Archive | wspomnienia RSS feed for this section

Kryptonim „Poeta”, czyli wizyta Czesława Miłosza w Polsce w 1981 r. oczami Służby Bezpieczeństwa

Przyslala Rimma Kaul „W okresie 5–19 czerwca 1981 r. będzie przebywał w Polsce emigracyjny literat Czesław Miłosz – laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury […] Przewidujemy, że pobyt Cz. Miłosza w Polsce wyzwoli w środowiskach kulturalnych demonstracyjne postawy polityczne opozycji intelektualnej, afirmujące z jednej strony kult wielkości literackiej Cz. Miłosza, z drugiej zaś dla jego […]

Continue reading

Amalia Reisenthel„Polska to kraj, w którym rozmawiam bez akcentu”.

Relacja wrocławskiej emigrantki pomarcowej Opracowanie Marek Szajda Amalia Reisenthel (z domu Sznajder) urodziła się w 1946 r. w rodzinie oca-lałych z Zagłady. Jest przedstawicielką nie tylko drugiego pokolenia oca-lałych, ale też generacji Marca – osób, które w młodym wieku, najczęściej w okresie studiów, przeżyły wydarzenia roku 19682. W konsekwencji Marca Polskę opuściło ok. 13 tys. […]

Continue reading

Piosenki o dawnych miłościach cz.2

Aleksander Rotner Cykl piosenek poświęcony tym, których zostawiliśmy, wyjeżdżając z Polski.Dla wielu z nas, Marcowych Emigrantów, ten wyjazd będzie zawsze kojarzył się z rozstaniami. Zmuszeni byliśmy zostawić tam naszych krewnych, przyjaciół i co było najbardziej bolesne: pierwsze miłości, których nasze serca nigdy nie zdołały zapomnieć. Wielu z nas pisało wiersze, piosenki i nawet książki, które opisywały ten […]

Continue reading

Pomarańcze pachniały nadzieją. Noblista Szimon Peres wspomina dzieciństwo w Polsce

Przyslala Rimma Kaul Szimon Peres (pierwszy od prawej) ze swoimi rodzicami Icchakiem i Sarą oraz młodszym bratem Gerszonem, 1928 r. w Wiszniewie, ówcześnie leżącym w województwie nowogródzkim w Polsce (obecnie obwód miński na Białorusi) (Shimon Peres Archives/SIPA/EAST NEWS)”Działałem powoli i uważnie, denerwowałem się, że mogę zrobić coś nie tak. Przysunąłem pomarańczę pod nos, pierwszy raz w […]

Continue reading

Polskie Palestyńskie Paszporty

Sasza Szaron W roku 2002, polskie MSZ przekazało do Zydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie 3,754 tzw  ‘palestyńskich’ paszportów.  Paszporty, a wlasciwie dokumenty podróży,  stanowiły niewielką tylko część wszystkich paszportów  wydanych przez państwo polskie dla polskich Zydów podróżujacych w jedna tylko strone – mandatową  Palestyną. Analogia do naszych „marcowych” paszportów.  Paszporty byly wydawane w Polsce oraz […]

Continue reading

Niepublikowany fragment książki Adama Ringera ” Na podwójnym espresso. Życie w trzech aktach „

Maciej Zareba o ksiazce „Zacząłem czytać po południu, skończyłem nad ranem. Dlaczego ta książka tak wciąga? Może dlatego, że niezwykłe losy bohatera oprowadzają mnie po Polsce, której prawie nie znałem. Ale głównie chyba dlatego, że opowiada ją człowiek pełen pasji. Który musi się dowiedzieć, z jakich ziaren naparzyć najlepsze espresso. Albo musi sprawdzić, czy potrafi […]

Continue reading

Dla kogo i o czym? Muzeum Polin, historiografia Żydów a Żydzi jako „sprawa polska”

Kamil Kijek Abstrakt: Artykuł ten przedstawia najważniejsze wątki krytycznej debaty wokół treści wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Analizując różnice między dwoma polami badawczymi – studiami żydowskimi i studiami nad relacjami polsko-żydowskimi – autor broni tezy, że wiele krytycznych głosów w debacie wynika z niezrozumienia różnic między przedmiotem badań tych dwóch pól, po części […]

Continue reading

Polski ksiądz, który głosił pokojowy opór i ratował Żydów w nowej biografii

Przyslala Rimma Kaul Tekst zostal przetlumaczony przy pomocy Googla Oryginal POLISH PRIEST Filip Mazurczak Nowy film opowiada inspirującą, fascynującą, ale w dużej mierze zapomnianą historię człowieka, którego życie splotło się z dramatycznymi polskimi XX w. – od wolontariatu podczas wojny polsko-radzieckiej, przez pomoc Żydom w ucieczce z Holokaustu, po udział w opozycji do powojennego komunisty. […]

Continue reading

Spotkanie z Icykiem Mangerem

PAULA SAWICKA / MAREK EDELMAN PAULA SAWICKA:W papierach Icyka Mangera odnaleziono jego nieznany esej o wierszu Na drodze stało drzewo. W 40. rocznicę śmierci poety opublikowało go francuskojęzyczne żydowskie pismo „Perle”. Czytamy w nim o szczególnym znaczeniu, jakie miał ten wiersz dla wal­czących w getcie warszawskim w kwietniu 1943 roku. Poeta miał się o tym dowiedzieć od […]

Continue reading

OTWOCK (5)

Jerzy Klechta W grudniu 1939 r.utworzono w Otwocku Radę Żydowską.Miała spełniać rolę pośrednika między hitlerowcami aotwockimi Żydami. 26 września 1940 r. Niemcy utworzylidzielnice żydowskie w Otwocku . Przesiedlanie Żydów trwało do 30 listopada 1940 r. 1 grudnia 1940 r. powstało w Otwocku getto. Było tonajwiększe getto w Polsce centralnej.Żydów kierowano donajcięższej pracy, rabowano ich sklepy […]

Continue reading

Obalam mity, jakie narosły wokół Bruno Schulza

Istnieje wiele mitów związanych z Bruno Schulzem – choćby ten, że był zakompleksionym, skrytym artystą, bo pochodził z biednej, małomiasteczkowej rodziny. A on urodził się w znakomitej, żydowskiej familii, która dokonała wiele dla polskiego przemysłu – mówi Anna Kaszuba-Dębska, autorka książki „Bruno. Epoka genialna”. Polska Agencja Prasowa: Wokół życia Bruno Schulza narosło wiele mitów. Które […]

Continue reading

MAREK EDELMAN (1919-2009)

BARBARA TORUŃCZYK Marek Edelman, 2005. fot. Mariusz Kubik. Domena publiczna Tropił we wszelkich dziedzinach ludzkiej aktywności triumf nikczemnych eksperymentów. Mówił o złej i zwierzęcej naturze ludzkiej, uzdolnionej do wyrządzania krzywdy (człowiek to zwierzę, powtarzał, tyle że gorsze od innych, bo niszczy własny gatunek). Swoje obserwacje czynił ze szczególnego, odosobnionego punktu widzenia, gdyż w jego osobie […]

Continue reading

Agata Tuszynska pieknie o Tuwimie..

Przyslala Rimma Kaul 126 rocznica urodzin Juliana Tuwima (13 wrzesnia) U mnie w domu mówiło się Tuwimem. Tomy jego wierszy, poematów, prozy, przekładów, humoresek, piosenek, listów i wspomnień, zajmują kilka półek mojej biblioteki. Obcuję z nim od lat. Coraz bardziej dotkliwie. Tuwimem przesiąkłam od dziecka. Od “Abecadła” („W stanęło do góry dnem i udaje, że […]

Continue reading

OTWOCK (3)

Jerzy Klechta Noblista, wybitny pisarz Izzak Bashevis Singer tak pisał o Otwocku, tak wspominał Otwock: „ W odległości kilkunastu kilometrów od Warszawy leży małe miasteczko Otwock. Było ono słynne na całą Polskę ze swego krystalicznego powietrza i sanatoriów dla ludzi cierpiących na choroby płuc. Kilometrami ciągnęły się sosnowe lasy i na tych żywicznych terenach Żydzi […]

Continue reading

Wnuk Rudolfa Hoessa oszustem wykorzystującym ofiary Holokaustu

. Przyslala Rimma Kaul   „Israel Hajom”: Wnuk komendanta niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz Rudolfa Hoessa, Reiner Hoess, potępia w mediach nazistowskie zbrodnie, ale naprawdę jest oszustem, używającym swojego nazwiska do wykorzystywania ludzi, w tym ocalałych z Holokaustu – ujawnia w piątek dziennik „Israel Hajom”. Foto: Reiner Hoess Reiner Hoess jest postacią medialną, często przywoływaną w kontekście […]

Continue reading

Ocaleni z Holokaustu opowiadają historie o skradzionym majątku w nowej kampanii

Portret „Kobieta w złocie” Gustava Klimta.(zdjęcie: dzięki uprzejmości) Artykul z JP zostal przetlumaczony przy pomocy GOOGLE. Oryginal tutaj Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepien WJRO prosi uczestników o publikowanie swoich historii za pomocą filmów, zdjęć, wypowiedzi lub rysunków, w tym #MyPropertyStory i oznaczanie @WJRORestitution. Podczas Holokaustu miliony Żydów w całej Europie zostały ograbione przez nazistów z każdego posiadanego […]

Continue reading

Wielkie, cenne odkrycie na leżajskim rynku.

150 macew, wśród nich wyjątkowa ze złotymi inskrypcjami   Przyslala Rimma Kaul   Fot. Ewa Kędzierska / Nadzór Archeologiczny 80 lat chodzili i jeździli po macewach. Nie tylko miejscowi, ale także bogobojni chasydzi, których tysiące co roku przyjeżdża do Leżajska, by modlić się na grobie cadyka Elimelecha. Teraz macewy zostały wydobyte spod asfaltu. Jest wśród […]

Continue reading

Pomogli tysiącom Żydów, w nagrodę mają obniżone emerytury

Przyslal Itzhak Shpilman ktory dodaje Ostatnio pojawil sie na stronie onet.pl artykul ktory moze kogos interesuje. Temat pojawil sie ze wzgledu na niskie renty ktore otrzymuja byli uczestnicy tej operacji. Poniewaz ja bylem tam i bralem w tym udzial wiec mnie to zainteresowalo Pozdrawiam Jozek Best Regards Tajna akcja przerzutu rosyjskich Żydów do Izraela trwała […]

Continue reading

Wybuch wojny

Marian Marzynski Rocznica wybuchu 2 Wojny Światowej. Czytam wydane w 1972 roku „Pamiętniki chirurgów”. Jeden nich zaczyna się w sierpniu 1939 roku w Paryżu, gdzie młody polski chirurg Stefan Wesołowski odbywa praktykę urologiczną, przerwaną pogłoskami o powszechnej mobilizacji w Polsce. 27 VIII 1939. Nareszcie Zbąszyn. Z westchnieniem ulgi stajemy na polskiej ziemi. Tłum ludzi: dzieci, kobiety, wojsko. Harcerki śpiewają: „Morze, nasze morze, ciebie […]

Continue reading

OTWOCK (1)

Jerzy Klechta       Z Otwockiem łączą mnie wspomnienia z bardzo dawnych lat, zatem od czasu do czasu powspominam. Dziś o narodzinach tego polsko-żydowskiego miasta odległego od Warszawy na południe niepełna 30 km. A narodziny te sięgają drugiej połowy XIX w. Najpierw osiedlali się tu Polacy. Otwock był świetną miejscowością uzdrowiskową, letniskową. Wzdłuż prawego […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (16)

   Marian Marzyński   W ostatnim odcinku mojego monodramu, który na podstawie książki Nadieżdy Mandelsztam „Nadzieja w beznadziei” piszę dla aktorki Anny Moskal, wielki poeta rosyjski Osip Mandelsztam ginie w gułagu pod Władywostokiem. Po latach Nadieżda odwiedza wdowę po innym  skazanym w procesach stalinowskich  lat 30  intelektualiście.     Wysiedliśmy na stacji Czerusti,  gdzie czekały już na nas sanie z owczymi futrami. Doszliśmy do wniosku, że jesteśmy przyjmowani jak honorowi […]

Continue reading

Fałszerze Boga

Czterech hiszpańskich księży klaretynów narażało się na ryzyko, próbując uratować 155 Żydów przed nazistowskimi prześladowaniami w latach 1940-1944 w Paryżu. W tym okresie fałszywe chrzty były przeprowadzane w ramach tajnej operacji, która była ściśle utrzymywana w tajemnicy; do teraz Carlos Tobes Arrabal przegląda książki zawierające sfałszowane metryki chrztu.  Artykul zostal przetlumaczony przy pomocy Googla. Link do oryginalu […]

Continue reading

prof. ELEASAR J. FEUERMAN

. List do Redakcji Zeszyty Literackie Spalona synagoga we Lwowie. Listopad 1918 r. Domena publiczna Na temat wydarzeń lat 1918-39 pisał także prof. Eleasar J. Feuerman w liście do redakcji „Zeszytów Literackich”. Przytaczamy go: Ponieważ list Pani z 22 I 1992 otrzymałem z tak dużym spóźnieniem, wysłałem odpowiedź natychmiast (mam nadzieję, że dotarła do Pani […]

Continue reading

Co bitwa warszawska 1920 roku oznaczała dla Żydów

Artykul zostal przetlumaczony przy pomocy Googla Oryginal TUTAJ Przyslala Rimma Kaul Trwało to tylko kilka miesięcy, ale uwięzienie polskich żołnierzy żydowskich w Jabłonnie pozostawiło trwały ślad w zbiorowej pamięci polskich Żydów Piechota polska podczas Bitwy Warszawskiej 1920 r. (Wikipedia, polski) Sto lat temu, 16 sierpnia 1920 r., Armia Radziecka dotarła pod Warszawę. Dowódca bolszewicki na miejscu, […]

Continue reading

WYJĄTKOWA PRZEMIANA HISTORYCZNEGO DOMU.

     OTO CAFÉ BERGSON W OŚWIĘCIMIU Przyslala Rimma Kaul   W niewielkim domu na tyłach oświęcimskiej synagogi przez całe swoje życie mieszkał Szymon Kluger, ostatni żydowski mieszkaniec Oświęcimia. Po jego śmierci w 2000 r. popadający w ruinę budynek przeszedł niezwykłą przemianę. Dzięki wsparciu osób z całego świata zmienił się w klimatyczną kawiarnię, a także […]

Continue reading

90 lat temu polscy szachiści zdobyli złoty medal Olimpiady Szachowej w Hamburgu

90 lat temu reprezentacja Polski zdobyła złoty medal na Olimpiadzie Szachowej w Hamburgu. Sukcesu z 27 lipca 1930 roku nie udało się dotychczas powtórzyć. Olimpiada szachowa o Puchar Hamiltona-Russela w Hamburgu: Polska drużyna: od lewej Paulin Frydman, Akiba Rubinstein (trzeci),Ksawery Tartakower, Kazimierz Makarczyk, Dawid Przepiórka, Marian Wróbel. Fot. NAC O jedynym w historii triumfie w tej […]

Continue reading

Co trzeci spośród nas”

. Przyslala Rimma Kaul 15.04.2020 – 30.11.2020 Do września 1939 roku ludność żydowska w liczbie ok. 370 tys. stanowiła jedną trzecią mieszkańców Warszawy. W jednym mieście współistniały ze sobą dwa światy – polski i żydowski, różniące się wyznaniem, ubiorem, językiem i obyczajowością. Video Player „Co trzeci spośród nas” – wystawa Muzeum Getta Warszawskiego KLIKNIJ LINK […]

Continue reading

ŻYD Korczak

  Jerzy Klechta     7 SIERPNIA W TREBLINCE 9 stycznia 1898 r. znany już na obu półkulach pianista i kompozytor Ignacy Jan Paderewski, sprawujący mecenat nad młodymi polskimi talentami, ogłosił dwa konkursy, jeden na utwór muzyczny, drugi na sztukę.  Henryk Goldszmit przygotowywał się do egzaminów maturalnych.  Ale już od pewnego czasu pisał, tworzył, ciągle […]

Continue reading

Inka została zamknięta w najchłodniejszym miejscu w mieszkaniu.

Miała tam umrzeć   Niezidentyfikowana kobieta z dzieckiem, 1908 r. (Fot. Polona.pl/domena publiczna)’ Pan Miszczak poprosiła znajomego, by zbudował dla Inki drewniane łóżeczko, wywiercił w jego dnie otwór i przykrył je sianem. Dzięki temu pani Miszczak nie musiała zmieniać pieluch, ponieważ odchody spadały na podłogę. Dochodzimy do być może najciekawszego etapu historii życia mojej babci, […]

Continue reading

From France to home in Israel Dr. Ida Akerman-Tieder’s chronicle of survival and celebration of life

  Przyslala Zosia Braun Witam, zalaczam artykul o Panie Idzie z Jerozolimy, ktora zmarla dwa tygodni temu. Poniewaz poznalam ja osoboscie, a jeszcze bardzie opowiadania o tej niezwykle kobiecie-bohaterka, zalaczam artykul z Haaretz, bo to jest postac, ktora warta jest poznac i kontynuowac. Pozdrawiam Zosia Braun Tel Aviv Google tlumaczenie na polski TUTAJ THE FIRST […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (12)

  Marian Marzynski śród  książek czytanych  w areszcie domowym  Covid-19  jedna wywarła na mnie niezatarte wrażenie. Są to wydane w Polsce 40 lat temu — wspomnienia Nadieżdy Mandelsztam, żony wybitnego poety rosyjskiego, który za wiersz „Oda do Stalina” oddal swoje życie w sowieckim gułagu, w grudniu 1938 roku. Piszę monodram na podstawie tej książki. Kolejny fragment dzieje się w Woroneżu, mieście ich trzyletniego zesłania. […]

Continue reading

ŻYDZI W POWSTANIU WARSZAWSKIM

. Jerzy Klechta 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00 wybuchło w Warszawie powstanie. Wśród walczących byli  Żydzi. Część z nich uczestniczyła wcześniej w krwawo stłumionym powstaniu w getcie warszawskim, a następnie w leśnej partyzantce. „Nie trzeba być psychologiem – pisał o swoich towarzyszach Antek Cukierman – żeby zrozumieć, co czuli ci ludzie. Przypuszczam, że […]

Continue reading

Mirosław Tryczyk: mówię przepraszam, ale nie za siebie — za dziadka

  Foto: Agnieszka Sadowska / Agencja GazetaMirosław Tryczyk, las koło miejscowości Bzury, gdzie postawiono tablice upamiętniająca zamordowanie Żydówek przez Polaków w 1941 roku Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepsien   — Wtajemniczenie w przeszłość zwykle jest jednorazowe. Babcia, przy okazji Wielkanocy, zbiera przy stole trzy pokolenia, syna, wnuka i prawnuka, i mówi im, że tutaj wyrżnięto Żydów, i że […]

Continue reading

Icyk Manger czytany inaczej

.. Alina Molisak Uniwesytet Warszawski     Icyk Manger znany jest przede wszystkim odbiorcom literatury jako twórca znakomitych ballad. Polski czytelnik ma do dyspozycji jednak niewielki tylko wybór tekstów Mangera – przygotowany przez Zewa Szepsa i wydany w emigracyjnym wydawnictwie londyńskim tomik to zaledwie niewielki wybór z dużego dorobku poetyckiego Mangera. Autor, choć urodzony i […]

Continue reading

GIOVANNI BUTTAFAVA Wywiad z Josifem Brodskim

Josif Brodski i Giovanni Buttafava Wywiad z Josifem Brodskim* GIOVANNI BUTTAFAVA: Wszyscy czekają teraz na przemówienie podczas wręczania Nagrody Nobla. Wielu uznaje je za egzamin. JOSIF BRODSKI: Uważam, że mój wygląd publiczny znajduje się w moich dziełach a nie przemówieniach. To, co piszę, nie jest przypadkowe, to, co mówię – w jakimś stopniu tak. Dlatego piszę, […]

Continue reading

Abby Stein, pierwsza transpłciowa Żydówka z chasydzkiej społeczności: Nie spełniłam marzenia ojca o zostaniu rabinem

. Abby Stein: Gdy powiedziałam ojcu, że jestem kobietą, usłyszałam, że nie chce mnie więcej widzieć (Fot. Archiwum prywatne Abby Stein) Paula Szewczyk Społeczność chasydzka jest segregowana pod względem płci jak żadna inna na świecie, a temat osób LGBT to tam całkowite tabu. Nic dziwnego, że gdy urodzona jako Izraela Abraham, a zarazem pierwszy syn w […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (11)

Marian Marzyński Cudem zwolnieni z syberyjskiego zesłania, Nadieżda i jej mąż – poeta Osip Mandelsztam, otrzymali prawo wybrania sobie miejsca na trzyletnie, „dobrowolne” zesłanie. Wybrali Woroneż. Poniżej dalszy ciąg mojego monodramu „Nadzieja w beznadziei” opartego na wspomnieniach Nadieżdy Mandelsztam: Przyjechaliśmy do Woroneża gdzie wpuszczono nas dlaczegoś do hotelu. Nie dostaliśmy w prawdzie pokoju, a tylko łóżka w męskiej i kobiecej sali. Mieszkaliśmy na różnych piętrach, więc ciągle biegałam po schodach, niepokojąc się […]

Continue reading

POLSCY POLICJANCI CZĘSTO MORDOWALI ŻYDÓW. NA WŁASNĄ RĘKĘ I Z OGROMNĄ INICJATYWĄ

. ZOFIA WAŚLICKA-ŻMIJEWSKAAntropolożka i socjolożka W Polsce nie ma gotowości do wzięcia się za bary z najtrudniejszymi aspektami naszej własnej historii. Mam ogromną pretensję do elit demokratycznych i liberalnych o to, że zaniedbały historię, oddały ją walkowerem w ręce nacjonalistów różnej maści. Również dlatego mamy dziś w Polsce państwo narodowe, media narodowe i całą resztę […]

Continue reading

JULIA HARTWIG Josif Brodski

Josif Brodski Mówiąc o mieszkańcach Brooklynu, wspomniałam o Josifie Brodskim, z którym zetknęliśmy się po raz pierwszy podczas naszego półrocznego pobytu w Wilson Center, w Waszyngtonie, w roku osiemdziesiątym trzecim, z okazji poranku, na którym czytał on swoje wiersze. Wówczas to zdumiał nas sposobem czytania: nie była to recytacja, ale rodzaj melopei. Słyszeliśmy już poprzednio, […]

Continue reading

Pogrom Kielecki

. Przyslal Adam Mer   Pogrom Kielecki   Pogrzeb ofiar pogromu kieleckiego – Polska Kronika Filmowa 22/46   KIELCE 1946 (cz. 1) – Henio – maca – milicja „Uprowadzony” przez Żydów Henio Blaszczyk opowiada o pogromie kieleckim KIELCE 1946 (cz.2) – Dlaczego 4 lipca KIELCE 1946 (cz.3) –  Przebieg zdarzeń – 1     KIELCE 1946 […]

Continue reading

Artur Sandauer

  . Artur Sandauer, Warszawa, 1972,  fot. Aleksander Jałosiński / Forum 14.12.1913—15.07.1989 Krytyk literacki, eseista, tłumacz, prozaik, biblista. Urodził się 14 grudnia 1913 roku w Samborze, zmarł 15 lipca 1989 roku w Warszawie.   Autor: Janusz R. Kowalczyk Zwolennik postępowych nurtów sztuki awangardowej, przeciwnik uproszczeń literatury schematycznej i rozrachunkowej. Rozpoznał rangę literacką Witolda Gombrowicza i Brunona Schulza, krytykował pisarstwo Marka […]

Continue reading

Życie w cieniu słynnego brata. Irena Tuwim

Przyslala Rimma Kaul   DOROTA MALINA Irena Tuwim i Julian Stawiński na kiermaszu książki, Warszawa 1963. (Fot. Danuta B. Łomaczewska/East News) Do tej pory jeśli już o niej pisano, to zawsze z dopełniaczem. Po pierwsze – siostra. Kogo? Słynnego poety. Po drugie – żona sławnego krytyka. I tłumaczka „Kubusia Puchatka”. Tak jakby mianowniki – Irena […]

Continue reading

Mój Miłosz

BARBARA TORUŃCZYK 26 czerwca 2020 Fot. Barbara Toruńczyk i Czesław Miłosz, Kraków 2001, fot. Carol Thigpen-Miłosz. Mój Miłosz Z jego poezją zetknęłam się w połowie lat 60., w klasie maturalnej, lecz poza szkołą i, potem, poza studiami. Był pisarzem zakazanym. Nastał czas procesów politycznych, uwięzienia Modzelewskiego i Kuronia, rozrzedzonego powietrza, utraty Październikowych swobód. Zwroty zaczerpnięte […]

Continue reading

Partia komunistyczna w Polsce

.Dariusz Magier   Od wydawcy Zmiany polityczne i ustrojowe, które rozpoczęły się w Polsce w 1989 r. już wkrótce doprowadziły do zejścia ze sceny dziejowej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – partii komunistycznej przez ponad pół wieku sprawującej władzę w naszym kraju. W styczniu 1990 r. odbył się XI Zjazd PZPR, na którym została podjęta decyzja […]

Continue reading

Wnuk komendanta Auschwitz: moja babka nazywała Auschwitz rajem |

Przyslal Matias Czarek   Rainer, wnuk Rudolfa Hössa, rozlicza się z przerażającą przeszłością rodziny. – Moja babka nazywała Auschwitz rajem. Mówiła: „Mogłabym tu umrzeć, tak jest pięknie”. Jeśli więc Auschwitz był jej rajem, to zawsze mnie zastanawiało, jak sobie wyobrażała piekło – mówi Rainer Höss. Jak przyznaje, w jego rodzinie nie przemyślano zbrodni nazizmu. Höss […]

Continue reading

Nazwa Alei Jerozolimskich. Dlaczego jeden z najważniejszych traktów Warszawy nazywa się tak, jakby leżał w Izraelu?

. Skojarzenia nie są w tym przypadku bezpodstawne. Nazwa Alei Jerozolimskich nawiązuje do społeczności żydowskiej. I do intrygującej inicjatywy budowlanej sprzed kilku stuleci. Z początkiem historii Alei Jerozolimskich nierozerwalnie wiąże się postać Augusta Sułkowskiego (1729-1786). Był to niezwykle wpływowy polski magnat XVIII stulecia, wychowany w Dreźnie, w kręgu dworu saskiego. Sułkowski wspierał radykalną reformę państwa, […]

Continue reading

„Zapisywanie” pogromów”

. Alina Molisak Uniwersytet Warszawski „Zapisywanie” pogromów – kilka uwag o języku prasy polskiej doby międzywojennej Ilu trzeba pobitych Żydów, żeby to się nazywało pogrom? Pewien polski publicysta napisał, że w Polsce nigdy nie było pogromów, ponieważ „pogrom” to wyraz rosyjski… Maria Odorova pisze: Kwestie mniejszości etnicznych stanowiły czynnik składowy rozwoju państw narodowych, zwłaszcza w […]

Continue reading

Nadzieja w beznadziei (7)

Marian Marzynski   Korona jest trzecią zarazą w moim życiu. Pierwszą była zagłada polskich Żydów. Tylko moja matka, jej siostra i brat, siostra ojca i ja, uszliśmy z życiem, resztę naszych najbliższych wchłonęła zaraza. Polska Ludowa była moją drugą, choć nie porównywalną do tamtej, zarazą, w której dojrzewałem, kształciłem się i odnosiłem sukcesy zawodowe, czując jednak otoczenie ludzi zarażonych, ofiar represji, pozbawionych szans osobistego rozwoju. […]

Continue reading

Jan Paweł II miał ogromną wrażliwość na żydowskie losy

Trzeba rozróżniać to, co Jan Paweł II i inni papieże rzeczywiście powiedzieli i czego dokonali od tego, jak ich nauczanie jest przedstawiane przez dziennikarzy i publicystów. Z przemówień, które Jan Paweł II wygłosił w marcu 2000 roku w Ziemi Świętej, wybierano jedno zdanie – i to nie od kropki do kropki, tylko od kropki do […]

Continue reading

Solahütte – ośrodek wypoczynkowy, w którym bawiła się załoga Auschwitz

Przyslal Matias Czarek • W Solahütte nieopodal KL Auschwitz-Birkenau utworzono dla obsługi obozu ośrodek wypoczynkowy • Esesmani chętnie odwiedzali ośrodek nie tylko we własnym towarzystwie, ale również z rodzinami • Sąsiedztwo potwornej zbrodni i wesołej sielanki tworzyło makabryczny paradoks Widok na ośrodek wypoczynkowy Solahütte, ok. 1940-1945 r. (Wikimedia Commons)   Z czarno-białych fotografii wyłania się […]

Continue reading

Rädslan jag ärvde

Vad innebär det för Anna om hatet tillåts gro och växa? Kan historien återupprepa sig? Foto: Mattias Ramos. UWAGA !!!!Program jest po Szwedzku Anna är judinna. När nyheterna fylls av antisemitiska incidenter ringer en varningsklocka. Påminner inte det här om det hennes mamma var med om i Polen 1968? Ska Anna också behöva packa sin […]

Continue reading

Bajka bez morału o Żydzie, ukraińskim SS-manie i NKWD

Pogrom Lwowski. Ukraina, 1941 (Fot. Wikimedia Commons)   Działo się to na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, w ubogim, galicyjskim miasteczku zapełnionym głównie Żydami i Polakami z niewielką domieszką Ukraińców. Ryneczek, magistrat, garść wąskich uliczek, greckokatolicki klasztor Studytów, kościół, cerkiew, synagoga. Polacy i Ukraińcy skurczyli ramiona Mieszkali tam po sąsiedzku kilkuletni Aaronek z rodziną i pani Julia z […]

Continue reading

Spowiedź granatowego policjanta. Czarnymi owcami byli nie źli, a dobrzy

. Warszawskie getto na początku 1941 r. Polski granatowy policjant w towarzystwie żydowskiego funkcjonariusza kontrolują przechodniów. W podległej Niemcom policji podczas okupacji służyło kilkanaście tysięcy Polaków (Fot. AKG-Images) Przyslal Janusz G Jak mogłaby się zacząć spowiedź granatowego policjanta? Może tak: „Tak mi się spodobało, że zaczęliśmy hajlować do siebie i do Niemców. Aż przyszło od nich […]

Continue reading

ZUPEŁNIE BEZ SERCA

.  ROZMOWA Z BOŻENĄ KEFF ZOFIA WAŚLICKA-ŻMIJEWSKA ARTUR ŻMIJEWSKI Pojęłam w końcu – a raczej latami pojmowałam – że antysemickie treści, które odbierałam, czasem skierowane do mnie, czasem „w powietrze”, do innych, do kogokolwiek, to nie jest wybryk, nie jest margines, nic sporadycznego, ale szeroki, mocarny, pełen życia nurt polskiej kultury i świadomości. Z Bożeną […]

Continue reading

Agata Tuszyńska: Długo nie wiedziałam, kim jest moja mama. I dlaczego marzyła o niebieskookiej córce

Halina Przedborska, mama Agaty Tuszyńskiej, w ogrodzie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich przy Foksal, Warszawa 1956 (Krystian Barcz/Forum) Kiedy ma się dziesięć lat, trudno uwierzyć, że wymyślono piec, w którym cię spalą – pisarka Agata Tuszyńska opowiada o swojej mamie   „Opowiem wam o mojej mamie” to cykl, który wymyśliliśmy z myślą o nadchodzącym Dniu Matki. Kim była […]

Continue reading

Profile Reunion 69 – Alexander Orlowski

Przyslala Wanda Lacrampe     Człowiek o nieprawdopodobnej biograf ii, u którego doktoryzowało się trzech najwybitniejszych szwedzkich f ilozofów średniego pokolenia: Hans Ruin, Daniel Birnbaum i Sven-Olov Wallenstein. Gdyby poprosić o dane na temat Olka któregoś z młodych historyków IPN, to zakładając, że IPN ma powyższe dane, otrzymalibyśmy elaborat mniej więcej takiej treści: Ww; który […]

Continue reading

Żyłam przecież kiedyś innym życiem”.

 Niezwykła historia o młodej artystce komponującej w piekle getta 77. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Świat się kończył w płomieniach, z bunkrów i piwnic Niemcy wyciągali cywilów. Rachela Auerbach zapamiętała ten dzień szczególnie: powiadomiono ją o śmierci Josimy Feldszuh, 14-letniej pianistki koncertującej do niedawna w getcie „W mieście, w którym snuły się dymy unoszące […]

Continue reading

„LANCUCH POKOLEN”

.Przyslala Zosia Braun . Przedmowa: Zalaczam opowiadanie mego starszgo wnuka Srulika, ktore napisal dwa tygodnie przed swoim sluben. Wolne tlumaczenie na polski jest moje,  Zosi Braun. Mysle, ze jest to pierwszy powojenny hasydzki slub w pokoleniu naszych wnukow. Przyjemniego czytania. Zosia Braun. Tel Aviv 20.5.2020   ŁANCUCH POKOLEN Monety nazywane są w Talmudzie „zuzim” (od […]

Continue reading

ZBRODNIA

. Jerzy Klechta Zwykło się uważać, że tłum to bezmyślna masa ludzka, wali na oślep. Istotnie tak bywa, lecz musi ją coś łączyć. Tym „coś” jest nienawiść do zawodników  nie „naszej” drużyny, tym „coś” jest nienawiść do mieszkańców nie „naszej” wsi czy miasteczka. Tym „coś” jest także nienawiść do inaczej wierzących, do innego Boga, a […]

Continue reading

Zabawa w chowanego

Marian Marzynski Grażyna wstała o szóstej rano i zaczęła oglądać nowy film Sekielskich, a jak tylko skończyła, obudziła mnie i przywiodła do tabletu. Zanim napiszę o filmie, kilka słów o wychowanej w katolickiej rodzinie Grażynie, która z młodości pamięta, jak katecheta sadzał sobie dziewczynki na kolana, a dziś w religii widzi źródło wszelkiego zła: wojny w imieniu wiary, celibat prowadzący do zboczeń, „rząd dusz” zatruwający demokrację, publiczne eksponowanie krzyża jako bezprawie, […]

Continue reading

W Niemczech brak świadomości, że zbrodniarze wojenni nie zostali ukarani

. Przyslala Rimma Kaul     Warszawa, 13.09.2018. Kuratorka projektu Hanna Radziejowska podczas śniadania prasowego Instytutu Pileckiego nt. polsko-niemiecko-izraelskiego projektu „Ćwiczenie nowoczesności/Exercising modernity/Modernitaet Ueben”. PAP/T. Gzell   53 proc. Niemców chce postawienia „grubej kreski” pod nazistowską przeszłością – wynika z sondażu zleconego przez dziennik „Die Zeit”. Taka sama liczba ankietowanych uważa, że za popełnione zbrodnie […]

Continue reading

77 lat wcześniej w Warszawie

Marek Edelman na gruzach kamienicy przy ul. Świętojerskiej 34 (,,Tu spoczywa Michał Klepfisz”), 19 IV 1946. Fot. ze zbiorów Róży i Ireny Klepfisz.           77 lat wcześniej w Warszawie „Polsko, odezwij się, Polsko!” K. K. Baczyński JULIAN TUWIM ŻYDEK Śpiewa na podwórzu, tuląc się w łachmany, Mały biedny chłopiec, Żydek obłąkany. […]

Continue reading

Skąd bierze się nienawiść do Żydów?

 Źródła i wyjaśnienia antysemityzmu według Wasilija Grossmana Wasilij Grossman na zdjęciu z okresu II wojny światowej (domena publiczna). Niepokorny sowiecki pisarz jako jeden z pierwszych doniósł o zbrodniach dokonanych w Treblince. Sam stracił członków najbliższej rodziny w Holocauście. Co pisał o źródłach antysemityzmu w książce tak dosadnej i wywrotowej, że władze ZSRR postanowiły skonfiskować ją „na […]

Continue reading

”Gang Skorzenego” – komandosi niemieccy w amerykańskich mundurach.

Przyslal Janusz G Był 23 grudnia 1944 roku. Było zimne, pochmurne popołudnie w Henri Chapelle w Belgii, gdy na plac za budynkami sztabu amerykańskiej 1. Armii wkroczył mały tłumek ludzi. Przeważali wśród nich żandarmi, dzierżący karabiny, w pomalowanych hełmach, byli oficerowie, reporterzy. Wszyscy zgromadzeni wokół trzech ludzi w amerykańskich mundurach. Byli wynędzniali, zmęczeni, ale spokojni. […]

Continue reading

„Żydów wieszano, bo szkoda było kul”. Na stadionach traciło się wolność i życie

Przyslala Rimma Kaul Dziś patrzymy na stadiony, które w czasie pandemii zmieniły się w miejsca ratowania życia. W przeszłości bywało odwrotnie – na niektórych stadionach traciło się wolność albo i życie, gdy zamieniano je w obozy koncentracyjne i przejściowe. Wikimedia Commons Legendarny stadion Santiago Bernabeu zamienił się w magazyn zapasów dla madryckich szpitali. Równie sławna […]

Continue reading

Icchak Cukierman, Aba Kowner i Elizer Lidowski

  – organizatorzy powojennej emigracji żydowskiej do Palestyny   Magdalena Semczyszyn Prawie każdy artykuł i każda książka dotycząca powojennych losów europejskich Żydów zaczyna się od obrazu strat. Bez wiedzy o ich ogromnej skali nie można nawet próbować zrozumieć losów i decyzji ocalałych. Całe ich dalsze życie toczyło się w cieniu Zagłady. Piekło Holocaustu przeżyło 13% […]

Continue reading

Sowieckie psy przeciwko niemieckim czołgom

  Przyslal Adam Mer Psy-miny to bez wątpienia jeden z najdziwniejszych i okrutnych rodzajów broni. Powyższe zdjęcie zostało wykonane na rekonstrukcji i nie pochodzi z okresu II wojny światowej.   Zatrzymanie niemieckich rajdów pancernych, prowadzonych w 1941 i 1942 r. głęboko na terytorium ZSRR, było dla Armii Czerwonej sprawą najważniejszą. Sowieci nie nadążali ze stawianiem […]

Continue reading

„Myślałem, że nie jestem tu mile widziany. To Polak wydał mnie gestapo”

   – mówił wizjoner Romek Marber Przyslala Matylda Kowalska   Emilia Dłużewska Romek Marber, urodzony w Polsce projektant w Wielkiej Brytanii był fetowany, u nas – niemal nieznany. Kraków,listopad 2015 (Fot. Grażyna Makara / Agencja Gazeta) Wymyślił ikoniczne okładki książek Penguina, jego grafiki zdobiły najważniejsze brytyjskie tygodniki, a prace ma w kolekcji Victoria and Albert Museum. […]

Continue reading

Trzeba mówić po polsku

. Z Antonym Polonskym rozmawia Konrad Matyjaszek   Przedmiotem rozmowy z Antonym Polonskym jest historia pola badań studiów polsko-żydowskich od momentu, kiedy powstały na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, aż po rok 2014. Antony Polonsky jest głównym historykiem wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin i redaktorem naczelnym rocznika naukowego „Polin: Studies in Polish […]

Continue reading

Najpierw trzeba przyznać się do winy. Polacy i Żydzi w czasie próby

  Przyslala Rimma Kaul   Nadal jesteśmy dla siebie okrutni, obojętni na cierpienie. Ludzkość powtarza pewne wzory i modele. Na szczęście także te dobre – mówi prof. Barbara Engelking, psycholożka, socjolożka, badaczka Zagłady. KATARZYNA CZARNECKA: – Izolacja, osamotnienie, niepewność, lęk o zdrowie i życie – właśnie to nas dziś spotyka. Jak pani jako badaczka Zagłady widzi tę sytuację? […]

Continue reading
%d bloggers like this: