Uncategorized

Gadi Eisenkot

Yonah E

Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł kreśli portret byłego szefa Sztabu Generalnego IDF, Gadiego Eisenkota, ukazując jego czterdziestoletnią drogę od szeregowca Brygady Golani do najwyższego dowódcy armii oraz dramatyczne zderzenie wieloletniej służby państwu z osobistą tragedią utraty syna i dwóch bratanków na wojnie w Strefie Gazy.


W 1978 roku osiemnastoletni Gadi Eisenkot wstąpił do Brygady Golani. W styczniu 2019 roku zakończył służbę jako dwudziesty pierwszy szef Sztabu Generalnego Sił Obronnych Izraela (IDF). Między tymi dwiema datami rozciąga się kariera wojskowa trwająca czterdzieści jeden lat.

Czterdzieści jeden lat to pokaźny wycinek historii Izraela. Dla Eisenkota oznaczały one przejście przez wszystkie szczeble dowodzenia piechotą, operacje w Judei i Samarii, odpowiedzialność za front północny, a ostatecznie stanięcie na czele całej armii.

Urodzony 19 maja 1960 roku w Tyberiadzie Eisenkot dorastał w Ejlacie jako syn żydowskich imigrantów z Maroka. Jego dzieciństwo upłynęło na południowym krańcu Izraela – tam, gdzie góry spotykają się z Morzem Czerwonym, a geograficzny dystans dzielący to miejsce od centrum kraju jest nie do przeoczenia. Historia jego rodziny wpisuje się w wielkie dzieło zgromadzenia wspólnot żydowskich w suwerennej ojczyźnie.

W brygadzie Golani pytania stawiane żołnierzowi są do bólu praktyczne. Czy dasz radę iść dalej? Czy udźwigniesz ekwipunek? Czy człowiek idący obok może na tobie polegać, gdy skrajne zmęczenie zedrze z ciebie całą brawurę? Czy potrafisz wziąć na siebie odpowiedzialność, gdy sytuacja staje się przerażająca i chaotyczna?

Odpowiedzi na te pytania zbiera się latami. Eisenkot piął się po szczeblach tego świata: służył jako dowódca plutonu i kompanii, dowodził 13. Batalionem Golani, a później objął dowództwo nad całą brygadą. Następnie w latach 2003–2005 stał na czele Dywizji Judei i Samarii, w latach 2006–2011 kierował Dowództwem Północnym, a przed objęciem najwyższego stanowiska w armii w lutym 2015 roku pełnił funkcję zastępcy szefa Sztabu Generalnego.

Stanowiska te stawiały go w samym centrum kluczowych dylematów izraelskiego bezpieczeństwa: konfrontacji z uzbrojonymi siatkami terrorystycznymi operującymi pośród ludności cywilnej, wrogami wypatrującymi okazji wzdłuż granic oraz nieustanną koniecznością przygotowywania się do wojny, której momentu wybuchu Izrael nigdy nie był w stanie w pełni kontrolować.

Dla dowódcy działającego w Judei i Samarii podczas drugiej intifady stawką było codzienne życie izraelskich rodzin – ludzi próbujących po prostu przemieszczać się, pracować, chodzić do szkoły i wracać bezpiecznie do domu. Działania wywiadowcze, aresztowania, planowanie operacyjne i decyzje podejmowane pod ogromną presją miały konsekwencje wykraczające daleko poza mapy w sztabach dowodzenia.

To właśnie na tej szali należy ważyć rzetelną ocenę dokonań Eisenkota: przez pryzmat podjętych decyzji, przygotowań, osiągniętych rezultatów oraz ludzkich istnień, na które wpłynęły.

Lata spędzone w Dowództwie Północnym uczyniły go również uczestnikiem jednego z najbardziej brzemiennych w skutki wydarzeń strategicznych w historii Izraela. W 2007 roku, gdy odpowiadał za front północny, Izrael zniszczył syryjski reaktor jądrowy. Operacja ta wymagała zgody politycznej, precyzyjnego wywiadu, potęgi lotniczej oraz pełnej gotowości na ewentualną eskalację. Eisenkot opisał później publicznie tę operację ze swojej perspektywy – dowódcy odpowiedzialnego za bezpieczeństwo północy.

Znaczenie tego uderzenia było kolosalne. Nuklearne ambicje wrogiego reżimu spotkały się ze zdecydowaną reakcją Izraela. Jednocześnie państwo musiało zapanować nad ryzykiem, że udany atak przerodzi się w wojnę na szeroką skalę.

To połączenie – determinacja w obliczu zagrożenia oraz dyscyplina w zarządzaniu jego konsekwencjami – stanowi samą istotę izraelskiego przywództwa wojskowego.

Nazwisko Eisenkota wiąże się również ze znacznie bardziej kontrowersyjną koncepcją: doktryną Dahija. Biorąca swą nazwę od bastionu Hezbollahu na południowych przedmieściach Bejrutu doktryna zakładała przytłaczającą i niszczycielską odpowiedź militarną, mającą zadać wrogowi dotkliwe straty i wzmocnić efekt odstraszania. Skala zakładanych w niej działań wywołała poważną debatę na temat strat wśród ludności cywilnej oraz granic użycia siły zbrojnej.

Ten element jego dorobku zasługuje na równie wnikliwą analizę, co jego sukcesy operacyjne. Doktryny wojskowe mają ogromne znaczenie, ponieważ kształtują rzeczywistość w chwili, gdy rozkazy opuszczają sale narad.

16 lutego 2015 roku Eisenkot objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego. Dawny żołnierz Golani wziął na siebie odpowiedzialność za instytucję powołaną do obrony państwa żydowskiego.

Jego kadencja przyniosła ważną próbę wyjaśnienia opinii publicznej, jak IDF postrzega swoją misję. W sierpniu 2015 roku pod jego auspicjami armia opublikowała jawny dokument strategiczny, powiązany z wieloletnim planem modernizacji „Gideon”.

Dokument ten odnosił się do odstraszania, wczesnego ostrzegania, obrony, pokonania przeciwnika, manewrów lądowych, wywiadu, przewagi w powietrzu i na morzu, a także nowych wyzwań, takich jak wojna w cyberprzestrzeni. Jego celem było również doprecyzowanie struktury dowodzenia oraz relacji między celami strategicznymi a siłami niezbędnymi do ich realizacji.

Dla izraelskiego społeczeństwa stanowiło to merytoryczny wkład w debatę, która zbyt często toczyła się wyłącznie za pomocą haseł. Armia potrzebuje jasno określonych priorytetów. Potrzebuje czasu na szkolenie, sprzętu, wywiadu, kompetentnych dowódców oraz trzeźwego rozpoznania wroga.

Ostateczna wartość tej strategii zależała jednak od jej wykonania. Reformy i założenia Eisenkota wpisują się w nieustanną ocenę tego, jak Izrael budował i wykorzystywał swoją potęgę militarną.

Jedno z osiągnięć pod koniec jego kadencji miało wymiar wyjątkowo namacalny.

4 grudnia 2018 roku IDF rozpoczęło operację „Północna Tarcza”, której celem było wykrycie i neutralizacja transgranicznych tuneli szturmowych Hezbollahu. Do zakończenia działań w styczniu 2019 roku Izrael odkrył sześć tuneli prowadzących z Libanu na terytorium izraelskie. Hezbollah zamierzał wykorzystać tę podziemną infrastrukturę do przeprowadzania ataków wewnątrz kraju.

Tunel wykopany pod granicą jest fizyczną deklaracją intencji. Jego drążenie wymaga czasu, wiedzy inżynieryjnej, pieniędzy i planowania. Prace te toczą się w ukryciu, podczas gdy rodziny na powierzchni prowadzą zwyczajne życie, często nie zdając sobie sprawy z tego, co przygotowuje się tuż pod ich stopami.

Dla społeczności zamieszkujących północ Izraela ujawnienie tych tuneli oznaczało usunięcie bezpośredniego zagrożenia. Saperzy, pracownicy wywiadu, dowódcy i żołnierze przekuli lata żmudnej pracy w konkretny sukces operacyjny.

Eisenkotowi należy się uznanie za osiągnięcia armii pod jego dowództwem. Swoją część odpowiedzialności poniosło również kierownictwo polityczne. Na tym właśnie polega obrona narodowa: na współdziałaniu instytucji i ludzi realizujących różne fragmenty tego samego, kluczowego zadania.

Na czas jego kadencji przypadła także operacja „Dobry Sąsiad”, w ramach której Izrael udzielał pomocy medycznej i humanitarnej Syryjczykom dotkniętym wojną domową. Działania te obejmowały leczenie rannych i chorych dzieci, a także dostawy żywności, leków oraz innego zaopatrzenia.

Ten rozdział bezsprzecznie należy do opowieści o sile Izraela.

IDF potrafiło jednocześnie przygotowywać się do odparcia zagrożeń zza syryjskiej granicy, podczas gdy izraelscy lekarze i żołnierze nieśli pomoc cierpiącym cywilom po jej drugiej stronie. Państwo żydowskie ma zarówno prawo do obrony swoich obywateli, jak i zdolność do działania w duchu humanitaryzmu.

Wojskowy życiorys Eisenkota obejmuje obie te powinności.

Ze służby w IDF odszedł w styczniu 2019 roku. W 2022 roku wkroczył do polityki. Po masakrze dokonanej przez Hamas 7 października 2023 roku wszedł jako minister i obserwator w skład wąskiego gabinetu wojennego, podejmującego decyzje o kolosalnym znaczeniu dla losów narodu.

Wtedy wojna uderzyła w jego własną rodzinę z niszczycielską siłą.

7 grudnia 2023 roku jego syn, starszy sierżant rezerwy Gal Meir Eisenkot, zginął w walce w Strefie Gazy. Gal miał dwadzieścia pięć lat. Do służby w ramach rezerwy stawił się już 7 października.

Następnego dnia Eisenkot stanął nad grobem własnego syna.

Przez dziesięciolecia zajmował stanowiska, na których dowódcy biorą odpowiedzialność za życie podwładnych i pocieszają pogrążone w żałobie rodziny. Teraz sam był ojcem chowającym swoje dziecko.

Podczas pogrzebu mówił o powadze Gala, jego poczuciu humoru oraz o latach, przez które kariera wojskowa trzymała go z dala od domu. Swoje przemówienie zakończył słowami, których prostota niesie ogromny ciężar:

„Salutuję ci, mój ukochany synu”.

Tragedie w rodzinie nie ustały. 8 grudnia 2023 roku w Strefie Gazy zginął bratanek Eisenkota, dziewiętnastoletni sierżant Maor Cohen Eisenkot. Kolejny bratanek, dwudziestodwuletni kapitan Yogev Pazy, poległ w walkach na północy Strefy Gazy 17 listopada 2024 roku.

Gal. Maor. Yogev.

Ich imiona zasługują na to, by pamiętać o nich jako o konkretnych młodych mężczyznach – ludziach, którzy mieli swoje rodziny, przyjaźnie i przyszłość, którą im odebrano. Pokrewieństwo z byłym szefem Sztabu Generalnego sprawia, że opinia publiczna z większą uwagą pochyla się nad żałobą, która w całym Izraelu jest boleśnie powszechna.

Późniejsza relacja Eisenkota z dni następujących po śmierci Gala rzuca światło na to, jak pojmował on swoją nieustającą odpowiedzialność. W wywiadzie z października 2026 roku wyznał, że w trakcie trwania sziwy dowiedział się o ważnej naradzie operacyjnej, opuścił dom i zajął swoje miejsce przy stole obrad. Swoją determinację do dalszego pełnienia służby publicznej tłumaczył pragnieniem, by okazać się godnym ceny, jaką zapłacił jego syn.

Trudno czyta się tę relację bez poruszenia. Stan zagrożenia państwa trwał, podczas gdy rodzina przeżywała żałobę. Decyzje wciąż musiały zapadać.

To przecięcie prywatnego cierpienia i publicznego obowiązku przewija się przez całą historię Izraela. W życiu Eisenkota nabrało ono wymiaru głęboko osobistego.

Jego późniejsze wybory polityczne podlegają takiej samej ocenie, jak działania każdego człowieka ubiegającego się o wpływ na przyszłość Izraela. Jego służba wojskowa zasługuje na równie poważny osąd – oparty na tym, czym faktycznie dowodził, co zbudował, z czym się mierzył i co osiągnął.

Głęboko syjonistyczna narracja potrafi bez wahania uznać ten obowiązek. Żydowska suwerenność zależy od ludzi gotowych wziąć na swoje barki ciężar jej obrony. Izrael potrzebuje oficerów zdolnych dowodzić siłą zbrojną, przywódców potrafiących kwestionować utarte założenia oraz obywateli gotowych uczciwie rozliczać rezultaty tych działań.

Historia Eisenkota wpisuje się w tę wymagającą tradycję narodową.

Osiemnastolatek, który wstąpił do Golani, stał się oficerem, któremu powierzono dowództwo nad całymi Siłami Obronnymi Izraela. Jego szlak bojowy wiódł przez operacyjną geografię przetrwania państwa: Judeę i Samarię, granicę libańską, zagrożenie syryjskie oraz sztab główny, w którym kraj przygotowuje się na niebezpieczeństwa bliskie i dalekie.

Lata później jego syn odpowiedział na wezwanie do służby w rezerwie.

Dla rodziny Eisenkotów obrona Izraela stała się dziełem dwóch pokoleń, przypieczętowanym stratą, jakiej żadna rodzina nigdy nie powinna doświadczać.

Gadi Eisenkot zapisał znaczącą kartę w historii izraelskiej wojskowości. Jego dziedzictwo tworzą ludzie, którymi dowodził, strategie, które rozwijał, zagrożenia, którym stawił czoła, a także brzemię, które dźwigał w chwili, gdy służba ojczyźnie zderzyła się z osobistą żałobą.

Słowo „żołnierz” ma szczególną wagę w kraju, którego niepodległość wciąż wymaga od obywateli stawiennictwa na rozkaz.

Eisenkot odpowiadał na to wezwanie przez czterdzieści jeden lat.

A gdy stanął nad grobem Gala, były szef Sztabu Generalnego przemówił głosem ojca, który w najbardziej druzgocący sposób zrozumiał, jak wysoką cenę może mieć ta służba.

Gadi Eisenkot


Odkryj więcej z Oficjalny blog emigracji 1969

Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.

Kategorie: Uncategorized

Zostaw odpowiedź Czekam na Twoje przemyślenia! Napisz w komentarzu.

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.