Kategoria: wspomnienia

Pogrom Kielecki

. Przyslal Adam Mer   Pogrom Kielecki   Pogrzeb ofiar pogromu kieleckiego – Polska Kronika Filmowa 22/46   KIELCE 1946 (cz. 1) – Henio – maca – milicja „Uprowadzony” przez Żydów Henio Blaszczyk […]

Artur Sandauer

  . Artur Sandauer, Warszawa, 1972,  fot. Aleksander Jałosiński / Forum 14.12.1913—15.07.1989 Krytyk literacki, eseista, tłumacz, prozaik, biblista. Urodził się 14 grudnia 1913 roku w Samborze, zmarł 15 lipca 1989 roku w […]

Życie w cieniu słynnego brata. Irena Tuwim

Przyslala Rimma Kaul   DOROTA MALINA Irena Tuwim i Julian Stawiński na kiermaszu książki, Warszawa 1963. (Fot. Danuta B. Łomaczewska/East News) Do tej pory jeśli już o niej pisano, to zawsze z […]

Mój Miłosz

BARBARA TORUŃCZYK 26 czerwca 2020 Fot. Barbara Toruńczyk i Czesław Miłosz, Kraków 2001, fot. Carol Thigpen-Miłosz. Mój Miłosz Z jego poezją zetknęłam się w połowie lat 60., w klasie maturalnej, lecz poza […]

Partia komunistyczna w Polsce

.Dariusz Magier   Od wydawcy Zmiany polityczne i ustrojowe, które rozpoczęły się w Polsce w 1989 r. już wkrótce doprowadziły do zejścia ze sceny dziejowej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – partii komunistycznej […]

Wnuk komendanta Auschwitz: moja babka nazywała Auschwitz rajem |

Przyslal Matias Czarek   Rainer, wnuk Rudolfa Hössa, rozlicza się z przerażającą przeszłością rodziny. – Moja babka nazywała Auschwitz rajem. Mówiła: „Mogłabym tu umrzeć, tak jest pięknie”. Jeśli więc Auschwitz był jej […]

Nazwa Alei Jerozolimskich. Dlaczego jeden z najważniejszych traktów Warszawy nazywa się tak, jakby leżał w Izraelu?

. Skojarzenia nie są w tym przypadku bezpodstawne. Nazwa Alei Jerozolimskich nawiązuje do społeczności żydowskiej. I do intrygującej inicjatywy budowlanej sprzed kilku stuleci. Z początkiem historii Alei Jerozolimskich nierozerwalnie wiąże się postać […]

„Zapisywanie” pogromów”

. Alina Molisak Uniwersytet Warszawski „Zapisywanie” pogromów – kilka uwag o języku prasy polskiej doby międzywojennej Ilu trzeba pobitych Żydów, żeby to się nazywało pogrom? Pewien polski publicysta napisał, że w Polsce […]

Nadzieja w beznadziei (7)

Marian Marzynski   Korona jest trzecią zarazą w moim życiu. Pierwszą była zagłada polskich Żydów. Tylko moja matka, jej siostra i brat, siostra ojca i ja, uszliśmy z życiem, resztę naszych najbliższych wchłonęła zaraza. Polska Ludowa była […]

Jan Paweł II miał ogromną wrażliwość na żydowskie losy

Trzeba rozróżniać to, co Jan Paweł II i inni papieże rzeczywiście powiedzieli i czego dokonali od tego, jak ich nauczanie jest przedstawiane przez dziennikarzy i publicystów. Z przemówień, które Jan Paweł II […]

Solahütte – ośrodek wypoczynkowy, w którym bawiła się załoga Auschwitz

Przyslal Matias Czarek • W Solahütte nieopodal KL Auschwitz-Birkenau utworzono dla obsługi obozu ośrodek wypoczynkowy • Esesmani chętnie odwiedzali ośrodek nie tylko we własnym towarzystwie, ale również z rodzinami • Sąsiedztwo potwornej […]

Rädslan jag ärvde

Vad innebär det för Anna om hatet tillåts gro och växa? Kan historien återupprepa sig? Foto: Mattias Ramos. UWAGA !!!!Program jest po Szwedzku Anna är judinna. När nyheterna fylls av antisemitiska incidenter […]

Bajka bez morału o Żydzie, ukraińskim SS-manie i NKWD

Pogrom Lwowski. Ukraina, 1941 (Fot. Wikimedia Commons)   Działo się to na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, w ubogim, galicyjskim miasteczku zapełnionym głównie Żydami i Polakami z niewielką domieszką Ukraińców. Ryneczek, magistrat, garść wąskich uliczek, […]

Spowiedź granatowego policjanta. Czarnymi owcami byli nie źli, a dobrzy

. Warszawskie getto na początku 1941 r. Polski granatowy policjant w towarzystwie żydowskiego funkcjonariusza kontrolują przechodniów. W podległej Niemcom policji podczas okupacji służyło kilkanaście tysięcy Polaków (Fot. AKG-Images) Przyslal Janusz G Jak mogłaby […]

ZUPEŁNIE BEZ SERCA

.  ROZMOWA Z BOŻENĄ KEFF ZOFIA WAŚLICKA-ŻMIJEWSKA ARTUR ŻMIJEWSKI Pojęłam w końcu – a raczej latami pojmowałam – że antysemickie treści, które odbierałam, czasem skierowane do mnie, czasem „w powietrze”, do innych, […]

Agata Tuszyńska: Długo nie wiedziałam, kim jest moja mama. I dlaczego marzyła o niebieskookiej córce

Halina Przedborska, mama Agaty Tuszyńskiej, w ogrodzie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich przy Foksal, Warszawa 1956 (Krystian Barcz/Forum) Kiedy ma się dziesięć lat, trudno uwierzyć, że wymyślono piec, w którym cię spalą – pisarka Agata […]

Profile Reunion 69 – Alexander Orlowski

Przyslala Wanda Lacrampe     Człowiek o nieprawdopodobnej biograf ii, u którego doktoryzowało się trzech najwybitniejszych szwedzkich f ilozofów średniego pokolenia: Hans Ruin, Daniel Birnbaum i Sven-Olov Wallenstein. Gdyby poprosić o dane […]

Żyłam przecież kiedyś innym życiem”.

 Niezwykła historia o młodej artystce komponującej w piekle getta 77. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Świat się kończył w płomieniach, z bunkrów i piwnic Niemcy wyciągali cywilów. Rachela Auerbach zapamiętała ten […]

„LANCUCH POKOLEN”

.Przyslala Zosia Braun . Przedmowa: Zalaczam opowiadanie mego starszgo wnuka Srulika, ktore napisal dwa tygodnie przed swoim sluben. Wolne tlumaczenie na polski jest moje,  Zosi Braun. Mysle, ze jest to pierwszy powojenny […]

ZBRODNIA

. Jerzy Klechta Zwykło się uważać, że tłum to bezmyślna masa ludzka, wali na oślep. Istotnie tak bywa, lecz musi ją coś łączyć. Tym „coś” jest nienawiść do zawodników  nie „naszej” drużyny, […]

Zabawa w chowanego

Marian Marzynski Grażyna wstała o szóstej rano i zaczęła oglądać nowy film Sekielskich, a jak tylko skończyła, obudziła mnie i przywiodła do tabletu. Zanim napiszę o filmie, kilka słów o wychowanej w katolickiej rodzinie Grażynie, która z młodości pamięta, jak katecheta sadzał sobie […]

W Niemczech brak świadomości, że zbrodniarze wojenni nie zostali ukarani

. Przyslala Rimma Kaul     Warszawa, 13.09.2018. Kuratorka projektu Hanna Radziejowska podczas śniadania prasowego Instytutu Pileckiego nt. polsko-niemiecko-izraelskiego projektu „Ćwiczenie nowoczesności/Exercising modernity/Modernitaet Ueben”. PAP/T. Gzell   53 proc. Niemców chce postawienia […]

77 lat wcześniej w Warszawie

Marek Edelman na gruzach kamienicy przy ul. Świętojerskiej 34 (,,Tu spoczywa Michał Klepfisz”), 19 IV 1946. Fot. ze zbiorów Róży i Ireny Klepfisz.           77 lat wcześniej w […]

Skąd bierze się nienawiść do Żydów?

 Źródła i wyjaśnienia antysemityzmu według Wasilija Grossmana Wasilij Grossman na zdjęciu z okresu II wojny światowej (domena publiczna). Niepokorny sowiecki pisarz jako jeden z pierwszych doniósł o zbrodniach dokonanych w Treblince. Sam […]

”Gang Skorzenego” – komandosi niemieccy w amerykańskich mundurach.

Przyslal Janusz G Był 23 grudnia 1944 roku. Było zimne, pochmurne popołudnie w Henri Chapelle w Belgii, gdy na plac za budynkami sztabu amerykańskiej 1. Armii wkroczył mały tłumek ludzi. Przeważali wśród […]

„Żydów wieszano, bo szkoda było kul”. Na stadionach traciło się wolność i życie

Przyslala Rimma Kaul Dziś patrzymy na stadiony, które w czasie pandemii zmieniły się w miejsca ratowania życia. W przeszłości bywało odwrotnie – na niektórych stadionach traciło się wolność albo i życie, gdy […]

Icchak Cukierman, Aba Kowner i Elizer Lidowski

  – organizatorzy powojennej emigracji żydowskiej do Palestyny   Magdalena Semczyszyn Prawie każdy artykuł i każda książka dotycząca powojennych losów europejskich Żydów zaczyna się od obrazu strat. Bez wiedzy o ich ogromnej […]

Sowieckie psy przeciwko niemieckim czołgom

  Przyslal Adam Mer Psy-miny to bez wątpienia jeden z najdziwniejszych i okrutnych rodzajów broni. Powyższe zdjęcie zostało wykonane na rekonstrukcji i nie pochodzi z okresu II wojny światowej.   Zatrzymanie niemieckich […]

„Myślałem, że nie jestem tu mile widziany. To Polak wydał mnie gestapo”

   – mówił wizjoner Romek Marber Przyslala Matylda Kowalska   Emilia Dłużewska Romek Marber, urodzony w Polsce projektant w Wielkiej Brytanii był fetowany, u nas – niemal nieznany. Kraków,listopad 2015 (Fot. Grażyna Makara […]

Trzeba mówić po polsku

. Z Antonym Polonskym rozmawia Konrad Matyjaszek   Przedmiotem rozmowy z Antonym Polonskym jest historia pola badań studiów polsko-żydowskich od momentu, kiedy powstały na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, aż po […]