszkania Stanisława Lema jego obecna właścicielka, wysiedlona z Łemkowszczyzny, powiesiła obraz przedstawiający Kozaka Mamaja. Jak kustoszka literackiego muzeum z życzliwością oprowadza turystów pukających do jej drzwi i odtwarza – recytując Wysoki Zamek – przedwojenny układ pokoi i ich wystrój. Opowieści towarzyszy przeświadczenie […]

Continue reading

Wiersz na dzisiejszy wieczór – odc. 139

Jaroslaw -Wiersze, piosenki i opowiadania zbieram od czasów szkolnych. Wyszperane z najbardziej zapomnianych zakamarków opuszczonych strychów oraz zakurzonych bibliotecznych półek, znalezione przypadkowo w starych czasopismach i książkach… Wpisywane mozolnie do zeszytów aż do 1996 roku, kiedy to postanowiłem „wrzucić” je do Internetu. Tak powstała strona „Listów z krainy snów…” (www.wiersze.co). Niech ponownie ożyją i będą […]

Continue reading

MAREK DUNIN-WĄSOWICZ ZEZNAWAŁ W PROCESIE BYŁEGO SS-MANA, STRAŻNIKA W STUTTHOFIE

W moim obozie zginęło 80 tysięcy ludzi. Zbrodnią hitlerowców było też to, że zabili w nas człowieczeństwo. Mnie nie interesowało, że wieszają kogoś, tylko że nie będzie obiadu, bo egzekucje wykonywano w czasie obiadu. Mnie nie interesowało, że kogoś katują i że ten ktoś może nie wytrzymać tego bicia, dla mnie było ważne, że to […]

Continue reading

Film dokumentalny o współudziale Belgów w mordzie 6 tys. Żydów z KL Stutthof

Przyslala Rimma Kaul Pod koniec II wojny światowej flamandzcy i walońscy kolaboranci uczestniczyli w masowym mordzie 6 tys. Żydów, głównie kobiet, z obozu koncentracyjnego Stutthof. Dokument „Papy etait-il un nazi ?” rzuca światło na tę mało znaną kartę historii Belgii.   Film, którego tytuł po polsku znaczy „Czy dziadek był nazistą?”, wyprodukowany został przez belgijską, […]

Continue reading

Lublinerzy

  Andrzej Titkow   Jestem poetą, reżyserem, scenarzystą i producentem. W branży filmowej pracuję prawie pół wieku. Jestem autorem osiemdziesięciu filmów dokumentalnych, filmów fabularnych, spektakli teatralnych i telewizyjnych. Filmy o tematyce żydowskiej są obecne w mojej twórczości od wielu lat. Pełnometrażowy dokument „LUBLINERZY” to jeden z nich. W tym filmie zamierzam przedstawić historię kilku żydowskich […]

Continue reading

SMUTNA WIADOMOSC

Rozalia Herszkowicz, born September 15, 1921 in Chelm, Poland, died November 16, 2019 in Berkeley, California. Roza in her leather mini, in her late 80’s , maybe 90? Rozalia Herszkowicz (‘Rouzha’), née Pofelis, died peacefully at her home in Berkeley, CA on November 16, 2019. She was 98. A distinguished physician whose fully self-made life […]

Continue reading

Zbrodnie AK na Żydach

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE I. Goździelin, marzec lub kwiecień 1943 r. Świadkowie 1. Zeznanie świadka Marii Czuby   W czasie okupacji mieszkałam w samotnym domu za wsią Goździelin koło tzw. dołów, których nazwa pochodzi od znajdujących się w pobliżu jarów. W jarachtych sama widziałam, jak ukrywali się po wysiedleniu Żydzi. Nazwisk tych Żydów nie znałam, wiem, że […]

Continue reading

Poszukuje

    Szanowni Państwo   Poszukuję ludzi, którzy znali rodzinę Fuchsów w Łodzi. Mieczysław był profesorem stomatologii, Helena pracowała w banku. Mieszkali w Alejach Kościuszki. Fuchsowie wyemigrowali w 68/mym do Niemiec i mieszkali w Hanowerze. Znałem ich osobiście kiedy żyli. Dopiero teraz doszedłem do wniosku, że chciałbym opisać ich losy. Brakuje mi informacji o ich […]

Continue reading

Jeden dzień zabijali, kilka dni gwałcili.

 Co Polacy robili we Lwowie w listopadzie 1918 r. Trumny we lwowskiej synagodze zniszczonej podczas pogromu w listopadzie 1918 r. (Fot. East News) Prof. dr hab. Andrzej Romanowski – polonista, literaturoznawca. Pracuje na Wydziale Polonistyki UJ i w Instytucie Historii PAN. Jego ostatnia książka to „Wschodnim pograniczem literatury polskiej. Od średniowiecza do oświecenia” (Universitas 2018). Tekst, […]

Continue reading

Z walizeczką brylantów

  Marian Marzynski   Jerzy Dynin pisał swój pamiętnik jako 20-letni młodzieniec, zaraz po zakończeniu wojny.  Dlaczego przez 75 lat trzymał te kartki w ukryciu?  Czy taka była cena wojennej traumy ocalonego Żyda? Pisze Dynin: Wiosną czterdziestego drugiego roku, wszystko zaczynało się zielenić. Lepkie pączki kasztanowca pękały i ukazywały swą zawartość. Na duszy było nam nieco lżej, […]

Continue reading

„Mój ojciec, esesman”

Zmowa milczenia. Przyslala Rimma Kaul Hartmut Janssen bał się dnia, w którym miaƚ powiedzieć córkom prawdę. Chciał je do tego przygotować. Był rok 2014. W kinach pokazywano „Labirynt kƚamstw”, film o młodym niemieckim prokuratorze, który doprowadza do przełomowego procesu załogi obozu Auschwitz. Hartmut kupił bilety, a po filmie zaprosił córki na piwo. – Jestem synem […]

Continue reading

CZESŁAW MIŁOSZ, O Josifie Brodskim.Rozmowa

        RENATA GORCZYŃSKA: Panie Czesławie, gratuluję, bo pana kandydat Josif Brodski otrzymał właśnie Nagrodę Nobla. O ile wiem, zgłosił go pan zaraz po tym, gdy sam pan dostał Nobla, odpowiadając na ankietę Komitetu Noblowskiego. Stało się więc zadość pana życzeniom. Dlaczego właśnie jego pan wskazał i jakie pana zdaniem ma on szczególne […]

Continue reading

Żenujące ! Niemcy nie wiedzą nic o zbrodniach swoich dziadków

  . W wydanym właśnie przez Federalną Centralę Kształcenia Politycznego (bpb) zbiorze esejów niemieccy historycy zwracają uwagę, że wiedza Niemców na temat okupacji Polski podczas II wojny światowej jest bardzo ograniczona. Ma to konsekwencje dla teraźniejszości. Broszura „Niemiecka polityka okupacyjna w Polsce 1939-1945. Puste miejsce w niemieckiej pamięci?” zwraca uwagę, że w wiedzy Niemców nt. realiów hitlerowskiej okupacji Polski należy wiele uzupełnić, czy wręcz „wypełnić puste miejsce”. […]

Continue reading

Antysemityzm bez Zydow.

Zofia Kujawska   Streszczenie Niniejsza praca analizuje polski fenomen antysemityzmu bez Żydów wpisując go w sferę mitów społecznych oraz kontekst potransformacyjny i globalizacyjny. Badając najbardziej jawne i dosłowne przejawy kodu antysemickiego dostrzega w nich manifestacje tożsamościowe związane z bieżącą sytuacją społeczno-polityczną w Polsce oraz ogólnoświatowymi tendencjami. Antysemityzm w tym ujęciu staje się instrumentem ekspresji, która […]

Continue reading

ZAGŁADA DOMU TRYNCZERÓW. WOJENNE LOSY ŻYDOWSKICH MIESZKAŃCÓW PEWNEJ WSI

  Gniewczyna to w zasadzie, pod względem położenia i powiązań rodzinno-społecznych, jedna wieś podzielona administracyjne na dwie: Łańcucką i Tryniecką. Należą do gminy Tryńcza, powiat Przeworsk, województwo podkarpackie, przed wojną lwowskie, w czasie drugiej wojny światowej Generalne Gubernatorstwo, dystrykt krakowski, powiat (Kreis) jarosławski. Wieś położona jest nad malowniczą Mleczką, dopływem Wisłoka. Dziesięć kilometrów na północ […]

Continue reading

Izrael Lichtenstein

WSTĘP   Izrael Lichtenstein z zawodu był nauczycielem, a z przekonania – socjalistą. Swoje poglądy polityczne realizował w żydowskiej lewicowej partii Bund1 . Jako działacz przez kilkanaście lat pełnił funkcję radnego w Radzie Miejskiej w Łodzi, mieście, w którym spędził większą część swojego dorosłego życia.  W latach sześćdziesiątych XX w. w środowisku byłych łódzkich działaczy […]

Continue reading

Republiki kibucowe. Historia izraelska

  Paweł Smoleński   Zarówno mężczyźni, jak i kobiety noszą broń, by w razie czego odeprzeć atak Arabów, co widać na zdjęciu przedstawiającym prace polowe w kibucu Degania nad Jeziorem Galilejskim. Ten pierwszy i najstarszy kibuc obchodził w 2010 r. stulecie istnienia. Stanowi atrakcję turystyczną, a… (Fot. Obowiązywała zasada dobrowolności: nikt nikogo nie zmuszał do życia […]

Continue reading

JOSEPH ROTH, Świat hotelu

    Przybycie Hotel, który kocham jak ojczyznę, znajduje się w jednym z wielkich europejskich miast portowych, a ciężkie, złote czcionki antykwy, którymi jego banalna nazwa rozjarza się ponad dachami z wolna pnących się w górę domów, są w moich oczach metalowymi chorągwiami, nieruchomymi chorągiewkami, które błyskają na powitanie, zamiast łopotać. Inni mężczyźni powracają do […]

Continue reading

BEZLUDNA WYSPA,NORA, GRÓB

Wojenne kryjówki Żydów MARTA COBEL-TOKARSKA WPROWADZENIE  Nie umiemy wejść naprawdę do mieszkania z ukrytym Żydem, nie potrafimy wcisnąć się za szafę, w róg pokoju. Wyobraźnia cofa się przed tym, co moglibyśmy tam zastać, nie mamy języka i niemamy gotowości, żeby zmierzyć się z emocjami, jakie wyzwalaw nas towarzyszenie takiej sytuacji. Przeczuwamy piekło. Krzysztof Szwajca   Temat   W mojej książce zajmuję się przestrzennym aspektem […]

Continue reading

Cyla i Szymon Wiesenthal

  .Przyslal Matias Czarek   Cyla i Szymon pobrali się w 1936 r. i mieszkali w polskim mieście Lwowie, który jest dziś częścią Ukrainy. W 1941 roku do miasta przybyli naziści, a Lwów stał się żydowskim gettem Lemberg. W październiku 1941 r. Wiesenthalów wysłano do małego obozu pracy, gdzie pracowali przez rok. Para wiedziała jednak, […]

Continue reading

POLSKO-ŻYDOWSKI NOBLISTA

Napisal i przyslal Jerzy Klechta           Urodził się 21 listopada 1902 r. w Leoncinie k/Nowego Dworu Mazowieckiego.Rownież 21 listopada tyle, że w 1978 r. otrzymał Literacką Nagrodę Nobla. Isaac Bashevis Singer – pisarz wspaniały i niezwykły. Pisał w języku jidisz, aczkolwiek wrósł w klimaty literackie kraju, w którym się urodził. Dzięki […]

Continue reading

Matka o życiu w Izraelu: Mówi się tutaj często: „Nie bądź zimna jak Polka” lub „Nie narzekaj jak Polka”

Przyslala Rimma Kaul   Sylwia Borowska   – Było mi przykro, kiedy syn w złości wykrzyczał: „Nie chcę mieć matki gojki!” Popłakałam się, bo w pierwszej chwili poczułam, jakbym to ja w czymś zawiniła – mówi Justyna Cohen, mama trzech chłopców, która wyszła za Izraelczyka. Polka, wychowująca dzieci w Izraelu, w naszym cyklu „Matka Polka […]

Continue reading

Jerzy Dynin. Żyd, który przetrwał wojnę udając polskiego arystokratę

AnnaWinkler   Wspominał, że pierwsze lata wojny były dla niego niemalże beztroskie. Potem też mógł się poczuć… niczym najprawdziwszy hrabia. Wszystko dzięki jednej zadziwiająco prostej i nieprawdopodobnie skutecznej metodzie. Jak żydowska rodzina Dyninów zdołała zamienić się… w polskich hrabiów? Dzieciństwo urodzonego 1925 roku Jurka Dynina było bardzo szczęśliwe. Jego rodzina żyła w Łodzi we względnym […]

Continue reading

gra w Izraelu to najlepszy czas w mojej karierze

Przyslala Rimma Kaul Były reprezentant Polski, Grzegorz Wędzyński w Izraelu spędził pięć lat. – Była nawet opcja, żeby zostać tam na stałe – mówi w rozmowie z Onet.pl. Obaw o bezpieczeństwo nie miał. – Zawsze z naszą drużyną jechało kilku ochroniarzy z Izraela. Każda rodzina była wyposażona w maski gazowe, które zawsze mieliśmy ze sobą […]

Continue reading

Żyć, nie umierać

. Marian Marzynski   Z moim starym przyjacielem przez wiele lat pisaliśmy w Polsce scenariusze, którymi umilaliśmy sobie życie. Były one o tym, co chcielibyśmy, żeby było, bo to jak było naprawdę – nie bardzo nas interesowało. Ja opuściłem Polskę, a mój przyjaciel zaczął się bogacić, ostatnio zajmuje się nieruchomościami. Tak sobie niedawno gaworzyliśmy przez telefon: Ja: Co wyszło z pomysłu, żeby zbudować pod Warszawą superluksusowy ośrodek dla starzejących się […]

Continue reading

Tajemnica Pana Cukra – watek 23

  Anna Karolina Klys W Polsce pierwszym oskarżonym o obrazę Hitlera był kupiec Halberstadt. Stanął przed sądem w Warszawie 24 września 1935. Rok wcześniej wściekł się i napisał na prospekcie reklamowym przysłanym pocztą przez niemiecką firmę farmaceutyczną Fischer: „Niezliczoną ilość razy pisałem Panom, aby mnie nie niepokoili swojemi pismami, dopóki istnieje reżim hitlerowski. Proszę przyjąć […]

Continue reading

Holocaust survivor reunited with a baby he saved during WW2

Przyslala Rimma Kaul     Image captionAt the Yad Vashem centre Mr Smart honoured those who, unlike him, did not survive the Holocaust Holocaust survivor Maxwell Smart has always wondered about whether a baby that he and a friend rescued during World War Two survived the conflict. A new documentary answers his lingering question. Maxwell […]

Continue reading

Wstęp do Holokaustu: pogrom Żydów w Niemczech w 1938 r.

81 lat temu w Niemczech doszło do masowych napaści na Żydów.  Podczas „Nocy Kryształowej” z 9 na 10 listopada 1938 roku nazistowskie bojówki zamordowały około 100 Żydów. Napastnicy podpalali synagogi, szpitale i inne placówki należące do gmin żydowskich; rabowali i niszczyli żydowskie sklepy i mieszkania. Policja – z nielicznymi wyjątkami – przyglądała się biernie lub […]

Continue reading

Największy wynalazek XX wieku narodził się z miłości w głowie emigranta z Polski

Nazywał się Baran. Psachij Baran, bo był potomkiem podlaskich Żydów, z Sidry opodal Grodna. Już w USA rodzice zmienili mu imię na Paul, ale on nigdy nie ukrywał swojego pochodzenia.   W jednym ze swoich życiorysów pisał: „W 1928 roku przeprowadziłem się do Bostonu jako dwulatek (to była jedna z moich najlepszych decyzji)”. Nie było […]

Continue reading
%d bloggers like this: