Archive | wspomnienia RSS feed for this section

„Mój ojciec, esesman”

Zmowa milczenia. Przyslala Rimma Kaul Hartmut Janssen bał się dnia, w którym miaƚ powiedzieć córkom prawdę. Chciał je do tego przygotować. Był rok 2014. W kinach pokazywano „Labirynt kƚamstw”, film o młodym niemieckim prokuratorze, który doprowadza do przełomowego procesu załogi obozu Auschwitz. Hartmut kupił bilety, a po filmie zaprosił córki na piwo. – Jestem synem […]

Continue reading

CZESŁAW MIŁOSZ, O Josifie Brodskim.Rozmowa

        RENATA GORCZYŃSKA: Panie Czesławie, gratuluję, bo pana kandydat Josif Brodski otrzymał właśnie Nagrodę Nobla. O ile wiem, zgłosił go pan zaraz po tym, gdy sam pan dostał Nobla, odpowiadając na ankietę Komitetu Noblowskiego. Stało się więc zadość pana życzeniom. Dlaczego właśnie jego pan wskazał i jakie pana zdaniem ma on szczególne […]

Continue reading

Żenujące ! Niemcy nie wiedzą nic o zbrodniach swoich dziadków

  . W wydanym właśnie przez Federalną Centralę Kształcenia Politycznego (bpb) zbiorze esejów niemieccy historycy zwracają uwagę, że wiedza Niemców na temat okupacji Polski podczas II wojny światowej jest bardzo ograniczona. Ma to konsekwencje dla teraźniejszości. Broszura „Niemiecka polityka okupacyjna w Polsce 1939-1945. Puste miejsce w niemieckiej pamięci?” zwraca uwagę, że w wiedzy Niemców nt. realiów hitlerowskiej okupacji Polski należy wiele uzupełnić, czy wręcz „wypełnić puste miejsce”. […]

Continue reading

Antysemityzm bez Zydow.

Zofia Kujawska   Streszczenie Niniejsza praca analizuje polski fenomen antysemityzmu bez Żydów wpisując go w sferę mitów społecznych oraz kontekst potransformacyjny i globalizacyjny. Badając najbardziej jawne i dosłowne przejawy kodu antysemickiego dostrzega w nich manifestacje tożsamościowe związane z bieżącą sytuacją społeczno-polityczną w Polsce oraz ogólnoświatowymi tendencjami. Antysemityzm w tym ujęciu staje się instrumentem ekspresji, która […]

Continue reading

ZAGŁADA DOMU TRYNCZERÓW. WOJENNE LOSY ŻYDOWSKICH MIESZKAŃCÓW PEWNEJ WSI

  Gniewczyna to w zasadzie, pod względem położenia i powiązań rodzinno-społecznych, jedna wieś podzielona administracyjne na dwie: Łańcucką i Tryniecką. Należą do gminy Tryńcza, powiat Przeworsk, województwo podkarpackie, przed wojną lwowskie, w czasie drugiej wojny światowej Generalne Gubernatorstwo, dystrykt krakowski, powiat (Kreis) jarosławski. Wieś położona jest nad malowniczą Mleczką, dopływem Wisłoka. Dziesięć kilometrów na północ […]

Continue reading

Izrael Lichtenstein

WSTĘP   Izrael Lichtenstein z zawodu był nauczycielem, a z przekonania – socjalistą. Swoje poglądy polityczne realizował w żydowskiej lewicowej partii Bund1 . Jako działacz przez kilkanaście lat pełnił funkcję radnego w Radzie Miejskiej w Łodzi, mieście, w którym spędził większą część swojego dorosłego życia.  W latach sześćdziesiątych XX w. w środowisku byłych łódzkich działaczy […]

Continue reading

Republiki kibucowe. Historia izraelska

  Paweł Smoleński   Zarówno mężczyźni, jak i kobiety noszą broń, by w razie czego odeprzeć atak Arabów, co widać na zdjęciu przedstawiającym prace polowe w kibucu Degania nad Jeziorem Galilejskim. Ten pierwszy i najstarszy kibuc obchodził w 2010 r. stulecie istnienia. Stanowi atrakcję turystyczną, a… (Fot. Obowiązywała zasada dobrowolności: nikt nikogo nie zmuszał do życia […]

Continue reading

JOSEPH ROTH, Świat hotelu

    Przybycie Hotel, który kocham jak ojczyznę, znajduje się w jednym z wielkich europejskich miast portowych, a ciężkie, złote czcionki antykwy, którymi jego banalna nazwa rozjarza się ponad dachami z wolna pnących się w górę domów, są w moich oczach metalowymi chorągwiami, nieruchomymi chorągiewkami, które błyskają na powitanie, zamiast łopotać. Inni mężczyźni powracają do […]

Continue reading

BEZLUDNA WYSPA,NORA, GRÓB

Wojenne kryjówki Żydów MARTA COBEL-TOKARSKA WPROWADZENIE  Nie umiemy wejść naprawdę do mieszkania z ukrytym Żydem, nie potrafimy wcisnąć się za szafę, w róg pokoju. Wyobraźnia cofa się przed tym, co moglibyśmy tam zastać, nie mamy języka i niemamy gotowości, żeby zmierzyć się z emocjami, jakie wyzwalaw nas towarzyszenie takiej sytuacji. Przeczuwamy piekło. Krzysztof Szwajca   Temat   W mojej książce zajmuję się przestrzennym aspektem […]

Continue reading

Cyla i Szymon Wiesenthal

  .Przyslal Matias Czarek   Cyla i Szymon pobrali się w 1936 r. i mieszkali w polskim mieście Lwowie, który jest dziś częścią Ukrainy. W 1941 roku do miasta przybyli naziści, a Lwów stał się żydowskim gettem Lemberg. W październiku 1941 r. Wiesenthalów wysłano do małego obozu pracy, gdzie pracowali przez rok. Para wiedziała jednak, […]

Continue reading

POLSKO-ŻYDOWSKI NOBLISTA

Napisal i przyslal Jerzy Klechta           Urodził się 21 listopada 1902 r. w Leoncinie k/Nowego Dworu Mazowieckiego.Rownież 21 listopada tyle, że w 1978 r. otrzymał Literacką Nagrodę Nobla. Isaac Bashevis Singer – pisarz wspaniały i niezwykły. Pisał w języku jidisz, aczkolwiek wrósł w klimaty literackie kraju, w którym się urodził. Dzięki […]

Continue reading

Matka o życiu w Izraelu: Mówi się tutaj często: „Nie bądź zimna jak Polka” lub „Nie narzekaj jak Polka”

Przyslala Rimma Kaul   Sylwia Borowska   – Było mi przykro, kiedy syn w złości wykrzyczał: „Nie chcę mieć matki gojki!” Popłakałam się, bo w pierwszej chwili poczułam, jakbym to ja w czymś zawiniła – mówi Justyna Cohen, mama trzech chłopców, która wyszła za Izraelczyka. Polka, wychowująca dzieci w Izraelu, w naszym cyklu „Matka Polka […]

Continue reading

Jerzy Dynin. Żyd, który przetrwał wojnę udając polskiego arystokratę

AnnaWinkler   Wspominał, że pierwsze lata wojny były dla niego niemalże beztroskie. Potem też mógł się poczuć… niczym najprawdziwszy hrabia. Wszystko dzięki jednej zadziwiająco prostej i nieprawdopodobnie skutecznej metodzie. Jak żydowska rodzina Dyninów zdołała zamienić się… w polskich hrabiów? Dzieciństwo urodzonego 1925 roku Jurka Dynina było bardzo szczęśliwe. Jego rodzina żyła w Łodzi we względnym […]

Continue reading

gra w Izraelu to najlepszy czas w mojej karierze

Przyslala Rimma Kaul Były reprezentant Polski, Grzegorz Wędzyński w Izraelu spędził pięć lat. – Była nawet opcja, żeby zostać tam na stałe – mówi w rozmowie z Onet.pl. Obaw o bezpieczeństwo nie miał. – Zawsze z naszą drużyną jechało kilku ochroniarzy z Izraela. Każda rodzina była wyposażona w maski gazowe, które zawsze mieliśmy ze sobą […]

Continue reading

Żyć, nie umierać

. Marian Marzynski   Z moim starym przyjacielem przez wiele lat pisaliśmy w Polsce scenariusze, którymi umilaliśmy sobie życie. Były one o tym, co chcielibyśmy, żeby było, bo to jak było naprawdę – nie bardzo nas interesowało. Ja opuściłem Polskę, a mój przyjaciel zaczął się bogacić, ostatnio zajmuje się nieruchomościami. Tak sobie niedawno gaworzyliśmy przez telefon: Ja: Co wyszło z pomysłu, żeby zbudować pod Warszawą superluksusowy ośrodek dla starzejących się […]

Continue reading

Tajemnica Pana Cukra – watek 23

  Anna Karolina Klys W Polsce pierwszym oskarżonym o obrazę Hitlera był kupiec Halberstadt. Stanął przed sądem w Warszawie 24 września 1935. Rok wcześniej wściekł się i napisał na prospekcie reklamowym przysłanym pocztą przez niemiecką firmę farmaceutyczną Fischer: „Niezliczoną ilość razy pisałem Panom, aby mnie nie niepokoili swojemi pismami, dopóki istnieje reżim hitlerowski. Proszę przyjąć […]

Continue reading

Holocaust survivor reunited with a baby he saved during WW2

Przyslala Rimma Kaul     Image captionAt the Yad Vashem centre Mr Smart honoured those who, unlike him, did not survive the Holocaust Holocaust survivor Maxwell Smart has always wondered about whether a baby that he and a friend rescued during World War Two survived the conflict. A new documentary answers his lingering question. Maxwell […]

Continue reading

Wstęp do Holokaustu: pogrom Żydów w Niemczech w 1938 r.

81 lat temu w Niemczech doszło do masowych napaści na Żydów.  Podczas „Nocy Kryształowej” z 9 na 10 listopada 1938 roku nazistowskie bojówki zamordowały około 100 Żydów. Napastnicy podpalali synagogi, szpitale i inne placówki należące do gmin żydowskich; rabowali i niszczyli żydowskie sklepy i mieszkania. Policja – z nielicznymi wyjątkami – przyglądała się biernie lub […]

Continue reading

Największy wynalazek XX wieku narodził się z miłości w głowie emigranta z Polski

Nazywał się Baran. Psachij Baran, bo był potomkiem podlaskich Żydów, z Sidry opodal Grodna. Już w USA rodzice zmienili mu imię na Paul, ale on nigdy nie ukrywał swojego pochodzenia.   W jednym ze swoich życiorysów pisał: „W 1928 roku przeprowadziłem się do Bostonu jako dwulatek (to była jedna z moich najlepszych decyzji)”. Nie było […]

Continue reading

Tam, gdzie Polacy ratowali Żydów, upamiętniajmy też Żydów, którzy zostali tam przez Polaków zamordowani

Prof. Andrzej Nowak, zabierając głos na łamach prawicowych mediów, oskarża historyków Zagłady o nienawiść, a „Gazetę Wyborczą” zestawia z propagandą hitlerowską. Za to gdy pisze dla „Gazety Wyborczej”, łagodnym tonem postuluje tolerancję, różnorodność i cieszy się z badań nad mordowaniem Żydów przez Polaków. Czy to jest ten sam prof. Nowak? Z pewnym zdumieniem przeczytałem w […]

Continue reading

Życie codzienne Żydów w Kozienicach pod okupacją niemiecką 

Alina Skibińska   Kozienice to miasteczko wcentralnej Polsce, leżące napołudniowy wschódod Warszawy, około 40km odRadomia, nad Zagożdżonką, dopływem Wisły. Dobry mikroklimat otaczają je piękne, iglaste lasy Puszczy Kozienickiej  uczynił z Kozienicznany ośrodek wypoczynkowy. Żydzi przybyli tu już podkoniec XVIwieku. Ekonomiakozienicka, zktórej dochód przeznaczony był dla królewskiego dworu, umożliwiła imosiedlanie się tu nastałe. Szybki rozwój osadnictwa żydowskiego datuje się jednakdopiero na XVIII wiek, kiedy to słynny […]

Continue reading

Tajemnica pana Cukra – watek 22

  Anna Karolina Klys W chwili gdy Hitler ogłaszał Niemcom i światu, że największym zagrożeniem dla narodu niemieckiego są Żydzi, w Rzeszy mieszkało ponad 65 milionów ludzi. Zakładając, że 5 milionów nie było czystymi Aryjczykami (np. Słowianie, Romowie), pozostaje ok. 60 milionów rdzennych Niemców. Naprzeciw nich – prawie 500 tysięcy Żydów. Czyli jeden Żyd na […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie cz. 14 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

ZAWSZE DAWAĆ ŚWIADECTWO ZBRODNI

14 października minela 76. rocznica wybuchu powstania w Sobiborze, jednej z najbardziej heroicznych kart żydowskiego ruchu oporu w latach II wojny światowej.   Brama się otworzyła i ujrzeliśmy coś, co wyglądało jak ładna wioska – pisał Tomasz Toivi Blatt, jeden z ocalałych uczestników buntu w obozie zagłady w Sobiborze – Przed nami ciągnęła się czarna droga obsadzana kwiatami. Po lewej stronie stał kolorowy […]

Continue reading

Mieliśmy bardzo wielu laureatów Nagrody Nobla, tylko nie do wszystkich się przyznajemy

Przyslal Adam Mer     Jeżeli zapytamy typowego maturzystę o polskie Nagrody Nobla, to wymieni jednym tchem sześć osób: Sienkiewicza, Reymonta, Szymborską, Miłosza, Wałęsę i Skłodowską-Curie. Będzie przy tym przekonany, że wymienił wszystkie. Ale liczba laureatów pochodzących z Polski jest dużo większa. W XIX wieku na terenach dawnej I Rzeczypospolitej zamieszkiwało około czterech milionów Żydów, […]

Continue reading

GOŁDA TENCER W PIERWSZEJ OSOBIE

HENRYK GRYNBERG     Jej ojciec „był zawsze jakiś taki nieobecny”. „Nie mówił o sobie, a my nie pytaliśmy”. Zwątpił w istnienie Boga i „po wojnie nigdy już nie przekroczył progu synagogi”. Podobnie było u innych. „Mama całe życie mówiła o wojnie. Ojciec nie mówił nic”. „Tato, a gdzie jest twoja rodzina?” „Nigdy mnie o […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie cz .13 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

ŻYDZI W BŁONIU – DZIEJE I ZAGŁADA

Grzegorz Michalak     Błonie to miasto leżące na obszarze ziemi warszawskiej, jedno z najstarszych ośrodków miejskich na Mazowszu. Jego początki trzeba wiązać z powstaniem grodziska nad rzeką Utratą będącego od 1282 roku siedzibą kasztelana Rokickiego. Również z tego okresu pochodzą pierwsze wzmianki na temat wsi Błonie, będącej własnością księcia mazowieckiego. Miasto lokowano na prawie […]

Continue reading

Dajesz sobie w żyłę?

 Marka Edelmana czary-mary ze stawianiem diagnoz bez badań, na oko i na dotyk   „Ech, gdybym był młodszy, dziewczyno, gdybym był młodszy… To z ciebie bym się habilitował” Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepsien Świetnie pamiętam tę scenę. Jest słoneczny, jesienny dzień 2002 roku. Stoję w szerokich, dwuskrzydłowych drzwiach do salonu, a Marek Edelman, który zatrzymał się u […]

Continue reading

Smutna wiadomosc

    JERZY TAUBMAN   Z glebokim smutkiem zawiadamiamy, ze 15/10 2019 zmarl w Haarlemie po krotkiej chorobie Jerzy Taubman. Pogrzeb odbedzie sie w Heemstede kolo Haarlemu 22/10 o godznie 11. Pograzeni w smutku syn Thomas Taubman, thomastaubman@gmail.com i siostra Maryla Taubman, marylataubman@hotmail.com Jurka poznalem dwa lata temu na wakacjach w Mullsjo. Wywarl na mie urocze wrazenie, spokojny i […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie cz 12 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

Polscy Sprawiedliwi dotarli do Hajfy, gdzie uczcili Edytę Stein

  Przyslala Rimma Kaul         Edytę Stein – Teresa Benedykta od Krzyża. Źródło: Wikimedia Commons Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, którzy wraz z weteranami II wojny światowej i delegacją państwową biorą udział w pielgrzymce do Ziemi Świętej, dotarli w niedzielę wieczorem do Hajfy nad Morzem Śródziemnym. W Sanktuarium Stella Maris uczcili Edytę […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie cz.11 ( 14 )

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

Polacy ratujący Żydów na terenie diecezji kieleckiej w latach1939‒1945.

Nieznane przykłady heroizmu chrześcijańskiego  Ks. dr Andrzej Kwaśniewski  Jeśli bowiem miłujecie tych, którzy was miłują, cóż za nagrodę mieć będziecie? Czyż i celnicy tego nie czynią? I jeśli pozdrawiacie tylko swychbraci, cóż szczególnego czynicie? Czyż i poganie tego nie czynią? Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski”. (Mt 5, 43‒48) Geneza niniejszej publikacji związana jest z […]

Continue reading

MAREK EDELMAN (1919–2009)

Napisala i przyslala BARBARA TORUŃCZYK   Marka Edelmana najtrafniej opisał Albert Camus. Chociaż go nie znał. Co myślałby doktor Rieux z Dżumy o skutkach plagi, której był świadkiem? Stwierdziłby może, jak Marek, że spowodowała metamorfozę myślenia o wszystkim, co ludzkie. Ta zmiana była wielka i nieodwracalna – na miarę przewrotu w kosmologii w wyniku zastąpienia geocentrycznej wizji […]

Continue reading

ODSŁONIĘCIE MONUMENTU OFIAR ZAGŁADY PRZYBYŁYCH DO SZWECJI W 1945 ROKU BIAŁYMI STATKAMI.

    Odsłonięcie Monumentu autorstwa Justyny Bamby, ma miejsce na Północnym Żydowskim Cmentarzu w Sztokholmie w niedzielę 6 października 2019 o godz. 10.00   Jest to monument upamiętniający ofiary Zagłady, które z inicjatywy UNRRA zostały po uwolnieniu przez Aliantów obozu koncentracyjnego Bergen-Belsen przetransportowane tzw Białymi statkami do Szwecji. Wielu zmarło w czasie lub krótko po […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie( 10 )

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

Skąd się brał opór w czasach Holokaustu.

Obejrzyj wykład Mariana Turskiego   Przyslal Wlodek Proskurowski Co dawało siłę ludziom stawiającym opór: potrzeba walki o godność czy nadzieja na dalsze życie? Na te pytania odpowiadał Marian Turski, przewodniczący Rady Muzeum Polin, kierownik działu historycznego „Polityki”. Czy żydowski opór cywilny w czasach Holokaustu był w ogóle możliwy? Co dawało siłę ludziom stawiającym opór: potrzeba […]

Continue reading

Dziedzictwo kulturowe łódzkich Żydów

i jego rola w rozwoju współczesnej Łodzi i regionu łódzkiego WALDEMAR CUDNY ,EWA KUBIAK ,RAFAŁ ROUBA UNIWERSYTET ŁÓDZKI Dziedzictwo kulturowe stanowi bardzo istotny element tworzący tożsamość współczesnych polskich miast. W przypadku Łodzi ma ono szczególnie dużą wagę. Łódź powstała bowiem dzięki współpracy wielu narodów, główną zaś rolę w jej tworzeniu odegrali Polacy,Niemcy i Żydzi, choć […]

Continue reading

Sladami kultury Tomaszowskich Zydów

  Wielka Synagoga w Tomaszowie Mazo-  wieckim Justyna Biernat (Uniwersytet Jagielloński) DE (NON) TOLERANDIS IUDAEIS Wswojej książce Pomysły o potrzebie reformy towarzyskiéy w ogolności, a mianowiciéy co do Izraelitów w Polszcze, wydanej w Paryżu w roku 1834, Antoni Jan hrabia Ostrowski podkreślał znaczący wpływ ludności żydowskiej na oświatę, moralność, handel oraz przemysł kraju, w którym przyszło […]

Continue reading

Aleksander Edelman: dla mnie ojciec nie był bohaterem

Aleksander Edelman Ojciec nie był w moich oczach bohaterem – on jest bohaterem dla Was. On był po prostu moim ojcem. Zawsze w domu opowiadał, że w getcie zginęli najlepsi. I dodawał: dwa tygodnie biegania po dachach, a potem taki krzyk. Faktem jest że był człowiekiem mądrym, odważnym i szlachetnym, choć w pewnym sensie można powiedzieć, […]

Continue reading

Dzieje Żydów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim

  Wstęp Publikacja, którą oddajemy Państwu do rąk, jest poświęcona zagadnieniom związa-nym z dziejami Żydów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Ważnym wąt-kiem w niniejszej książce są także kwestie dotyczące kultury żydowskiej. Publikacja ta jest kolejnym tomem materiałów ogłaszanych drukiem w ramach cyklu Regionalizmw szkolnej edukacji   Prezentujemy w niej artykuły z wielopanelowej sesji o charakte-rze naukowym i […]

Continue reading

Kosz pamięci (1)

. Marian Marzynski .   W języku filmowym mówi się „odrzuty”. Są to ujęcia, które nie zmieściły się w montażu. W czasach celuloidu nawijało się je na szpule i wkładało do pudełek; jeżeli nie miały wartości archiwalnej, lądowały w koszu na śmiecie. Taki kosz przynosi mi co tydzień do studia Grażyna. Mam w nim pomieścić […]

Continue reading

KONDOLENCJE LEA SINGER

Moja kolezanka ze studiow Lea Singer (Lora Batist) 1948-2019       Niestety coraz częściej są ogłoszenia „Smutna Wiadomość” i każdy ma do tego osobiste myśli i uczucia. W poniedziałek 16 Wrzesnia był pogrzeb mojej koleżanki ze studiów we Wrocławiu Lory Batist (Lea Singer). Studiowałysmy Chemię na Uniwersytecie we Wrocławiu. Trzy lata wspólnych lekcji, przygotowania […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie( 8 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z […]

Continue reading

„Moje” Jedwabne

Stanisław Krajewski (Rozdział w książce S. Krajewskiego Nasza żydowskość, Austeria, Kraków 2010, 116-134) Początek lat siedemdziesiątych. Cmentarz żydowski w Warszawie. Kilkanaście osób czyści nagrobki z dziko, obficie, zdobywczo porastającej je zieleni. Przyszliśmy w ramach Tygodnia Kultury Żydowskiej, organizowanego przez warszawski KIK. Większość z nas to ludzie młodzi, zarówno katolicy z młodzieżowej sekcji Klubu, jak i […]

Continue reading

Los Żydów Borysławskich w czasie drugiej wojny światowej. cz.2 ( 2)

. .Napisal i przyslal Jerzy Taubman Czesc 1 TUTAJ Działo się to w Borysławiu, niedużym miasteczku leżącym na wschodzie Polski a obecnie znajdującym się na Ukrainie. Przed drugą wojną światową mieszkało tam ponad 14,000 Żydów, z których około 85% zostało zamordowanych przez Niemców przy wydatniej pomocy miejscowych Ukraińców na miejscu lub wywiezionych do obozów zagłady. […]

Continue reading

Historia Zydow Borysławia cz1 ( 2)

Jerzy Taubman   Na początku dziewiętnastego wieku Borysław to była mała podkarpacka wioska leżąca nad rzeczką Tyśmienica, będącą dopływem Dniestru, niedaleko Drohobycza. W pierwszej połowie XIX wieku znaleziono tam ciecz o dziwnym zapachu. Była to ropa naftowa, z którą nie wiadomo było co robić. Później odkryto, że jak się ją bije dostatecznie długo kijami to […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 7 )

  Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty […]

Continue reading

Udzial Polaków w zbrodniach na Zydach na prowincji regionu Swietokrzyskiego

Alina Skibinska, Jakub Petelewicz   Zagadnienie negatywnych zachowan Polaków wobec Zydów w okresie drugiej wojny Swiatowej, poczynajàc od zaniechania pomocy, poprzez bierne wspóluczestnictwo w zbrodniach, szantaz, denuncjacje, wydawanie w rece niemieckie, na brutalnym mordzie konczàc, jest niezmiernie trudne i pelne pulapek, które czyhajà na badacza zarówno w materiale archiwalnym, jak i mozliwych jego interpretacjach. Dzieki […]

Continue reading

Akta procesu z 1953 roku Józefa Sobuty oskarzonego o udzial w zbrodni na ludnosci zydowskiej w Jedwabnem

  Józef Sobuta, którego w postepowaniu karnym w 1949 r. Swiadkowie i podejrzani wielokrotnie wymieniali jako jednego z glównych organizatorów mordu Zydów w Jedwabnem, nie zostal osadzony wraz z innymi sprawcami tej zbrodni. Na kilka dni przed planowanym przez Urzad Bezpieczenstwa zatrzymaniem trafil do szpitala psychiatrycznego na obserwacke. Ten dziwny zbieg okolicznosci nasuwa przypuszczenie, ze […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie( 6 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z […]

Continue reading

Wspomnienie

  Jerzy Klechta       80 lat temu , 1 września 1939 r. miałem 2 tygodnie. Mama związana była z Warszawą i Otwockiem, ojciec z Łodzią – miastem, gdzie się urodziłem a które wraz z wybuchem wojny natychmiast włączone zostało do III Rzeszy. Ojciec znalazł się w obozie,  w Radogoszczu, ja z Mamą tułaliśmy […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 5 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z […]

Continue reading

ABP RYŚ ZAPRASZA NA 75. ROCZNICĘ LIKWIDACJI LITZMANNSTADT GETTO I ŁÓDŹ 2019

Przyslala Maorusia  Ludwika Korolczyk W tym roku przypada okrągła 75. rocznica tych tragicznych wydarzeń. Zapraszamy tych, którzy przeżyli – Ocalałych z Litzmannstadt Getto, ich rodziny z całego świata, a także miesz- kańców Łodzi i regionu oraz wszystkich, którzy chcą oddać hołd ofiarom Zagłady. Główne uroczystości rozpoczną się 29 sierpnia 2019 r. o godz. 11 na […]

Continue reading

.Anita i Aleksander (15)

    Marian Marzynski   Zanim w roku 2013 w wieku lat 96 Anita wydała: „Kissed by Picasso”, zostawiła w archiwum setki stron swoich literackich próbek.  Oto dwie z nich: 5 kwietnia 1992 Czy byłam nieślubnym dzieckiem? Matka była w ciąży. Piękna, ale biedna, w pospiechu wyszła za mąż za bogatego Żyda, 26 lat od niej starszego. Nigdy się nie dowiedziałam, kto był moim […]

Continue reading

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 4 )

 Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym etapie jej życia. Zgodnie z życzeniem zmarłej po śmierci pochowana została w grobie obok męża na cmentarzu Kule w Częstochowie. Teksty z taśm […]

Continue reading

Goldmanówka odzyskana (?)

Przyslala Rimma Kaul       Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił apelację Ann Drillich w sprawie budynku, w którym obecnie mieści się Urząd Stanu Cywilnego. Wcześniej, w grudniu 2014 roku Sąd Rejonowy w Tarnowie przyznał rację miastu i stwierdził nabycie terenu przez zasiedzenie. Oznacza to, że oddalona została groźba konieczności zapłacenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie […]

Continue reading

Z ciemności – archiwum a czasy współczesne. Aspekty pamięci.

  galeria 168 portretów z otfinowskiego archiwum na wystawie prac wyróżnionych w Pałacu Sztuki w Krakowie   Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie  Wydział Grafiki, Pracownia Fotografii I  Katedra Filmu Animowanego, Fotografii i Mediów Cyfrowych  Promotor: dr hab., prof. ASP Agata Pankiewicz Renata Guzera  Dyplomowa Praca Licencjacka (wyróżniona) Z ciemności – archiwum a czasy współczesne. Aspekty […]

Continue reading

.Anita i Aleksander (14)

  Marian Marzynski   Specjalne miejsce w archiwum Anity i Aleksandra zajmują listy od Neli i Natka Wertzchajzerów, Pod nazwiskiem Michał Tonecki Natan był w Polsce wybitnym autorem słuchowisk radiowych i sztuk teatralnych. Spotkał ich los marcowych emigrantów: po ucieczce do Paryża, znaleźli się w Izraelu. Listy pisała jego nieżydowska żona Aniela Jasińska, dziennikarka (przyjaciółka […]

Continue reading
%d bloggers like this: