Kategoria: wspomnienia

Bodzentyn w przededniu wybuchu II wojny światowej

Bodzentyn siedzibą władz gminy i gromady Bodzentyn w krajobrazie miasteczek, które utraciły prawa miejskie po powstaniu styczniowym, wyróżniał się nie tylko bogatą historią, lecz także wielopłaszczyznową aktywnością mieszkańców. Ostatni dyrektor zlikwidowanego w […]

Ożeniony ze szlachcianką (24)

Marian Marzynski Nechama Kuszner i jej mąż Abram Kantorowicz, rodzice Rywki, siostrzenicy mojego ojca Bolka, mieli w Stołpcach, miasteczkuna przedwojennej granicy polsko-rosyjskiej, duży dom – hotel z restauracją, kawiarnią i piwiarnią. Po 70 latach nieobecności. Rywka wraca do Stołpców, dziś na Białorusi. Podjeżdżamy do ich […]

Ożeniony ze szlachcianką (22)

Marian Marzynski Tak wyglądało w latach dwudziestych polsko – żydowskie miasteczko Stołpce, położone na przedwojennej wschodniej granicy. Stąd pochodzili Kusznerowie, rodzina mojego ojca. Ze Stołpców przeniósł się do Łęczycy jego ojciec, mój dziadek – dentysta Moshe Kuszner. Po śmierci ojca, […]

Jak sabotowano próby ratowania Żydów

Żydowskie kobiety i dzieci wysiadają z wagonów towarowych na rampie niemieckiego obozu śmierci Auschwitz-Birkenau. Większość z nich została zagazowana jeszcze tego samego dnia Przyslal Janusz G Niezależnie od tego, jak dalej potoczy się ta wojna, […]

„Barwy Białe” w drodze na pomoc walczącej Warszawie. Zbrodnie AK na Żydach

Jerzy Mazurek, Alina Skibińska „Po otrzymaniu tego rozkazu od «Zawiszy» ja i Stec Jan zebraliśmy swoje plutony, w których było około 60 członków AK, i udaliśmy się na miejsce w lasy siekierzyńskie […]

Przerażająca rzecz – polityka. Joseph Kessel i irlandzka lekcja

Piotr Kieżun Syberia objawiła mu prawdę o wojnie. Meandrów polityki nauczyła go Irlandia. Joseph Kessel, jeden z największych francuskich reporterów XX wieku, poznał tam dwie prawdy o politycznym zaangażowaniu. Pierwsza mówi o […]

Ożeniony ze szlachcianką (18)

Marian Marzynski Jednoroczna Grazyna, szlachcianka herbu „Ogończyk”, na zdjęciu ze swoim ojcem Alfredem, synem carskiego leśnika Witalisa, wnukiem carskiego pułkownika Bartłomieja. Alfred ożenił się w roku 1935 z Zofią Mackiewicz, córką syberyjskich zesłańców po Powstaniu Styczniowym, matką […]

Ostatnie zdjęcie siostry mojej babci

Daniel Schatz. Przyslal Leon Schatz Daniel Schatz pisze w Dniu Pamięci o Holokauście o portrecie dwóch zamordowanych krewnych – jego ostatnim fragmencie z żydowskiej Europy Środkowej Od samego początku zafascynował mnie czarno-biały […]

Osiecka

Przyslal Adam Konski Film zrobiony w 2020 r. Opowiada o „naszych czasach” 13. odcinkowy film warty obejrzenia. 13 x 40 min Narazie zostalo wylozone 8 odcinkow. Byly tak interesujace ze wszystkie ogladnelismy […]

NADZIEJA i ZAGŁADA

Dariusz Stola . .IGNACY SCHWARZBART – ŻYDOWSKIPRZEDSTAWICIEL W RADZIE NARODOWEJ RP(1940 – 1945) OD AUTORA Książka niniejsza jest uzupełnioną wersją rozprawy doktorskiej, złożonej w 1994 r. w Instytucie Historii PAN. Do jej […]

HEN – PISARZ ZNAKOMITY

JerzyKlechta Nie znam spośród żyjących mądrzejszego pisarza, tak głęboko wrośniętego w polskość i żydowskość od Józefa Hena. Trzeba o tym pisać, trzeba to wykrzyczeć, gdyż wokół górę bierze miernota, tandeta, cwaniactwo. Hen […]

„Mówili: Hitlera niech gotują w gorącej smole, tylko wielką przysługę nam zrobił, że nas uwolnił od tych żydków”

Przyslala Rimma Kaul W sierpniu 1945 roku do sanatoriów w Rabce i Zakopanem przybywa prawie 200 żydowskich dzieci cudem ocalałych z Holokaustu. Wiele z nich walczy z chorobami, na które zapadły w […]

Notatki z wygnania. Skibet. Hatikvah (1970/2010) i Return to Poland (1981) Mariana Marzyńskiego

.Joanna Preizner Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nie wierzyłam, że to możliwe, jak to możliwe i dlaczego. Nie wierzyłam, że pojadą. […] Zniknęli wszyscy. I ona, i Danek, i stary jamnik […]

„Otoczone drutem państwo”. Struktura i funkcjonowanie administracji żydowskiej getta łódzkiego

Adam Sitarek „Dziś, 6 września, przyjechał z Łodzi Rumkowski […]. Opowiadał cuda o getcie. Jest tam państwo żydowskie […]” – napisał z ironią Emanuel Ringelblum1 po wizycie Przełożonego Starszeństwa Żydów w Łodzi […]

Wiersz na dzisiejszy wieczór – odc. 175

Jaroslaw Kosiaty –Wiersze, piosenki i opowiadania zbieram od czasów szkolnych. Wyszperane z najbardziej zapomnianych zakamarków opuszczonych strychów oraz zakurzonych bibliotecznych półek, znalezione przypadkowo w starych czasopismach i książkach… Wpisywane mozolnie do zeszytów […]

(Nie) pamięć na gruzach. Zagłada Żydów żółkiewskich w świadomości nowych mieszkańców miasta

  Anna Wylegala Prolog: punkt wyjścia .   Pytanie o pamięć Zagłady jest szczególnie problematyczne w miejscach, gdzie po wojnie z różnych względów zabrakło jej świadków. Miejscem takim jest Żółkiew,małe miasteczka obecnie na Ukrainie […]

Ożeniony ze szlachcianką (8)

Marian Marzynski Rok 1927. Mój przyszły ojciec, student politechniki Bolesław Kuszner i jego siostra, studentka stomatologii Zofia Wleklińska (polsko-żydowski mezalians w rodzinie Kusznerów), znaleźli się w obiektywie ulicznego fotografa w Warszawie. Za trzy lata Bolek skończy wydział mechaniczny Politechniki Warszawskiej, a jednocześnie zaliczy […]

Stanisław Kaszyński jako pierwszy próbował zawiadomić świat o Holocauście. Nie zdążył, Polacy go zdradzili

Stanisław Kaszyński z żoną Karoliną (Fot. archiwum rodzinne) Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepsien Stanisław Zasada W obozie zagłady Kulmhof naziści zamordowali ćwierć miliona Żydów. Jeden z mieszkańców chciał o tym powiadomić świat. Nie zdążył, Polacy […]

Miał odwagę uratować Żyda. Prawdziwa historia Hosenfelda i Szpilmana

– Mój mąż nie miał niczego, co mógłby na siebie narzucić, by móc przetrwać – wspomina Halina Szpilman, której męża w czasie drugiej wojny światowej uratował niemiecki żołnierz. Publikujemy fragment książki „Żona […]

Pokolenie

. Jaff Schatz Polski czytelnik otrzymuje wreszcie tłumaczenie klasycznej książki na temat ruchu  komunistycznego. Pokolenie. Wzlot i upadek polskich Żydów komunistów to praca  pionierska pod wieloma względami. Jaff Schatz maluje portret formacji […]

Kryptonim „Poeta”, czyli wizyta Czesława Miłosza w Polsce w 1981 r. oczami Służby Bezpieczeństwa

Przyslala Rimma Kaul „W okresie 5–19 czerwca 1981 r. będzie przebywał w Polsce emigracyjny literat Czesław Miłosz – laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury […] Przewidujemy, że pobyt Cz. Miłosza w Polsce […]

Amalia Reisenthel„Polska to kraj, w którym rozmawiam bez akcentu”.

Relacja wrocławskiej emigrantki pomarcowej Opracowanie Marek Szajda Amalia Reisenthel (z domu Sznajder) urodziła się w 1946 r. w rodzinie oca-lałych z Zagłady. Jest przedstawicielką nie tylko drugiego pokolenia oca-lałych, ale też generacji […]

Piosenki o dawnych miłościach cz.2

Aleksander Rotner Cykl piosenek poświęcony tym, których zostawiliśmy, wyjeżdżając z Polski.Dla wielu z nas, Marcowych Emigrantów, ten wyjazd będzie zawsze kojarzył się z rozstaniami. Zmuszeni byliśmy zostawić tam naszych krewnych, przyjaciół i co było […]

Ożeniony ze szlachcianką (4)

Marian Marzynski Grażyna nie zna rodowodu Klemensa Mackiewicza, swego dziadka od strony matki, ale pamięta opowiadania o herbie Ślepowron, który miał oznaczać szlacheckie pochodzenie Mackiewiczów z Litwy. Nosicieli tego herbu o nazwisku Mackiewicz jest w herbarzu 992. Znalezienie wśród nich rodu Klemensa jest niemożliwe. Ale wiadomo, że Klemens Mackiewicz był z rodziny zesłańców […]

Pomarańcze pachniały nadzieją. Noblista Szimon Peres wspomina dzieciństwo w Polsce

Przyslala Rimma Kaul Szimon Peres (pierwszy od prawej) ze swoimi rodzicami Icchakiem i Sarą oraz młodszym bratem Gerszonem, 1928 r. w Wiszniewie, ówcześnie leżącym w województwie nowogródzkim w Polsce (obecnie obwód miński […]

Polskie Palestyńskie Paszporty

Sasza Szaron W roku 2002, polskie MSZ przekazało do Zydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie 3,754 tzw  ‘palestyńskich’ paszportów.  Paszporty, a wlasciwie dokumenty podróży,  stanowiły niewielką tylko część wszystkich paszportów  wydanych przez państwo […]

Niepublikowany fragment książki Adama Ringera ” Na podwójnym espresso. Życie w trzech aktach „

Maciej Zareba o ksiazce „Zacząłem czytać po południu, skończyłem nad ranem. Dlaczego ta książka tak wciąga? Może dlatego, że niezwykłe losy bohatera oprowadzają mnie po Polsce, której prawie nie znałem. Ale głównie […]

Dla kogo i o czym? Muzeum Polin, historiografia Żydów a Żydzi jako „sprawa polska”

Kamil Kijek Abstrakt: Artykuł ten przedstawia najważniejsze wątki krytycznej debaty wokół treści wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Analizując różnice między dwoma polami badawczymi – studiami żydowskimi i studiami nad relacjami […]

Polski ksiądz, który głosił pokojowy opór i ratował Żydów w nowej biografii

Przyslala Rimma Kaul Tekst zostal przetlumaczony przy pomocy Googla Oryginal POLISH PRIEST Filip Mazurczak Nowy film opowiada inspirującą, fascynującą, ale w dużej mierze zapomnianą historię człowieka, którego życie splotło się z dramatycznymi […]

Spotkanie z Icykiem Mangerem

PAULA SAWICKA / MAREK EDELMAN PAULA SAWICKA:W papierach Icyka Mangera odnaleziono jego nieznany esej o wierszu Na drodze stało drzewo. W 40. rocznicę śmierci poety opublikowało go francuskojęzyczne żydowskie pismo „Perle”. Czytamy w nim […]