Kategoria: wspomnienia

Najpierw trzeba przyznać się do winy. Polacy i Żydzi w czasie próby

  Przyslala Rimma Kaul   Nadal jesteśmy dla siebie okrutni, obojętni na cierpienie. Ludzkość powtarza pewne wzory i modele. Na szczęście także te dobre – mówi prof. Barbara Engelking, psycholożka, socjolożka, badaczka […]

„Ruch znaczy życie”.

Z Agatą Tuszyńską rozmawiamy o książce „Mama zawsze wraca” Przyslal Matias Czarek Zosia Zajczyk miała trzy lata, gdy trafiła z rodziną do warszawskiego getta. Kiedy została już tylko z matką, ta przeniosła […]

Żydzi we Lwowie – Żydzi o Lwowie. Literacki obraz miasta

  Katarzyna Kotynska   . W polskim dyskursie lwowskim od lat dziewięćdziesiątych XX wieku ustalił się obraz miasta jako wielokulturowej idylli i ośrodka pokojowego współżycia różnych, równoprawnych narodowości. Podobna konstrukcja była (i […]

Barbara Engelking: „Są historie z życia getta, o których nie należy mówić”

Przyslal Matias Czarek „W getcie było miejsce na 'normalność’. Elastyczność i ludzka umiejętność do dostosowania się do nawet najbardziej skrajnych sytuacji jest niezwykła. Możemy obserwować to również dzisiaj. Po czterech tygodniach kwarantanny […]

Bauman dla średniozaawansowanych.

O biografii Zygmunta Baumana autorstwa Dariusza Rosiaka Hubert Czyżewski Bauman żył długo i uczestniczył w wielu dramatycznych wydarzeniach XX wieku. W jego biografii Dariusz Rosiak nie unika trudnych tematów, takich jak zaangażowanie […]

Preludium do Paradisus Iudaeorum:

  Egzaminacja wydarzeń i motywacji stojących za specyfiką relacji Kościół-Żydzi-Państwo w średniowiecznej Polsce na tle ogółu Europy   Jakub Pytel WSTĘP W historii dość oczywistym zdaje się rozdział, u szczytu rozkwitu Rzeczpospolitej, […]

Grabarze Katynia

Waldemar Piasecki   Z prof.dr. Januszem K. Zawodnym, historykiem, wykładowcą uniwersytetów Oxford, Princeton, Stanford, autorem światowego bestselleru „Death in the Forest” („Katyń. Śmierć w lesie”) oraz kustoszem pamięci narodowej IPN rozmawia Waldemar Piasecki Chcemy przypomnieć wywiad, jakiego […]

Pogrom, którego nie było

tragedia, która przyszła w zamian. Kamil Kijek Zajścia w Odrzywole, podczas których w starciach z policją zginęło trzynastu mieszkańców okolicznych wsi i miejscowości miały miejsce pomiędzy 20 a 29 listopada 1935 r. […]

ANTYSEMITYZM KARMI SIĘ MITAMI (5 / 5)

Jerzy Klechta     ŻYDZI, MASONI I CYKLIŚCI     To, że kolejni raz kibole zademonstrowali antysemityzm w zwyrodniałej formie, w neonazistowskim słownictwie, nie jest czymś nowym. Tłuszcza – jak chamów określał […]

Polemika z Barbarą Engelking dot. tekstu „Powiat bielski”

Joanna Tokarska-Bakir Błąd pomiaru. O artykule Barbary Engelking Powiat bielski Prace Centrum Badań nad Zagładą Żydów od lat budzą mój podziw i szacunek. Wzbudziły go także ostatnie studia z tomu Dalej jest […]

ANTYSEMITYZM KARMI SIĘ MITAMI (2 /5 )

. .Jerzy Klechta MIŁOŚĆ I ŚMIERĆ Ona – Nadieżda urodziła się w rodzinie Żydów, którzy byli chrześcijanami. Jej ojciec był prawnikiem, matka lekarką. W młodości często odwiedzała z rodzicami kraje Europy. Studiowała  […]

77. rocznica powstania w warszawskim getcie

  . Jan Hartman   Zacznę od apelu: proszę, nie przychodźcie w tym roku pod pomnik pod muzeum Polin. Mimo zachowania wszelkich środków ostrożności telewizja reżimowa może sfilmować kilka osób stojących zbyt blisko […]

Tajemnica Pana Cukra – watek nr 24

  Anna Karolina Klys . Rachela z Holonu miała kilkanaście lat, kiedy w jej rodzinnych stronach działy się rzeczy straszne. Na przełomie lat 1936/37 do „zajść” doszło m.in. w Zambrowie, Wyszonkach Kościelnych, […]

„Osiecka. Tego o mnie nie wiecie” – rozmowy o przyjaciółce poetce

. – Agnieszka była bardzo, bardzo kobieca, delikatna, cicha. Myślę, że mężczyznom imponowała jej inteligencja… połączenie urody z inteligencją, wyobraźnią i piekielnym talentem – mówi Krystyna Janda. Publikujemy fragment książki Beaty Biały […]

Census, czyli amerykański spis ludności

  Napisala i przyslala Ewa Herbst   Znowu marzec. Chłodny, jak tamten Marzec, 52 lata temu. Tylko krajobraz inny. Siedzę przy biurku przy oknie i piszę, patrząc na rzekę i zabudowę Manhattanu […]

. Płuczki” Pawła Reszki

– to również opowieść o nas, ale niekompletna Stanislaw Obirek Każdy powrót w rodzinne strony jest dla mnie naznaczony nostalgicznymi wspomnieniami. Chętnie do nich wracam, czasem o nich piszę. Jest jednak jeden wymiar tych wspomnień, który przeszywa […]

Policja mundurowa odegrała smutną rolę

    Stanislaw Obirek     Pamiętam, że przed kilku laty prof. Antony Polonsky, główny historyk Muzeum POLIN, na pytanie o wkład polskiej historiografii do światowych badań nad historią Żydów bez wahania wskazał na publikacje Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Dodał przy tym, że historykom, […]

Zmarł wybitny kompozytor Krzysztof Penderecki

Die Teufel von Loudun,   Przyslala Rimma Kaul       W niedzielę po długiej i ciężkiej chorobie w wieku 86 lat zmarł Krzysztof Penderecki – wybitny twórca, jeden z najbardziej znanych […]

Matka Matylda Getter – zakonnica, która ratowała Żydów

Matka Matylda Getter Foto: Instytut Pamięci Narodowej Matka Matylda Getter była przełożoną warszawskiej prowincji Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi. Dzięki jej działaniom oraz zaangażowaniu sióstr ze Zgromadzenia, w czasie okupacji niemieckiej udało się […]

Niemiecka droga tam i z powrotem – od „lęku przed Holocaustem” do „lęku przed antysemityzmem”

Anna Kwiatkowska-Drożdż  W SKRÓCIE   W Niemczech rośnie antysemityzm, którego najgłośniejszym przejawem była strzelanina przed synagogą w Halle w październiku 2019 r.   Niemcy, stając się społeczeństwem migracyjnym, tracą narzędzie do walki z antysemityzmem, jakim było odwołanie do wspólnej przeszłości. […]

Sądzenie tych, którzy nie mogą być sądzeni. Procesy kolaborantów w Izraelu*

. Boaz Tal „Nie jest łatwo starać się osądzić i wydać wyrok na te nieszczęsne dusze, którym bestia hitlerowska odmówiła wszelkiego człowieczeństwa i zniszczyła w ich sercach wszelkie ludzkie uczucia. Ciężko jest […]

Kulturowe wzbogacenie, zagubienie czy wykluczenie?

Konsekwencje wychowania w żydowskiej rodzinie mieszanej w kontekście europejskich raportów Joanna Cukras-Stelągowska   Streszczenie: Przedmiotem podjętych rozważań uczyniłam kwestię kształtowania tożsamości dzieci wychowanych w rodzinach mieszanych. W świetle trzech europejskich raportów chciałabym […]

Kolczasty anioł stróż

    Marek Edelman w swoim łódzkim mieszkaniu Piętnastego dnia po Nowym Roku (Rosz Haszana) Żydzi zaczynają obchodzić ośmiodniowe Święto Szałasów (Sukot), w Polsce od wieków znane jako Kuczki. Jest to święto radości z wejścia do Ziemi Obiecanej […]

Żydzi niemieccy w Jeleniej Górze tuż po zakończeniu II wojny światowej

  Marek Szajda Artykuł przedstawia losy Żydów niemieckich, którzy przeżyli okres Zagłady, w Jeleniej Górze w latach 1945–1947, tj. od powołania komitetu żydowskiego tuż po zakończeniu II wojny światowej aż do zaniku […]

Mur i okno Gruz getta warszawskiego jako przestrzeń narracyjna Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

  . Konrad Matyjaszek Abstrakt: Otwarte w 2013 roku warszawskie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN stanęło pośrodku terenu dawnego nazistowskiego getta warszawskiego, zburzonego podczas jego likwidacji w 1943 roku, naprzeciw powstałego w […]

Karski do Edelmana. Przez ogień

Przypominamy wstrząsający list sprzed 20 lat…   Waldemar Piasecki Postanowiliśmy przypomnieć list napisany 25 marca 2000 roku z Waszyngtonu do Łodzi. Pisał Jan Karski do Marka Edelmana. Motywem korespondencji było informacja w […]

Lekcja Karskiego

  Był tak samo odważny wobec wroga, jak i swoich rodaków. Kompromis kończył się dla niego, gdy w grę wchodziła prawda… Jan Karski. Foto: Autor   W tym roku minie dwudziesta rocznica śmierci Jana Karskiego. Człowieka wielkiego, […]

Skąd przychodzisz bardzie?

. Świat fascynuje się Włodzimierzem Wysockim. Mało kto wie, że językiem rodziny jego ukochanego dziadka był polski, a w Lublinie robił on maturę…   Z dr. Marleną Zimną, założycielką Muzeum Włodzimierza Wysockiego w Koszalinie rozmawia […]

MAREK EDELMAN, Wielka Akcja

  Artykul ukazal sie w Zeszytach Literackich         Lipiec 1942. Cholerne upały. Jakieś dziwne rzeczy się dzieją w getcie. Z ludźmi trudno mówić. Szalone zdenerwowanie. Coś się będzie działo, […]

Smakując Łódź – na przecięciu czterech kultur

    Przyslala Ewa Korulska. .   Kadr z filmu „Ziemia obiecana” w reżyserii Andrzeja Wajdy, 1974, fot. Renata Pajchel / Studio Filmowe Zebra / Fototeka.fn.org.pl Polacy, Żydzi, Niemcy, Rosjanie – żyli […]