Archive | wspomnienia RSS feed for this section

Co trzeci spośród nas”

. Przyslala Rimma Kaul 15.04.2020 – 30.11.2020 Do września 1939 roku ludność żydowska w liczbie ok. 370 tys. stanowiła jedną trzecią mieszkańców Warszawy. W jednym mieście współistniały ze sobą dwa światy – polski i żydowski, różniące się wyznaniem, ubiorem, językiem i obyczajowością. Video Player „Co trzeci spośród nas” – wystawa Muzeum Getta Warszawskiego KLIKNIJ LINK […]

Continue reading

ŻYD Korczak

  Jerzy Klechta     7 SIERPNIA W TREBLINCE 9 stycznia 1898 r. znany już na obu półkulach pianista i kompozytor Ignacy Jan Paderewski, sprawujący mecenat nad młodymi polskimi talentami, ogłosił dwa konkursy, jeden na utwór muzyczny, drugi na sztukę.  Henryk Goldszmit przygotowywał się do egzaminów maturalnych.  Ale już od pewnego czasu pisał, tworzył, ciągle […]

Continue reading

Inka została zamknięta w najchłodniejszym miejscu w mieszkaniu.

Miała tam umrzeć   Niezidentyfikowana kobieta z dzieckiem, 1908 r. (Fot. Polona.pl/domena publiczna)’ Pan Miszczak poprosiła znajomego, by zbudował dla Inki drewniane łóżeczko, wywiercił w jego dnie otwór i przykrył je sianem. Dzięki temu pani Miszczak nie musiała zmieniać pieluch, ponieważ odchody spadały na podłogę. Dochodzimy do być może najciekawszego etapu historii życia mojej babci, […]

Continue reading

From France to home in Israel Dr. Ida Akerman-Tieder’s chronicle of survival and celebration of life

  Przyslala Zosia Braun Witam, zalaczam artykul o Panie Idzie z Jerozolimy, ktora zmarla dwa tygodni temu. Poniewaz poznalam ja osoboscie, a jeszcze bardzie opowiadania o tej niezwykle kobiecie-bohaterka, zalaczam artykul z Haaretz, bo to jest postac, ktora warta jest poznac i kontynuowac. Pozdrawiam Zosia Braun Tel Aviv Google tlumaczenie na polski TUTAJ THE FIRST […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (12)

  Marian Marzynski śród  książek czytanych  w areszcie domowym  Covid-19  jedna wywarła na mnie niezatarte wrażenie. Są to wydane w Polsce 40 lat temu — wspomnienia Nadieżdy Mandelsztam, żony wybitnego poety rosyjskiego, który za wiersz „Oda do Stalina” oddal swoje życie w sowieckim gułagu, w grudniu 1938 roku. Piszę monodram na podstawie tej książki. Kolejny fragment dzieje się w Woroneżu, mieście ich trzyletniego zesłania. […]

Continue reading

ŻYDZI W POWSTANIU WARSZAWSKIM

. Jerzy Klechta 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00 wybuchło w Warszawie powstanie. Wśród walczących byli  Żydzi. Część z nich uczestniczyła wcześniej w krwawo stłumionym powstaniu w getcie warszawskim, a następnie w leśnej partyzantce. „Nie trzeba być psychologiem – pisał o swoich towarzyszach Antek Cukierman – żeby zrozumieć, co czuli ci ludzie. Przypuszczam, że […]

Continue reading

Mirosław Tryczyk: mówię przepraszam, ale nie za siebie — za dziadka

  Foto: Agnieszka Sadowska / Agencja GazetaMirosław Tryczyk, las koło miejscowości Bzury, gdzie postawiono tablice upamiętniająca zamordowanie Żydówek przez Polaków w 1941 roku Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepsien   — Wtajemniczenie w przeszłość zwykle jest jednorazowe. Babcia, przy okazji Wielkanocy, zbiera przy stole trzy pokolenia, syna, wnuka i prawnuka, i mówi im, że tutaj wyrżnięto Żydów, i że […]

Continue reading

Icyk Manger czytany inaczej

.. Alina Molisak Uniwesytet Warszawski     Icyk Manger znany jest przede wszystkim odbiorcom literatury jako twórca znakomitych ballad. Polski czytelnik ma do dyspozycji jednak niewielki tylko wybór tekstów Mangera – przygotowany przez Zewa Szepsa i wydany w emigracyjnym wydawnictwie londyńskim tomik to zaledwie niewielki wybór z dużego dorobku poetyckiego Mangera. Autor, choć urodzony i […]

Continue reading

GIOVANNI BUTTAFAVA Wywiad z Josifem Brodskim

Josif Brodski i Giovanni Buttafava Wywiad z Josifem Brodskim* GIOVANNI BUTTAFAVA: Wszyscy czekają teraz na przemówienie podczas wręczania Nagrody Nobla. Wielu uznaje je za egzamin. JOSIF BRODSKI: Uważam, że mój wygląd publiczny znajduje się w moich dziełach a nie przemówieniach. To, co piszę, nie jest przypadkowe, to, co mówię – w jakimś stopniu tak. Dlatego piszę, […]

Continue reading

Abby Stein, pierwsza transpłciowa Żydówka z chasydzkiej społeczności: Nie spełniłam marzenia ojca o zostaniu rabinem

. Abby Stein: Gdy powiedziałam ojcu, że jestem kobietą, usłyszałam, że nie chce mnie więcej widzieć (Fot. Archiwum prywatne Abby Stein) Paula Szewczyk Społeczność chasydzka jest segregowana pod względem płci jak żadna inna na świecie, a temat osób LGBT to tam całkowite tabu. Nic dziwnego, że gdy urodzona jako Izraela Abraham, a zarazem pierwszy syn w […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (11)

Marian Marzyński Cudem zwolnieni z syberyjskiego zesłania, Nadieżda i jej mąż – poeta Osip Mandelsztam, otrzymali prawo wybrania sobie miejsca na trzyletnie, „dobrowolne” zesłanie. Wybrali Woroneż. Poniżej dalszy ciąg mojego monodramu „Nadzieja w beznadziei” opartego na wspomnieniach Nadieżdy Mandelsztam: Przyjechaliśmy do Woroneża gdzie wpuszczono nas dlaczegoś do hotelu. Nie dostaliśmy w prawdzie pokoju, a tylko łóżka w męskiej i kobiecej sali. Mieszkaliśmy na różnych piętrach, więc ciągle biegałam po schodach, niepokojąc się […]

Continue reading

POLSCY POLICJANCI CZĘSTO MORDOWALI ŻYDÓW. NA WŁASNĄ RĘKĘ I Z OGROMNĄ INICJATYWĄ

. ZOFIA WAŚLICKA-ŻMIJEWSKAAntropolożka i socjolożka W Polsce nie ma gotowości do wzięcia się za bary z najtrudniejszymi aspektami naszej własnej historii. Mam ogromną pretensję do elit demokratycznych i liberalnych o to, że zaniedbały historię, oddały ją walkowerem w ręce nacjonalistów różnej maści. Również dlatego mamy dziś w Polsce państwo narodowe, media narodowe i całą resztę […]

Continue reading

JULIA HARTWIG Josif Brodski

Josif Brodski Mówiąc o mieszkańcach Brooklynu, wspomniałam o Josifie Brodskim, z którym zetknęliśmy się po raz pierwszy podczas naszego półrocznego pobytu w Wilson Center, w Waszyngtonie, w roku osiemdziesiątym trzecim, z okazji poranku, na którym czytał on swoje wiersze. Wówczas to zdumiał nas sposobem czytania: nie była to recytacja, ale rodzaj melopei. Słyszeliśmy już poprzednio, […]

Continue reading

Pogrom Kielecki

. Przyslal Adam Mer   Pogrom Kielecki   Pogrzeb ofiar pogromu kieleckiego – Polska Kronika Filmowa 22/46   KIELCE 1946 (cz. 1) – Henio – maca – milicja „Uprowadzony” przez Żydów Henio Blaszczyk opowiada o pogromie kieleckim KIELCE 1946 (cz.2) – Dlaczego 4 lipca KIELCE 1946 (cz.3) –  Przebieg zdarzeń – 1     KIELCE 1946 […]

Continue reading

Artur Sandauer

  . Artur Sandauer, Warszawa, 1972,  fot. Aleksander Jałosiński / Forum 14.12.1913—15.07.1989 Krytyk literacki, eseista, tłumacz, prozaik, biblista. Urodził się 14 grudnia 1913 roku w Samborze, zmarł 15 lipca 1989 roku w Warszawie.   Autor: Janusz R. Kowalczyk Zwolennik postępowych nurtów sztuki awangardowej, przeciwnik uproszczeń literatury schematycznej i rozrachunkowej. Rozpoznał rangę literacką Witolda Gombrowicza i Brunona Schulza, krytykował pisarstwo Marka […]

Continue reading

Życie w cieniu słynnego brata. Irena Tuwim

Przyslala Rimma Kaul   DOROTA MALINA Irena Tuwim i Julian Stawiński na kiermaszu książki, Warszawa 1963. (Fot. Danuta B. Łomaczewska/East News) Do tej pory jeśli już o niej pisano, to zawsze z dopełniaczem. Po pierwsze – siostra. Kogo? Słynnego poety. Po drugie – żona sławnego krytyka. I tłumaczka „Kubusia Puchatka”. Tak jakby mianowniki – Irena […]

Continue reading

Mój Miłosz

BARBARA TORUŃCZYK 26 czerwca 2020 Fot. Barbara Toruńczyk i Czesław Miłosz, Kraków 2001, fot. Carol Thigpen-Miłosz. Mój Miłosz Z jego poezją zetknęłam się w połowie lat 60., w klasie maturalnej, lecz poza szkołą i, potem, poza studiami. Był pisarzem zakazanym. Nastał czas procesów politycznych, uwięzienia Modzelewskiego i Kuronia, rozrzedzonego powietrza, utraty Październikowych swobód. Zwroty zaczerpnięte […]

Continue reading

Partia komunistyczna w Polsce

.Dariusz Magier   Od wydawcy Zmiany polityczne i ustrojowe, które rozpoczęły się w Polsce w 1989 r. już wkrótce doprowadziły do zejścia ze sceny dziejowej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – partii komunistycznej przez ponad pół wieku sprawującej władzę w naszym kraju. W styczniu 1990 r. odbył się XI Zjazd PZPR, na którym została podjęta decyzja […]

Continue reading

Wnuk komendanta Auschwitz: moja babka nazywała Auschwitz rajem |

Przyslal Matias Czarek   Rainer, wnuk Rudolfa Hössa, rozlicza się z przerażającą przeszłością rodziny. – Moja babka nazywała Auschwitz rajem. Mówiła: „Mogłabym tu umrzeć, tak jest pięknie”. Jeśli więc Auschwitz był jej rajem, to zawsze mnie zastanawiało, jak sobie wyobrażała piekło – mówi Rainer Höss. Jak przyznaje, w jego rodzinie nie przemyślano zbrodni nazizmu. Höss […]

Continue reading

Nazwa Alei Jerozolimskich. Dlaczego jeden z najważniejszych traktów Warszawy nazywa się tak, jakby leżał w Izraelu?

. Skojarzenia nie są w tym przypadku bezpodstawne. Nazwa Alei Jerozolimskich nawiązuje do społeczności żydowskiej. I do intrygującej inicjatywy budowlanej sprzed kilku stuleci. Z początkiem historii Alei Jerozolimskich nierozerwalnie wiąże się postać Augusta Sułkowskiego (1729-1786). Był to niezwykle wpływowy polski magnat XVIII stulecia, wychowany w Dreźnie, w kręgu dworu saskiego. Sułkowski wspierał radykalną reformę państwa, […]

Continue reading

„Zapisywanie” pogromów”

. Alina Molisak Uniwersytet Warszawski „Zapisywanie” pogromów – kilka uwag o języku prasy polskiej doby międzywojennej Ilu trzeba pobitych Żydów, żeby to się nazywało pogrom? Pewien polski publicysta napisał, że w Polsce nigdy nie było pogromów, ponieważ „pogrom” to wyraz rosyjski… Maria Odorova pisze: Kwestie mniejszości etnicznych stanowiły czynnik składowy rozwoju państw narodowych, zwłaszcza w […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (7)

Marian Marzynski   Korona jest trzecią zarazą w moim życiu. Pierwszą była zagłada polskich Żydów. Tylko moja matka, jej siostra i brat, siostra ojca i ja, uszliśmy z życiem, resztę naszych najbliższych wchłonęła zaraza. Polska Ludowa była moją drugą, choć nie porównywalną do tamtej, zarazą, w której dojrzewałem, kształciłem się i odnosiłem sukcesy zawodowe, czując jednak otoczenie ludzi zarażonych, ofiar represji, pozbawionych szans osobistego rozwoju. […]

Continue reading

Jan Paweł II miał ogromną wrażliwość na żydowskie losy

Trzeba rozróżniać to, co Jan Paweł II i inni papieże rzeczywiście powiedzieli i czego dokonali od tego, jak ich nauczanie jest przedstawiane przez dziennikarzy i publicystów. Z przemówień, które Jan Paweł II wygłosił w marcu 2000 roku w Ziemi Świętej, wybierano jedno zdanie – i to nie od kropki do kropki, tylko od kropki do […]

Continue reading

Solahütte – ośrodek wypoczynkowy, w którym bawiła się załoga Auschwitz

Przyslal Matias Czarek • W Solahütte nieopodal KL Auschwitz-Birkenau utworzono dla obsługi obozu ośrodek wypoczynkowy • Esesmani chętnie odwiedzali ośrodek nie tylko we własnym towarzystwie, ale również z rodzinami • Sąsiedztwo potwornej zbrodni i wesołej sielanki tworzyło makabryczny paradoks Widok na ośrodek wypoczynkowy Solahütte, ok. 1940-1945 r. (Wikimedia Commons)   Z czarno-białych fotografii wyłania się […]

Continue reading

Rädslan jag ärvde

Vad innebär det för Anna om hatet tillåts gro och växa? Kan historien återupprepa sig? Foto: Mattias Ramos. UWAGA !!!!Program jest po Szwedzku Anna är judinna. När nyheterna fylls av antisemitiska incidenter ringer en varningsklocka. Påminner inte det här om det hennes mamma var med om i Polen 1968? Ska Anna också behöva packa sin […]

Continue reading

Bajka bez morału o Żydzie, ukraińskim SS-manie i NKWD

Pogrom Lwowski. Ukraina, 1941 (Fot. Wikimedia Commons)   Działo się to na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, w ubogim, galicyjskim miasteczku zapełnionym głównie Żydami i Polakami z niewielką domieszką Ukraińców. Ryneczek, magistrat, garść wąskich uliczek, greckokatolicki klasztor Studytów, kościół, cerkiew, synagoga. Polacy i Ukraińcy skurczyli ramiona Mieszkali tam po sąsiedzku kilkuletni Aaronek z rodziną i pani Julia z […]

Continue reading

Spowiedź granatowego policjanta. Czarnymi owcami byli nie źli, a dobrzy

. Warszawskie getto na początku 1941 r. Polski granatowy policjant w towarzystwie żydowskiego funkcjonariusza kontrolują przechodniów. W podległej Niemcom policji podczas okupacji służyło kilkanaście tysięcy Polaków (Fot. AKG-Images) Przyslal Janusz G Jak mogłaby się zacząć spowiedź granatowego policjanta? Może tak: „Tak mi się spodobało, że zaczęliśmy hajlować do siebie i do Niemców. Aż przyszło od nich […]

Continue reading

ZUPEŁNIE BEZ SERCA

.  ROZMOWA Z BOŻENĄ KEFF ZOFIA WAŚLICKA-ŻMIJEWSKA ARTUR ŻMIJEWSKI Pojęłam w końcu – a raczej latami pojmowałam – że antysemickie treści, które odbierałam, czasem skierowane do mnie, czasem „w powietrze”, do innych, do kogokolwiek, to nie jest wybryk, nie jest margines, nic sporadycznego, ale szeroki, mocarny, pełen życia nurt polskiej kultury i świadomości. Z Bożeną […]

Continue reading

Agata Tuszyńska: Długo nie wiedziałam, kim jest moja mama. I dlaczego marzyła o niebieskookiej córce

Halina Przedborska, mama Agaty Tuszyńskiej, w ogrodzie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich przy Foksal, Warszawa 1956 (Krystian Barcz/Forum) Kiedy ma się dziesięć lat, trudno uwierzyć, że wymyślono piec, w którym cię spalą – pisarka Agata Tuszyńska opowiada o swojej mamie   „Opowiem wam o mojej mamie” to cykl, który wymyśliliśmy z myślą o nadchodzącym Dniu Matki. Kim była […]

Continue reading

Profile Reunion 69 – Alexander Orlowski

Przyslala Wanda Lacrampe     Człowiek o nieprawdopodobnej biograf ii, u którego doktoryzowało się trzech najwybitniejszych szwedzkich f ilozofów średniego pokolenia: Hans Ruin, Daniel Birnbaum i Sven-Olov Wallenstein. Gdyby poprosić o dane na temat Olka któregoś z młodych historyków IPN, to zakładając, że IPN ma powyższe dane, otrzymalibyśmy elaborat mniej więcej takiej treści: Ww; który […]

Continue reading

Żyłam przecież kiedyś innym życiem”.

 Niezwykła historia o młodej artystce komponującej w piekle getta 77. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Świat się kończył w płomieniach, z bunkrów i piwnic Niemcy wyciągali cywilów. Rachela Auerbach zapamiętała ten dzień szczególnie: powiadomiono ją o śmierci Josimy Feldszuh, 14-letniej pianistki koncertującej do niedawna w getcie „W mieście, w którym snuły się dymy unoszące […]

Continue reading

„LANCUCH POKOLEN”

.Przyslala Zosia Braun . Przedmowa: Zalaczam opowiadanie mego starszgo wnuka Srulika, ktore napisal dwa tygodnie przed swoim sluben. Wolne tlumaczenie na polski jest moje,  Zosi Braun. Mysle, ze jest to pierwszy powojenny hasydzki slub w pokoleniu naszych wnukow. Przyjemniego czytania. Zosia Braun. Tel Aviv 20.5.2020   ŁANCUCH POKOLEN Monety nazywane są w Talmudzie „zuzim” (od […]

Continue reading

ZBRODNIA

. Jerzy Klechta Zwykło się uważać, że tłum to bezmyślna masa ludzka, wali na oślep. Istotnie tak bywa, lecz musi ją coś łączyć. Tym „coś” jest nienawiść do zawodników  nie „naszej” drużyny, tym „coś” jest nienawiść do mieszkańców nie „naszej” wsi czy miasteczka. Tym „coś” jest także nienawiść do inaczej wierzących, do innego Boga, a […]

Continue reading

Zabawa w chowanego

Marian Marzynski Grażyna wstała o szóstej rano i zaczęła oglądać nowy film Sekielskich, a jak tylko skończyła, obudziła mnie i przywiodła do tabletu. Zanim napiszę o filmie, kilka słów o wychowanej w katolickiej rodzinie Grażynie, która z młodości pamięta, jak katecheta sadzał sobie dziewczynki na kolana, a dziś w religii widzi źródło wszelkiego zła: wojny w imieniu wiary, celibat prowadzący do zboczeń, „rząd dusz” zatruwający demokrację, publiczne eksponowanie krzyża jako bezprawie, […]

Continue reading

W Niemczech brak świadomości, że zbrodniarze wojenni nie zostali ukarani

. Przyslala Rimma Kaul     Warszawa, 13.09.2018. Kuratorka projektu Hanna Radziejowska podczas śniadania prasowego Instytutu Pileckiego nt. polsko-niemiecko-izraelskiego projektu „Ćwiczenie nowoczesności/Exercising modernity/Modernitaet Ueben”. PAP/T. Gzell   53 proc. Niemców chce postawienia „grubej kreski” pod nazistowską przeszłością – wynika z sondażu zleconego przez dziennik „Die Zeit”. Taka sama liczba ankietowanych uważa, że za popełnione zbrodnie […]

Continue reading

77 lat wcześniej w Warszawie

Marek Edelman na gruzach kamienicy przy ul. Świętojerskiej 34 (,,Tu spoczywa Michał Klepfisz”), 19 IV 1946. Fot. ze zbiorów Róży i Ireny Klepfisz.           77 lat wcześniej w Warszawie „Polsko, odezwij się, Polsko!” K. K. Baczyński JULIAN TUWIM ŻYDEK Śpiewa na podwórzu, tuląc się w łachmany, Mały biedny chłopiec, Żydek obłąkany. […]

Continue reading

Skąd bierze się nienawiść do Żydów?

 Źródła i wyjaśnienia antysemityzmu według Wasilija Grossmana Wasilij Grossman na zdjęciu z okresu II wojny światowej (domena publiczna). Niepokorny sowiecki pisarz jako jeden z pierwszych doniósł o zbrodniach dokonanych w Treblince. Sam stracił członków najbliższej rodziny w Holocauście. Co pisał o źródłach antysemityzmu w książce tak dosadnej i wywrotowej, że władze ZSRR postanowiły skonfiskować ją „na […]

Continue reading

”Gang Skorzenego” – komandosi niemieccy w amerykańskich mundurach.

Przyslal Janusz G Był 23 grudnia 1944 roku. Było zimne, pochmurne popołudnie w Henri Chapelle w Belgii, gdy na plac za budynkami sztabu amerykańskiej 1. Armii wkroczył mały tłumek ludzi. Przeważali wśród nich żandarmi, dzierżący karabiny, w pomalowanych hełmach, byli oficerowie, reporterzy. Wszyscy zgromadzeni wokół trzech ludzi w amerykańskich mundurach. Byli wynędzniali, zmęczeni, ale spokojni. […]

Continue reading

„Żydów wieszano, bo szkoda było kul”. Na stadionach traciło się wolność i życie

Przyslala Rimma Kaul Dziś patrzymy na stadiony, które w czasie pandemii zmieniły się w miejsca ratowania życia. W przeszłości bywało odwrotnie – na niektórych stadionach traciło się wolność albo i życie, gdy zamieniano je w obozy koncentracyjne i przejściowe. Wikimedia Commons Legendarny stadion Santiago Bernabeu zamienił się w magazyn zapasów dla madryckich szpitali. Równie sławna […]

Continue reading

Icchak Cukierman, Aba Kowner i Elizer Lidowski

  – organizatorzy powojennej emigracji żydowskiej do Palestyny   Magdalena Semczyszyn Prawie każdy artykuł i każda książka dotycząca powojennych losów europejskich Żydów zaczyna się od obrazu strat. Bez wiedzy o ich ogromnej skali nie można nawet próbować zrozumieć losów i decyzji ocalałych. Całe ich dalsze życie toczyło się w cieniu Zagłady. Piekło Holocaustu przeżyło 13% […]

Continue reading

Sowieckie psy przeciwko niemieckim czołgom

  Przyslal Adam Mer Psy-miny to bez wątpienia jeden z najdziwniejszych i okrutnych rodzajów broni. Powyższe zdjęcie zostało wykonane na rekonstrukcji i nie pochodzi z okresu II wojny światowej.   Zatrzymanie niemieckich rajdów pancernych, prowadzonych w 1941 i 1942 r. głęboko na terytorium ZSRR, było dla Armii Czerwonej sprawą najważniejszą. Sowieci nie nadążali ze stawianiem […]

Continue reading

„Myślałem, że nie jestem tu mile widziany. To Polak wydał mnie gestapo”

   – mówił wizjoner Romek Marber Przyslala Matylda Kowalska   Emilia Dłużewska Romek Marber, urodzony w Polsce projektant w Wielkiej Brytanii był fetowany, u nas – niemal nieznany. Kraków,listopad 2015 (Fot. Grażyna Makara / Agencja Gazeta) Wymyślił ikoniczne okładki książek Penguina, jego grafiki zdobiły najważniejsze brytyjskie tygodniki, a prace ma w kolekcji Victoria and Albert Museum. […]

Continue reading

Trzeba mówić po polsku

. Z Antonym Polonskym rozmawia Konrad Matyjaszek   Przedmiotem rozmowy z Antonym Polonskym jest historia pola badań studiów polsko-żydowskich od momentu, kiedy powstały na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, aż po rok 2014. Antony Polonsky jest głównym historykiem wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin i redaktorem naczelnym rocznika naukowego „Polin: Studies in Polish […]

Continue reading

Najpierw trzeba przyznać się do winy. Polacy i Żydzi w czasie próby

  Przyslala Rimma Kaul   Nadal jesteśmy dla siebie okrutni, obojętni na cierpienie. Ludzkość powtarza pewne wzory i modele. Na szczęście także te dobre – mówi prof. Barbara Engelking, psycholożka, socjolożka, badaczka Zagłady. KATARZYNA CZARNECKA: – Izolacja, osamotnienie, niepewność, lęk o zdrowie i życie – właśnie to nas dziś spotyka. Jak pani jako badaczka Zagłady widzi tę sytuację? […]

Continue reading

„Ruch znaczy życie”.

Z Agatą Tuszyńską rozmawiamy o książce „Mama zawsze wraca” Przyslal Matias Czarek Zosia Zajczyk miała trzy lata, gdy trafiła z rodziną do warszawskiego getta. Kiedy została już tylko z matką, ta przeniosła dziecko do piwnicy, gdzie mała Zosia spędziła długie miesiące. To jej historię – czekania i ukrywania się, najpierw w getcie, a potem po […]

Continue reading

Żydzi we Lwowie – Żydzi o Lwowie. Literacki obraz miasta

  Katarzyna Kotynska   . W polskim dyskursie lwowskim od lat dziewięćdziesiątych XX wieku ustalił się obraz miasta jako wielokulturowej idylli i ośrodka pokojowego współżycia różnych, równoprawnych narodowości. Podobna konstrukcja była (i często jest po dziś dzień) wykorzystywana w dyskursie ukraińskim. Polacy, Ukraińcy, Żydzi, Ormianie i szeroko rozumiani „inni” wspominani są, zwłaszcza w odniesieniu do […]

Continue reading

Barbara Engelking: „Są historie z życia getta, o których nie należy mówić”

Przyslal Matias Czarek „W getcie było miejsce na ‚normalność’. Elastyczność i ludzka umiejętność do dostosowania się do nawet najbardziej skrajnych sytuacji jest niezwykła. Możemy obserwować to również dzisiaj. Po czterech tygodniach kwarantanny jakoś się odnaleźliśmy. Także w getcie ludzie potrafili, musieli się adaptować” – mówi prof. Barbara Engelking, badaczka Zagłady, w rozmowie z WP Opinie […]

Continue reading

Bauman dla średniozaawansowanych.

O biografii Zygmunta Baumana autorstwa Dariusza Rosiaka Hubert Czyżewski Bauman żył długo i uczestniczył w wielu dramatycznych wydarzeniach XX wieku. W jego biografii Dariusz Rosiak nie unika trudnych tematów, takich jak zaangażowanie filozofa w komunizm. Nie odpowiada jednak na wszystkie ważne pytania.   Zmarły w 2017 roku Zygmunt Bauman być może nie należał do grona […]

Continue reading

Preludium do Paradisus Iudaeorum:

  Egzaminacja wydarzeń i motywacji stojących za specyfiką relacji Kościół-Żydzi-Państwo w średniowiecznej Polsce na tle ogółu Europy   Jakub Pytel WSTĘP W historii dość oczywistym zdaje się rozdział, u szczytu rozkwitu Rzeczpospolitej, w którym jej filosemityzm, zadziwiał inne narody europejskie. To wówczas nazwana została Polonia Paradisus Iudaeorum i legenda o tym raju niosła się przez […]

Continue reading

Grabarze Katynia

Waldemar Piasecki   Z prof.dr. Januszem K. Zawodnym, historykiem, wykładowcą uniwersytetów Oxford, Princeton, Stanford, autorem światowego bestselleru „Death in the Forest” („Katyń. Śmierć w lesie”) oraz kustoszem pamięci narodowej IPN rozmawia Waldemar Piasecki Chcemy przypomnieć wywiad, jakiego udzielił w 2008 roku człowiek, którego zasług dla ochronienia pamięci katyńskiej nie da się przecenić. Walcząc o prawdę o tragedii polskich oficerów, walczył także o oddanie sprawiedliwości tym Amerykanom, […]

Continue reading

Pogrom, którego nie było

tragedia, która przyszła w zamian. Kamil Kijek Zajścia w Odrzywole, podczas których w starciach z policją zginęło trzynastu mieszkańców okolicznych wsi i miejscowości miały miejsce pomiędzy 20 a 29 listopada 1935 r. Były one przede wszystkim tragicznym wydarzeniemdla miejscowej ludności wiejskiej. Zarazem jednak były związane z przemocąantyżydowską, a także miały kluczowe znaczenie dla późniejszych zbiorowych […]

Continue reading

ANTYSEMITYZM KARMI SIĘ MITAMI (5 / 5)

Jerzy Klechta     ŻYDZI, MASONI I CYKLIŚCI     To, że kolejni raz kibole zademonstrowali antysemityzm w zwyrodniałej formie, w neonazistowskim słownictwie, nie jest czymś nowym. Tłuszcza – jak chamów określał Henryk Sienkiewicz – jest najłagodniejszym określeniem bandziorów, których pełno nie tylko na stadionach piłkarskich. Bandzior, który sięga do haseł neonazistowskich i antysemickich pewnie […]

Continue reading

Polemika z Barbarą Engelking dot. tekstu „Powiat bielski”

Joanna Tokarska-Bakir Błąd pomiaru. O artykule Barbary Engelking Powiat bielski Prace Centrum Badań nad Zagładą Żydów od lat budzą mój podziw i szacunek. Wzbudziły go także ostatnie studia z tomu Dalej jest noc o wielkiej staranności i pieczołowitości. Z tym większym zaskoczeniem odebrałam kategoryczne wnioski sformułowane przez Barbarę Engelking w artykule o Żydach uratowanych w […]

Continue reading

ANTYSEMITYZM KARMI SIĘ MITAMI (2 /5 )

. .Jerzy Klechta MIŁOŚĆ I ŚMIERĆ Ona – Nadieżda urodziła się w rodzinie Żydów, którzy byli chrześcijanami. Jej ojciec był prawnikiem, matka lekarką. W młodości często odwiedzała z rodzicami kraje Europy. Studiowała  prawo na Uniwersytecie Kijowskim, w czasie Rewolucji Październikowej studiowała malarstwo. On – Osip Mandelsztam urodził się w Warszawie w rodzinie żydowskiej. Był  synem […]

Continue reading

77. rocznica powstania w warszawskim getcie

  . Jan Hartman   Zacznę od apelu: proszę, nie przychodźcie w tym roku pod pomnik pod muzeum Polin. Mimo zachowania wszelkich środków ostrożności telewizja reżimowa może sfilmować kilka osób stojących zbyt blisko siebie. Poza tym nie powinniśmy ryzykować złamania przepisów nakazujących zachowanie dystansu, bo są to przepisy słuszne. Upamiętnijmy powstanie w inny sposób, np. w sieci, a pod […]

Continue reading

Tajemnica Pana Cukra – watek nr 24

  Anna Karolina Klys . Rachela z Holonu miała kilkanaście lat, kiedy w jej rodzinnych stronach działy się rzeczy straszne. Na przełomie lat 1936/37 do „zajść” doszło m.in. w Zambrowie, Wyszonkach Kościelnych, Długosiodle, Śniadowie, Wysokiem Mazowieckiem, Jabłonce, Tykocinie, Laskowcu, Brzezinach i Kolnie. Powód zawsze ten sam – bieda chłopów kontra „bogactwo” żydowskie. Do Berezy Karuskiej […]

Continue reading

„Osiecka. Tego o mnie nie wiecie” – rozmowy o przyjaciółce poetce

. – Agnieszka była bardzo, bardzo kobieca, delikatna, cicha. Myślę, że mężczyznom imponowała jej inteligencja… połączenie urody z inteligencją, wyobraźnią i piekielnym talentem – mówi Krystyna Janda. Publikujemy fragment książki Beaty Biały „Osiecka. Tego o mnie nie wiecie”. Agnieszka była zjawiskowo piękną kobietą. Czy wie pani, że rola Agnieszki w Człowieku z marmuru była napisana dla niej? […]

Continue reading

Census, czyli amerykański spis ludności

  Napisala i przyslala Ewa Herbst   Znowu marzec. Chłodny, jak tamten Marzec, 52 lata temu. Tylko krajobraz inny. Siedzę przy biurku przy oknie i piszę, patrząc na rzekę i zabudowę Manhattanu na drugim brzegu. Ostatnio byłam tam cztery tygodnie temu na spotkaniu u znajomych z tamtego Marca, gdzie słuchaliśmy referatu Mai o koronawirusie. Zdawałam […]

Continue reading

. Płuczki” Pawła Reszki

– to również opowieść o nas, ale niekompletna Stanislaw Obirek Każdy powrót w rodzinne strony jest dla mnie naznaczony nostalgicznymi wspomnieniami. Chętnie do nich wracam, czasem o nich piszę. Jest jednak jeden wymiar tych wspomnień, który przeszywa mnie dreszczem. Też o tym wielokrotnie pisałem. Zwłaszcza w tekstach związanych z Zagładą polskich Żydów. W tym również Żydów mojego rodzinnego miasteczka Narola, w którym do wojny mieszkało… no właśnie: wszelkie […]

Continue reading

Policja mundurowa odegrała smutną rolę

    Stanislaw Obirek     Pamiętam, że przed kilku laty prof. Antony Polonsky, główny historyk Muzeum POLIN, na pytanie o wkład polskiej historiografii do światowych badań nad historią Żydów bez wahania wskazał na publikacje Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Dodał przy tym, że historykom, którzy chcą się zajmować problemami Holocaustu, zaleca naukę języka polskiego. Bez znajomości prac polskich historyków i polskich źródeł nie sposób w pełni zrozumieć, czym było to wydarzenie. To nie jest opinia […]

Continue reading
%d bloggers like this: