Kategoria: wspomnienia

Największy wynalazek XX wieku narodził się z miłości w głowie emigranta z Polski

Nazywał się Baran. Psachij Baran, bo był potomkiem podlaskich Żydów, z Sidry opodal Grodna. Już w USA rodzice zmienili mu imię na Paul, ale on nigdy nie ukrywał swojego pochodzenia.   W […]

Tam, gdzie Polacy ratowali Żydów, upamiętniajmy też Żydów, którzy zostali tam przez Polaków zamordowani

Prof. Andrzej Nowak, zabierając głos na łamach prawicowych mediów, oskarża historyków Zagłady o nienawiść, a „Gazetę Wyborczą” zestawia z propagandą hitlerowską. Za to gdy pisze dla „Gazety Wyborczej”, łagodnym tonem postuluje tolerancję, […]

Życie codzienne Żydów w Kozienicach pod okupacją niemiecką 

Alina Skibińska   Kozienice to miasteczko wcentralnej Polsce, leżące napołudniowy wschódod Warszawy, około 40km odRadomia, nad Zagożdżonką, dopływem Wisły. Dobry mikroklimat otaczają je piękne, iglaste lasy Puszczy Kozienickiej  uczynił z Kozienicznany ośrodek wypoczynkowy. Żydzi przybyli tu już podkoniec […]

Tajemnica pana Cukra – watek 22

  Anna Karolina Klys W chwili gdy Hitler ogłaszał Niemcom i światu, że największym zagrożeniem dla narodu niemieckiego są Żydzi, w Rzeszy mieszkało ponad 65 milionów ludzi. Zakładając, że 5 milionów nie […]

Pamietniki z getta w Czestochowie cz. 14 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

ZAWSZE DAWAĆ ŚWIADECTWO ZBRODNI

14 października minela 76. rocznica wybuchu powstania w Sobiborze, jednej z najbardziej heroicznych kart żydowskiego ruchu oporu w latach II wojny światowej.   Brama się otworzyła i ujrzeliśmy coś, co wyglądało jak ładna wioska – […]

Mieliśmy bardzo wielu laureatów Nagrody Nobla, tylko nie do wszystkich się przyznajemy

Przyslal Adam Mer     Jeżeli zapytamy typowego maturzystę o polskie Nagrody Nobla, to wymieni jednym tchem sześć osób: Sienkiewicza, Reymonta, Szymborską, Miłosza, Wałęsę i Skłodowską-Curie. Będzie przy tym przekonany, że wymienił […]

GOŁDA TENCER W PIERWSZEJ OSOBIE

HENRYK GRYNBERG     Jej ojciec „był zawsze jakiś taki nieobecny”. „Nie mówił o sobie, a my nie pytaliśmy”. Zwątpił w istnienie Boga i „po wojnie nigdy już nie przekroczył progu synagogi”. […]

Pamietniki z getta w Czestochowie cz .13 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

ŻYDZI W BŁONIU – DZIEJE I ZAGŁADA

Grzegorz Michalak     Błonie to miasto leżące na obszarze ziemi warszawskiej, jedno z najstarszych ośrodków miejskich na Mazowszu. Jego początki trzeba wiązać z powstaniem grodziska nad rzeką Utratą będącego od 1282 […]

Dajesz sobie w żyłę?

 Marka Edelmana czary-mary ze stawianiem diagnoz bez badań, na oko i na dotyk   „Ech, gdybym był młodszy, dziewczyno, gdybym był młodszy… To z ciebie bym się habilitował” Przyslala Katharina Dr.Gasinska-Lepsien Świetnie […]

Smutna wiadomosc

    JERZY TAUBMAN   Z glebokim smutkiem zawiadamiamy, ze 15/10 2019 zmarl w Haarlemie po krotkiej chorobie Jerzy Taubman. Pogrzeb odbedzie sie w Heemstede kolo Haarlemu 22/10 o godznie 11. Pograzeni w […]

Pamietniki z getta w Czestochowie cz 12 / 14

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

Polscy Sprawiedliwi dotarli do Hajfy, gdzie uczcili Edytę Stein

  Przyslala Rimma Kaul         Edytę Stein – Teresa Benedykta od Krzyża. Źródło: Wikimedia Commons Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata, którzy wraz z weteranami II wojny światowej i delegacją […]

Pamietniki z getta w Czestochowie cz.11 ( 14 )

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

Polacy ratujący Żydów na terenie diecezji kieleckiej w latach1939‒1945.

Nieznane przykłady heroizmu chrześcijańskiego  Ks. dr Andrzej Kwaśniewski  Jeśli bowiem miłujecie tych, którzy was miłują, cóż za nagrodę mieć będziecie? Czyż i celnicy tego nie czynią? I jeśli pozdrawiacie tylko swychbraci, cóż szczególnego czynicie? Czyż i […]

MAREK EDELMAN (1919–2009)

Napisala i przyslala BARBARA TORUŃCZYK   Marka Edelmana najtrafniej opisał Albert Camus. Chociaż go nie znał. Co myślałby doktor Rieux z Dżumy o skutkach plagi, której był świadkiem? Stwierdziłby może, jak Marek, że spowodowała […]

ODSŁONIĘCIE MONUMENTU OFIAR ZAGŁADY PRZYBYŁYCH DO SZWECJI W 1945 ROKU BIAŁYMI STATKAMI.

    Odsłonięcie Monumentu autorstwa Justyny Bamby, ma miejsce na Północnym Żydowskim Cmentarzu w Sztokholmie w niedzielę 6 października 2019 o godz. 10.00   Jest to monument upamiętniający ofiary Zagłady, które z […]

Pamietniki z getta w Czestochowie( 10 )

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

Skąd się brał opór w czasach Holokaustu.

Obejrzyj wykład Mariana Turskiego   Przyslal Wlodek Proskurowski Co dawało siłę ludziom stawiającym opór: potrzeba walki o godność czy nadzieja na dalsze życie? Na te pytania odpowiadał Marian Turski, przewodniczący Rady Muzeum […]

Dziedzictwo kulturowe łódzkich Żydów

i jego rola w rozwoju współczesnej Łodzi i regionu łódzkiego WALDEMAR CUDNY ,EWA KUBIAK ,RAFAŁ ROUBA UNIWERSYTET ŁÓDZKI Dziedzictwo kulturowe stanowi bardzo istotny element tworzący tożsamość współczesnych polskich miast. W przypadku Łodzi […]

Sladami kultury Tomaszowskich Zydów

  Wielka Synagoga w Tomaszowie Mazo-  wieckim Justyna Biernat (Uniwersytet Jagielloński) DE (NON) TOLERANDIS IUDAEIS Wswojej książce Pomysły o potrzebie reformy towarzyskiéy w ogolności, a mianowiciéy co do Izraelitów w Polszcze, wydanej w […]

Aleksander Edelman: dla mnie ojciec nie był bohaterem

Aleksander Edelman Ojciec nie był w moich oczach bohaterem – on jest bohaterem dla Was. On był po prostu moim ojcem. Zawsze w domu opowiadał, że w getcie zginęli najlepsi. I dodawał: […]

Dzieje Żydów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim

  Wstęp Publikacja, którą oddajemy Państwu do rąk, jest poświęcona zagadnieniom związa-nym z dziejami Żydów na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Ważnym wąt-kiem w niniejszej książce są także kwestie dotyczące kultury żydowskiej. Publikacja ta jest […]

Kosz pamięci (1)

. Marian Marzynski .   W języku filmowym mówi się „odrzuty”. Są to ujęcia, które nie zmieściły się w montażu. W czasach celuloidu nawijało się je na szpule i wkładało do pudełek; […]

KONDOLENCJE LEA SINGER

Moja kolezanka ze studiow Lea Singer (Lora Batist) 1948-2019       Niestety coraz częściej są ogłoszenia „Smutna Wiadomość” i każdy ma do tego osobiste myśli i uczucia. W poniedziałek 16 Wrzesnia […]

Pamietniki z getta w Czestochowie( 8 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w […]

„Moje” Jedwabne

Stanisław Krajewski (Rozdział w książce S. Krajewskiego Nasza żydowskość, Austeria, Kraków 2010, 116-134) Początek lat siedemdziesiątych. Cmentarz żydowski w Warszawie. Kilkanaście osób czyści nagrobki z dziko, obficie, zdobywczo porastającej je zieleni. Przyszliśmy […]

Los Żydów Borysławskich w czasie drugiej wojny światowej. cz.2 ( 2)

. .Napisal i przyslal Jerzy Taubman Czesc 1 TUTAJ Działo się to w Borysławiu, niedużym miasteczku leżącym na wschodzie Polski a obecnie znajdującym się na Ukrainie. Przed drugą wojną światową mieszkało tam […]

Historia Zydow Borysławia cz1 ( 2)

Jerzy Taubman   Na początku dziewiętnastego wieku Borysław to była mała podkarpacka wioska leżąca nad rzeczką Tyśmienica, będącą dopływem Dniestru, niedaleko Drohobycza. W pierwszej połowie XIX wieku znaleziono tam ciecz o dziwnym […]

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 7 )

  Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską […]

Udzial Polaków w zbrodniach na Zydach na prowincji regionu Swietokrzyskiego

Alina Skibinska, Jakub Petelewicz   Zagadnienie negatywnych zachowan Polaków wobec Zydów w okresie drugiej wojny Swiatowej, poczynajàc od zaniechania pomocy, poprzez bierne wspóluczestnictwo w zbrodniach, szantaz, denuncjacje, wydawanie w rece niemieckie, na […]

Akta procesu z 1953 roku Józefa Sobuty oskarzonego o udzial w zbrodni na ludnosci zydowskiej w Jedwabnem

  Józef Sobuta, którego w postepowaniu karnym w 1949 r. Swiadkowie i podejrzani wielokrotnie wymieniali jako jednego z glównych organizatorów mordu Zydów w Jedwabnem, nie zostal osadzony wraz z innymi sprawcami tej […]

Pamietniki z getta w Czestochowie( 6 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w […]

Wspomnienie

  Jerzy Klechta       80 lat temu , 1 września 1939 r. miałem 2 tygodnie. Mama związana była z Warszawą i Otwockiem, ojciec z Łodzią – miastem, gdzie się urodziłem […]

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 5 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w […]

ABP RYŚ ZAPRASZA NA 75. ROCZNICĘ LIKWIDACJI LITZMANNSTADT GETTO I ŁÓDŹ 2019

Przyslala Maorusia  Ludwika Korolczyk W tym roku przypada okrągła 75. rocznica tych tragicznych wydarzeń. Zapraszamy tych, którzy przeżyli – Ocalałych z Litzmannstadt Getto, ich rodziny z całego świata, a także miesz- kańców […]

.Anita i Aleksander (15)

    Marian Marzynski   Zanim w roku 2013 w wieku lat 96 Anita wydała: „Kissed by Picasso”, zostawiła w archiwum setki stron swoich literackich próbek.  Oto dwie z nich: 5 kwietnia 1992 […]

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 4 )

 Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

Goldmanówka odzyskana (?)

Przyslala Rimma Kaul       Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił apelację Ann Drillich w sprawie budynku, w którym obecnie mieści się Urząd Stanu Cywilnego. Wcześniej, w grudniu 2014 roku Sąd Rejonowy […]

Z ciemności – archiwum a czasy współczesne. Aspekty pamięci.

  galeria 168 portretów z otfinowskiego archiwum na wystawie prac wyróżnionych w Pałacu Sztuki w Krakowie   Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie  Wydział Grafiki, Pracownia Fotografii I  Katedra Filmu Animowanego, Fotografii i […]

.Anita i Aleksander (14)

  Marian Marzynski   Specjalne miejsce w archiwum Anity i Aleksandra zajmują listy od Neli i Natka Wertzchajzerów, Pod nazwiskiem Michał Tonecki Natan był w Polsce wybitnym autorem słuchowisk radiowych i sztuk […]

Białystok pamięta! Bialystok remembers!

Przyslala Rimma Kaul   76 rocznica wybuchu powstania w getcie białostockim 76th anniversary of Białystok ghetto uprising Białystok 16.08.2019 Wiceprezydent Białegostoku Rafał Rudnicki w języku hebrajskim  

Baczyński wieloznaczny. Nie róbmy z niego narodowego świątka

.     Przyslala Rimma kaul Zrobienie z pochodzącego z rodziny zasymilowanych Żydów radykalnego socjalisty o nierozstrzygalnej może dziś tożsamości seksualnej kukły z narodowego ołtarza, wciąż wymaga ekwilibrystyki. Urabianie takich kukieł dobrze […]

.Anita i Aleksander (13)

Marian Marzynski       Z setek listów zostawionych w pośmiertnym archiwum Anity i Aleksandra Leyfllów, w którym na prośbę ich spadkobiercy szperaliśmy z Grażyną przez kilka tygodni, wybieram kilka. List Ireny Dobosz, warszawskiej przyjaciółki Anity, pisany z Genewy na początku roku […]

Pamietniki z getta w Czestochowie( 3 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w […]

.Anita i Aleksander (12)

Marian Marzynski     W roku 1983 Anita kończy 66 lat. Polski biznesmen w Bostonie dowiaduje się o jej przeszłości radiowej w warszawskiej „Trójce” i proponuje wspólne uruchomienie programu polskiego radia dla bostońskiej Polonii. Przeznacza na to 3 tysiące […]

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 2 )

Przyslal Wlodek Proskurowski Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w końcowym […]

.Anita i Aleksander (11)

Marian Marzynski   Po krótkim pobycie u brata w Nowym Jorku Leyfllowie wyjeżdżają do Bostonu, gdzie Aleksander dostaje prace bibliotekarza w MIT (Massachusetts Institute of Technology) z pensją trzynastu tysięcy dolarów. Z pomocą finansową przychodzi zamożny brat, były dyplomata […]

Pamietniki z getta w Czestochowie ( 1 )

Przyslal Wlodek Proskurowski   Pani Bolesława Proskurowska mieszkanka Częstochowy pochodzenia żydowskiego, żyła dziewięćdziesiąt dwa lata, zmarła w sierpniu 2006 roku. Zamieszczone wspomnienia pochodzą z zachowanych wywiadów przeprowadzonych z panią B. Proskurowską w […]

.Anita i Aleksander (10)

Marian Marzynski     Aleksander Leyfell ma 94 lata, gdy na prośbę Anity nagrywam z nim rozmowę. Dostajemy zaledwie strzępy jego pamięci. Na pytanie o dyscyplinę partyjną w momencie usuwania go z […]

Długie życie Roberta Bernsteina

Andrzej Koraszewki   Deklaracja Praw Człowieka ONZ jest nadal ważna, ale od dawna wiemy, że wśród strażników, którzy mają pilnować jej przestrzegania, znalazły się takie kraje jak Arabia Saudyjska, Kuba, Wenezuela, Chiny i wiele podobnych. Wśród tych, […]

.Anita i Aleksander (9)

Marian Marzynski   W końcu lat pięćdziesiątych zanikająca odwilż polityczna zostawia ślady w mediach. W prowadzonych przeze mnie „Wiadomościach z kraju i ze świata” puszcza się zachodnie „michałki”, tłumaczone na polski nagrania zachodnich reporterów radiowych: plotki o gwiazdach filmowych, […]

.Anita i Aleksander (8)

Marian Marzynski     8 maja 1945 roku, w dniu zakończenia wojny, wyreklamowany przez swojego komunistycznego przyjaciela  Józefa Olszewskiego,  Aleksander Leyfell  jedzie pociągiem z Moskwy do Warszawy. W wagonie ktoś improwizuje piosenkę: […]

Spadek

Eliza Segiet – urodziła się i jest. Bywa poetką, czasami pisarką, a niekiedy dramatopisarką. Dorobek artystyczny: tomy wierszy: Romans z sobą, Myślne miraże, Chmurność, Magnetyczni, Magnetic People, Nieparzysci. monodram: Prześwity farsa: Tandem […]

Żydzi w Ciechanowcu w XVIII-XIX wieku.

Przyslal Janusz Rok Przedmiotem pracy jest ukazanie historii społeczności żydowskiej zamieszkałej w Ciechanowcu w okresie XVIII i XIX wieku, pod względem struktury narodowościowej, społeczno-zawodowej, wielkości demograficznych, posiadanego statusu prawnego oraz kilku zagadnień […]

PAUL BEN-HAIM’S EVOCATION: WHAT A DISCOVERY

Basia Jaworski     Paul Ben -Haim, who was born in Munich in 1897 as Paul Frankenburger and died almost 90 years later in Tel Aviv, remains a great unknown to many […]

.Anita i Aleksander (7)

Marian Marzynski     Po wyjeździe w roku 1932 z rodzinnego Ostroga Wołyńskiego Azril Aleksander Leyfell pracuje w łódzkich manufakturach. Odkrywa warunki życia przedwojennego proletariatu i staje się lewicowcem. Wojna zastaje go […]

Goniadz : Nieobecni sasiedzi

Przyslala Rimma Kaul    

Halina Birenbaum, Monika Tutak-Goll, „To nie deszcz, to ludzie”

Przyslala Rimma Kaul   Halina Birenbaum, polsko-izraelska pisarka, poetka, tłumaczka, w niezwykle osobistej rozmowie z Moniką Tutak-Goll, wspomina swoje dzieciństwo w Warszawie, dojrzewanie w getcie, zamordowanie rodziców, pierwszą miłość w Auschwitz, a […]