Kategoria: wspomnienia

„Czekałam na ciebie”. Pokochali się w Auschwitz, spotkali po 72 latach

Tam się pierwszy raz spotkali i zakochali w sobie. Ponownie zobaczyli się po 72 latach. – Czekałam na ciebie – powiedziała Helen. Miłość w Auschwitz David Wisnia i Helen Spitzer byli więźniami […]

Wiersz na dzisiejszy wieczór – odc. 149

. Jaroslaw -Wiersze, piosenki i opowiadania zbieram od czasów szkolnych. Wyszperane z najbardziej zapomnianych zakamarków opuszczonych strychów oraz zakurzonych bibliotecznych półek, znalezione przypadkowo w starych czasopismach i książkach… Wpisywane mozolnie do zeszytów […]

Ola Watowa i Aleksander Wat

O niej mówili: „Najpiękniejsze dziewczę w Warszawie”. O nim – że nocą jeździ nago w taczce zaprzężonej w kolegę Przyslal Wlodek Gelbart Gdy Ola Watowa była już staruszką, zwierzyła się, że zawsze […]

Krzyś i Ryś

JOANNA OLCZAK-RONIKIER,    Pamięci Rysia Bychowskiego, mojego kuzyna, w rocznicę śmierci   Krzyś – Krzysztof Kamil Baczyński – urodził się w Warszawie 22 stycznia 1921. Był synem Stanisława Baczyńskiego, działacza PPS, żołnierza […]

Tomasz Łubieński – „Wojna według Karskiego” – recenzja i ocena

  Życiorys Jana Karskiego to temat na niejedną pasjonującą książkę. Tomasz Łubieński w swoim najnowszym eseju pochyla się nad niezwykłymi losami polskiego bohatera. Okrągła rocznica września 1939 roku sprzyja popularności książek poświęconych […]

Przyjaźni dżentelmeni z Gestapo wysyłają szczecińskich Żydów na śmierć

Przyslal Jacek Kobosko Stacja Szczecin Port Centralny (przed wojną Güterbahnhof). To stąd 13 lutego 1940 r. transport z pomorskimi Żydami wyruszył na Lubelszczyznę (Fot. Cezary Aszkiełowicz / Agencja Gazeta) Trudno dziś stwierdzić, co […]

ŻYDOWSKA OPOWIEŚĆ NIE MUSI KRZEPIĆ POLSKICH SERC

  Ludwika Wlodek Polskie i żydowskie opowieści o Zagładzie się różnią. Polacy opowiadają więcej o tych, co ratowali i pomagali. Żydzi o tych, co szantażowali i wydawali. Nie wynika to ze złej […]

Architekci śmierci

      Firma Topf & Söhne produkuje urządzenia browarnicze. I krematoria, a także instalacje do komór gazowych. Jej klientami są browary w wielu krajach na całym świecie. Krematoria i komory gazowe […]

Konferencja ONZ: Pius XII doprowadził do uratowania 947 tys. Żydów

  . W czasie II wojny światowej papież Pius XII doprowadził do uratowania ponad 947 tys. Żydów. Mówiono o tym podczas konferencji „Pamiętać o Holokauście: udokumentowane wysiłki Kościoła katolickiego w ratowaniu istnień […]

Poszła do Auschwitz zamiast męża. Niezwykła historia Stefanii Budniak

Przyslal Matias Czarek Stefania Budniak trafiła do Auschwitz za swojego męża. Historię więźniarki opisuje Nina Majewska-Brown w książce „Tajemnica z Auschwitz”. „Tajemnica z Auschwitz” to opowieść o losie Stefanii Budniak, która trafiła […]

Adolf Rudnicki

Zyciorys Urodził się jako Aron Hirschhorn. Pochodził z chasydzkiej rodziny żydowskiej. Przed wojną ukończył szkołę handlową i pracował jako urzędnik bankowy. Debiutował jako prozaik na łamach dziennika „Kurier Poranny” w 1930, w którym wydrukowano jego nowelę […]

Jedenaste. Nie będziesz obojętny

Podczas uroczystości 75. rocznicy oswobodzenia KL Auschwitz przywołany został były więzień tego obozu Roman Kent, urodzony w Łodzi, dziś mieszkający w Nowym Jorku. Wybrzmiało donośnie sformułowane przez Kenta tzw. Jedenaste Przykazanie Boże. Nakaz moralny mający […]

JEHUDA AMICHAJ, Jak umierał ojciec

. . Kiedyś, w dzień Jom Kipur, mój ojciec stał przede mną w bóżnicy. Wspiąłem się na krzesło, żeby lepiej widzieć jego i jego szyję. Łatwiej przypomnieć sobie jego szyję aniżeli twarz. […]

 MOCARZ DUCHA, MĘDRZEC, WIELKA POSTAĆ

Jerzy Klechta   Marian Turski osiągnął Olimp. O Jego wystąpieniu na uroczystościach  z okazji 75 lecia wyzwolenia obozu hitlerowskiego Auschwitz – Birkenau mówi, pisze chyba cały świat. Choć nie zabrakło głosów – […]

Żydzi Kosowa Lackiego

    Wstęp  Kosów Lacki, miasteczko usytuowane na historycznym pograniczu Mazowszai Podlasia, rozpoczyna swe lepiej udokumentowane dzieje w roku 1417. Wtedy towielki książę litewski Witold, brat króla Władysława Jagiełły, nadał Kosów z […]

Simon Schama on Auschwitz and the new anti-Semitism

Przyslal Julek Fleischer Seventy-five years after the camp’s liberation, remembrance is more important than ever © Henryk Ross/Art Gallery of Ontario | boarding a deportation train at Radogoszcz station, 1944 “P.J.” The […]

„Byliśmy końmi, które cwałują obok siebie”

Związek Szymborskiej to dowód, że miłość istnieje   Przyslala Rimma Kaul Byli ze sobą 23 lata. Nie wzięli ślubu, nigdy ze sobą nie zamieszkali, nie głosili o swojej miłości na prawo i […]

Jeśli Putin powtórzy ataki na Polskę w Jerozolimie, Netanjahu nie zgłosi sprzeciwu. Obaj historię traktują instrumentalnie

Styczeń 2005 r., Władimir Putin na obchodach 60. rocznicy wyzwolenia Auschwitz (Fot. Wojciech Olkuśnik / Agencja Gazeta) Dawid Warszawski W imperium Stalina bycie Żydem – inaczej niż bycie posłusznym – żadnych korzyści nie […]

Jedna z recenzji przyrównywała książki Gellhorn do dzieł Hemingwaya, ale z zastrzeżeniem, że ona pisze lepiej

.Przyslala Rimma Kaul . Znakomita reporterka i korespondentka wojenna, jedyna kobieta, która wylądowała w Normandii podczas D-Day. W trakcie 60-letniej kariery dokumentowała konflikty w różnych częściach globu. Mimo to Martha Gellhorn przez […]

Bohater, który powinien mieć ulice w polskich miastach. Tymczasem wciąż mało kto go zna

Aleksander Ładoś: polski dyplomata, który w czasie II wojny światowej ratował Żydów. Samych Gutmanów jest na tej liście osiemnaścioro. Prawie wszyscy z Będzina, tylko dwie osoby z Sosnowca. Gutman Szymon dostał paszport […]

„Mój mąż mówi: To wszystko jest niemieckie. Jakie to było dla was, Polaków, uczucie, używać tych sprzętów po kimś?”

Przyslala Rimma Kaul     Niedawno ktoś mnie spytał na Facebooku, czy napisałam tę książkę, bo uważam, że powinniśmy być wdzięczni Niemcom za drugą wojnę światową. I jak na coś takiego odpowiedzieć? […]

„Każdy polityk musi w końcu zejść ze sceny, także Netanjahu”

. Przyslala Rimma Kaul       60 procent Izraelczyków chce jego odejścia. Ale 40 procent chce, by został. Izraelska polityka nie zajmuje się niemal żadnymi ważnymi problemami społecznymi, tylko Netanjahu – […]

Dlaczego Żydzi wyjeżdżali z Polski po II wojnie światowej?

   Bolesne wspomnienia emigrantów Anna Winkler „Jeden miał siekierę, krzyczał, że nic mi się już nie należy, że nas już tu nie ma, a wszystko jest ich” – wspominał Mordechaj Rozbruch. „Tłumaczyłam […]

Bytom moja miłość.

Upadłe miasto? Wcale nie takie złe   Przyslala Rimma Kaul Bytom da się lubić. Ba, Bytom da się kochać. Choć naukowcy wieszczą, że miasto niedługo się wyludni. Światowe media opisują, jak umiera. […]

Jewish Food Returns to Warsaw

        Przyslala Ewa Korulski Israeli cuisine finds fans in the Polish capital. But can traditional Ashkenazi cuisine return to the place where it once flourished? Sunday brunch at Boker […]

Marek Edelman,Pożegnanie Jana Karskiego*

Jan Karski był żołnierzem Polskiego Państwa Podziemnego. Przyjechaliśmy tu, żołnierze Żydowskiej Organizacji Bojowej, z różnych krańców świata, żeby Go pożegnać. Kazik, dziś Symcha Rotem, ten, który wyprowadził kanałami z getta ostatnią grupę […]

Poznańskie jezioro Rusałka, w którym chętnie kąpią się mieszkańcy, skrywa tragiczną historię Żydów

Po latach opadająca woda poznańskiego jeziora, odsłania głęboko skrywaną tajemnicę sprzed lat. Tysiące żydowskich nagrobków umacnia dno i nabrzeże Rusałki. Znalazły się tam na rozkaz hitlerowców, którzy zmusili więzionych Żydów do katorżniczej […]

„Codziennie dziękuję Bogu, że mogłam być w Auschwitz”

  Przyslala Rimma Kaul   MAGDALENA KNEDLER Woda w studni i wiadro, które się zorganizowało, żeby ją przynieść. W obozie wszystko organizuje się samemu. Z tym wiadrem dwadzieścia minut przez Lagerstrasse, najczęściej […]

„Biografie i Polityka”

–   Ewa Herbst           Przesyłam link do Round Table zamykającej konferencję „Biografie i Polityka”, która miała miejsce w Muzeum POLIN 1-2 grudnia 2019: Zaczyna ją moja 15 […]

Żydzi polscy ocaleni na wschodzie (1939-1946)

    Alina Skibińska   Inwazja wojsk niemieckich na Polskę we wrześniu 1939 r. spowodowała masową i paniczną ucieczkę na Wschód, w Warszawie zaczęła się ona już 6 września na rozkaz pułkownika […]

OCALONY

SURVIVOR (OCALONY) (przekład z angielskiego)   Alex Wieseltier W porządku! To nie problem. Ja nie umiem mówić po polsku, ale w dalszym ciągu rozumiem. To tak jak jazdą na rowerze. Chociaż nie […]

Wojna polsko-polska na terenie Izraela

Anna Zawadzka Betar to film znakomicie zrobiony. Zawiera imponującą ilość materiałów archiwalnych dotyczących ruchu rewizjonistycznego, stosuje świetne rozwiązania formalne. Jest totakże film znakomity do analizy, czym w filmie dokumentalnym jest tzw. głos […]

ZAGŁADA I GWIAZDY

Przeszłośćw prozie Stanisława Lema     Agnieszka Gajewska WPROWADZENIE  Na końcu korytarza lwowskiego mieszkania Stanisława Lema jego obecna właścicielka, wysiedlona z Łemkowszczyzny, powiesiła obraz przedstawiający Kozaka Mamaja. Jak kustoszka literackiego muzeum z […]

Wiersz na dzisiejszy wieczór – odc. 139

Jaroslaw -Wiersze, piosenki i opowiadania zbieram od czasów szkolnych. Wyszperane z najbardziej zapomnianych zakamarków opuszczonych strychów oraz zakurzonych bibliotecznych półek, znalezione przypadkowo w starych czasopismach i książkach… Wpisywane mozolnie do zeszytów aż […]

MAREK DUNIN-WĄSOWICZ ZEZNAWAŁ W PROCESIE BYŁEGO SS-MANA, STRAŻNIKA W STUTTHOFIE

W moim obozie zginęło 80 tysięcy ludzi. Zbrodnią hitlerowców było też to, że zabili w nas człowieczeństwo. Mnie nie interesowało, że wieszają kogoś, tylko że nie będzie obiadu, bo egzekucje wykonywano w […]

Film dokumentalny o współudziale Belgów w mordzie 6 tys. Żydów z KL Stutthof

Przyslala Rimma Kaul Pod koniec II wojny światowej flamandzcy i walońscy kolaboranci uczestniczyli w masowym mordzie 6 tys. Żydów, głównie kobiet, z obozu koncentracyjnego Stutthof. Dokument „Papy etait-il un nazi ?” rzuca […]

Lublinerzy

  Andrzej Titkow   Jestem poetą, reżyserem, scenarzystą i producentem. W branży filmowej pracuję prawie pół wieku. Jestem autorem osiemdziesięciu filmów dokumentalnych, filmów fabularnych, spektakli teatralnych i telewizyjnych. Filmy o tematyce żydowskiej […]

SMUTNA WIADOMOSC

Rozalia Herszkowicz, born September 15, 1921 in Chelm, Poland, died November 16, 2019 in Berkeley, California. Roza in her leather mini, in her late 80’s , maybe 90? Rozalia Herszkowicz (‘Rouzha’), née […]

Zbrodnie AK na Żydach

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE I. Goździelin, marzec lub kwiecień 1943 r. Świadkowie 1. Zeznanie świadka Marii Czuby   W czasie okupacji mieszkałam w samotnym domu za wsią Goździelin koło tzw. dołów, których nazwa pochodzi […]

Poszukuje

    Szanowni Państwo   Poszukuję ludzi, którzy znali rodzinę Fuchsów w Łodzi. Mieczysław był profesorem stomatologii, Helena pracowała w banku. Mieszkali w Alejach Kościuszki. Fuchsowie wyemigrowali w 68/mym do Niemiec i […]

Jeden dzień zabijali, kilka dni gwałcili.

 Co Polacy robili we Lwowie w listopadzie 1918 r. Trumny we lwowskiej synagodze zniszczonej podczas pogromu w listopadzie 1918 r. (Fot. East News) Prof. dr hab. Andrzej Romanowski – polonista, literaturoznawca. Pracuje na […]

Z walizeczką brylantów

  Marian Marzynski   Jerzy Dynin pisał swój pamiętnik jako 20-letni młodzieniec, zaraz po zakończeniu wojny.  Dlaczego przez 75 lat trzymał te kartki w ukryciu?  Czy taka była cena wojennej traumy ocalonego […]

„Mój ojciec, esesman”

Zmowa milczenia. Przyslala Rimma Kaul Hartmut Janssen bał się dnia, w którym miaƚ powiedzieć córkom prawdę. Chciał je do tego przygotować. Był rok 2014. W kinach pokazywano „Labirynt kƚamstw”, film o młodym […]

CZESŁAW MIŁOSZ, O Josifie Brodskim.Rozmowa

        RENATA GORCZYŃSKA: Panie Czesławie, gratuluję, bo pana kandydat Josif Brodski otrzymał właśnie Nagrodę Nobla. O ile wiem, zgłosił go pan zaraz po tym, gdy sam pan dostał Nobla, […]

Żenujące ! Niemcy nie wiedzą nic o zbrodniach swoich dziadków

  . W wydanym właśnie przez Federalną Centralę Kształcenia Politycznego (bpb) zbiorze esejów niemieccy historycy zwracają uwagę, że wiedza Niemców na temat okupacji Polski podczas II wojny światowej jest bardzo ograniczona. Ma to konsekwencje dla teraźniejszości. Broszura „Niemiecka polityka […]

Antysemityzm bez Zydow.

Zofia Kujawska   Streszczenie Niniejsza praca analizuje polski fenomen antysemityzmu bez Żydów wpisując go w sferę mitów społecznych oraz kontekst potransformacyjny i globalizacyjny. Badając najbardziej jawne i dosłowne przejawy kodu antysemickiego dostrzega […]

ZAGŁADA DOMU TRYNCZERÓW. WOJENNE LOSY ŻYDOWSKICH MIESZKAŃCÓW PEWNEJ WSI

  Gniewczyna to w zasadzie, pod względem położenia i powiązań rodzinno-społecznych, jedna wieś podzielona administracyjne na dwie: Łańcucką i Tryniecką. Należą do gminy Tryńcza, powiat Przeworsk, województwo podkarpackie, przed wojną lwowskie, w […]

Izrael Lichtenstein

WSTĘP   Izrael Lichtenstein z zawodu był nauczycielem, a z przekonania – socjalistą. Swoje poglądy polityczne realizował w żydowskiej lewicowej partii Bund1 . Jako działacz przez kilkanaście lat pełnił funkcję radnego w […]

Republiki kibucowe. Historia izraelska

  Paweł Smoleński   Zarówno mężczyźni, jak i kobiety noszą broń, by w razie czego odeprzeć atak Arabów, co widać na zdjęciu przedstawiającym prace polowe w kibucu Degania nad Jeziorem Galilejskim. Ten […]

JOSEPH ROTH, Świat hotelu

    Przybycie Hotel, który kocham jak ojczyznę, znajduje się w jednym z wielkich europejskich miast portowych, a ciężkie, złote czcionki antykwy, którymi jego banalna nazwa rozjarza się ponad dachami z wolna […]

BEZLUDNA WYSPA,NORA, GRÓB

Wojenne kryjówki Żydów MARTA COBEL-TOKARSKA WPROWADZENIE  Nie umiemy wejść naprawdę do mieszkania z ukrytym Żydem, nie potrafimy wcisnąć się za szafę, w róg pokoju. Wyobraźnia cofa się przed tym, co moglibyśmy tam zastać, nie mamy języka i niemamy gotowości, żeby zmierzyć […]

Cyla i Szymon Wiesenthal

  .Przyslal Matias Czarek   Cyla i Szymon pobrali się w 1936 r. i mieszkali w polskim mieście Lwowie, który jest dziś częścią Ukrainy. W 1941 roku do miasta przybyli naziści, a […]

POLSKO-ŻYDOWSKI NOBLISTA

Napisal i przyslal Jerzy Klechta           Urodził się 21 listopada 1902 r. w Leoncinie k/Nowego Dworu Mazowieckiego.Rownież 21 listopada tyle, że w 1978 r. otrzymał Literacką Nagrodę Nobla. […]

Matka o życiu w Izraelu: Mówi się tutaj często: „Nie bądź zimna jak Polka” lub „Nie narzekaj jak Polka”

Przyslala Rimma Kaul   Sylwia Borowska   – Było mi przykro, kiedy syn w złości wykrzyczał: „Nie chcę mieć matki gojki!” Popłakałam się, bo w pierwszej chwili poczułam, jakbym to ja w […]

Jerzy Dynin. Żyd, który przetrwał wojnę udając polskiego arystokratę

AnnaWinkler   Wspominał, że pierwsze lata wojny były dla niego niemalże beztroskie. Potem też mógł się poczuć… niczym najprawdziwszy hrabia. Wszystko dzięki jednej zadziwiająco prostej i nieprawdopodobnie skutecznej metodzie. Jak żydowska rodzina […]

gra w Izraelu to najlepszy czas w mojej karierze

Przyslala Rimma Kaul Były reprezentant Polski, Grzegorz Wędzyński w Izraelu spędził pięć lat. – Była nawet opcja, żeby zostać tam na stałe – mówi w rozmowie z Onet.pl. Obaw o bezpieczeństwo nie […]

Żyć, nie umierać

. Marian Marzynski   Z moim starym przyjacielem przez wiele lat pisaliśmy w Polsce scenariusze, którymi umilaliśmy sobie życie. Były one o tym, co chcielibyśmy, żeby było, bo to jak było naprawdę – nie bardzo nas interesowało. Ja opuściłem […]

Tajemnica Pana Cukra – watek 23

  Anna Karolina Klys W Polsce pierwszym oskarżonym o obrazę Hitlera był kupiec Halberstadt. Stanął przed sądem w Warszawie 24 września 1935. Rok wcześniej wściekł się i napisał na prospekcie reklamowym przysłanym […]

Holocaust survivor reunited with a baby he saved during WW2

Przyslala Rimma Kaul     Image captionAt the Yad Vashem centre Mr Smart honoured those who, unlike him, did not survive the Holocaust Holocaust survivor Maxwell Smart has always wondered about whether […]

Wstęp do Holokaustu: pogrom Żydów w Niemczech w 1938 r.

81 lat temu w Niemczech doszło do masowych napaści na Żydów.  Podczas „Nocy Kryształowej” z 9 na 10 listopada 1938 roku nazistowskie bojówki zamordowały około 100 Żydów. Napastnicy podpalali synagogi, szpitale i […]