Ritu Sharma

Sukces Izraela w zwiększaniu zasięgu swoich myśliwców stealth F-35I Adir poprzez dodawanie podwieszanych i konforemnych zbiorników paliwa, a także ich skuteczne wykorzystanie do bombardowania Iranu, przekonał Siły Powietrzne USA (USAF) o potrzebie zwiększenia zasięgu samolotów Lightning II w swojej flocie.

Przedłużenie zasięgu prawdopodobnie będzie szczególnie korzystne dla F-35C bazujących na lotniskowcach, zwłaszcza że rozwój ich myśliwca szóstej generacji F/A-XX został wstrzymany.

Informację tę ujawniono w momencie, gdy Siły Powietrzne USA ubiegały się o fundusze na rok fiskalny 2026, aby zbadać możliwości dodania zewnętrznych zbiorników paliwa do F-35.

Wcześniejsza próba usprawnienia dodawania podwieszanych zbiorników paliwa do myśliwców piątej generacji została odłożona.

Obecny promień bojowy wariantu F-35A wynosi 670 mil morskich. Zasięg wariantu pokładowego F-35C jest najdłuższy, podczas gdy wariantu krótkiego startu i pionowego lądowania – najkrótszy. Wszystkie warianty F-35 mogą latać na dłuższe dystanse dzięki tankowaniu w powietrzu.

Proponowane prace nad zwiększeniem zasięgu myśliwców stealth są częścią modernizacji Block 4, która będzie obejmować zmiany zarówno w sprzęcie, jak i oprogramowaniu, w celu zwiększenia możliwości F-35.

Wymóg zwiększenia zasięgu wynika również z koncentracji USAF na regionie Indo-Pacyfiku. Proponowany budżet na rok fiskalny 2026 dla USAF ubiega się o fundusze na „ocenę wykonalności i określenie wymagań do integracji zewnętrznych zbiorników paliwa w celu wsparcia misji długodystansowych F-35”.

F-35 Adir

Głównym problemem w instalacji podwieszanych zbiorników paliwa na F-35 jest ryzyko obniżenia zdolności stealth myśliwca. Samolot zawdzięcza swoją niewidzialność materiałom pochłaniającym fale radarowe pokrywającym jego kadłub, a jego kształt jest zaprojektowany tak, aby uniknąć wykrycia przez radary. Każda dodatkowa część może zniweczyć jego kamuflaż, ułatwiając radarowi jego wykrycie.

USAF będzie również badać zmiany wprowadzone w izraelskim F-35I Adir, co po hebrajsku oznacza „Potężni”. Izraelskie Siły Powietrzne (IAF) z powodzeniem wykorzystały swoje zmodyfikowane F-35 do ataku na irańskie ośrodki wzbogacania uranu w czerwcu.

F-35 musiały pokonać 2000 kilometrów, aby wykonać misję. Izraelskie samoloty musiały przelecieć przez Turcję, Jordanię lub Syrię, a następnie Irak, aby dotrzeć do irańskiej przestrzeni powietrznej.

Nie ma potwierdzenia, w jaki sposób IAF zwiększyła zasięg swoich F-35, ale doniesienia sugerują, że Izrael opracował dwa różne zestawy zewnętrznych zbiorników paliwa dla swoich myśliwców piątej generacji.

Pierwszy z nich został opracowany przez Elbit i jest to niewidzialny, podskrzydłowy zbiornik o pojemności 425 galonów. Zbiorniki te muszą zostać odrzucone przed wejściem w przestrzeń powietrzną wroga objętą zasięgiem radaru. Pylony utrzymujące zbiorniki odłączają się bez narażania zdolności stealth samolotu. Mogą one być również pomocne w misjach, w których zdolność stealth nie jest priorytetem.

Israel Aerospace Industries (IAI) planowało współtworzyć z Lockheed Martin przykręcane konforemne zbiorniki paliwa (CFT), które mogą „przylegać” do kadłuba F-35 bez wpływu na jego zdolność stealth i aerodynamikę.

System CFT podobno ma pojemność 800 galonów, a Izrael wykorzystał swoje doświadczenie w dodawaniu CFT do F-15I Ra’am i F-16I Sufa. Te CFT umożliwiają misje dalekiego zasięgu bez narażania zdolności stealth.

Od czasu, gdy w maju 2018 roku Izrael stał się pierwszym krajem, który użył F-35 w operacjach ofensywnych, wykazał się chęcią wystawiania swojej floty F-35 na aktywne działania bojowe. W marcu 2025 roku Izraelskie Siły Obronne ujawniły, że nawet latały tymi samolotami w „trybie bestii” (beast mode), w którym broń była przenoszona zewnętrznie.

Samoloty stealth, takie jak F-35, zazwyczaj wykorzystują wewnętrzną komorę uzbrojenia, aby ukryć broń w kadłubie, zmniejszyć powierzchnię przekroju radarowego i poprawić aerodynamikę. Samolot uzbrojony w zewnętrzne pociski dalekiego zasięgu na podwieszeniach pod skrzydłami – w „trybie bestii” – z pewnością ma większą siłę ognia. Jednakże, ze względu na zwiększoną powierzchnię przekroju radarowego (RCS), jest on znacznie łatwiejszy do wykrycia przez wrogą obronę powietrzną.

Izrael jest jednym z niewielu krajów, którym zezwolono na modyfikację amerykańskich myśliwców piątej generacji, pod warunkiem, że nic wewnątrz samolotu nie zostanie zmienione, a Izraelczykom pozwolono dodawać możliwości do istniejącej infrastruktury.

Izraelskie F-35 są modyfikowane w następujących głównych obszarach: dowodzenie, kontrola, komunikacja, komputery i wywiad (C4I), walka elektroniczna i integracja uzbrojenia, jak wcześniej wyjaśniono przez EurAsian Times.

Te modyfikacje umożliwiają wprowadzenie innowacji w myśliwcu piątej generacji, a USAF również może skorzystać na ich badaniu.

Lockheed Martin przeprowadził również badania nad dodaniem dwóch podwieszanych zbiorników paliwa o pojemności 600 galonów pod skrzydłami F-35. Oznaczałoby to 40-procentowy wzrost pojemności paliwa samolotu. Jednak te wysiłki zostały porzucone.

Wcześniej Lockheed przeprowadził serię badań związanych ze zbiornikami podwieszanymi w latach 2004-2007. Po napotkaniu problemów aerodynamicznych i problemów z separacją podczas przechowywania z oryginalnym projektem o pojemności 480 galonów, firma przeszła na ulepszoną wersję o pojemności 460 galonów o innym kształcie.

Jednak pomysł został porzucony, ponieważ argumentowano, że zasięg samolotu jest znacznie lepszy niż istniejących myśliwców czwartej generacji. Ponadto nie ma zatwierdzonego programu zwiększania zasięgu F-35 poprzez dodawanie wewnętrznych zbiorników paliwa.

F-35 może latać na zwiększone dystanse z pomocą tankowania w powietrzu. Ale niewidzialne cysterny powietrzne zwiększają podatność myśliwca na zagrożenia. Jakiekolwiek zwiększenie zasięgu bez tankowania będzie korzystne dla USA, zwłaszcza że mogłyby być zaangażowane w konfrontację z Chinami w regionie Indo-Pacyfiku.

Mając to na uwadze, oczekuje się, że promień bojowy myśliwca szóstej generacji F-47 będzie wynosił ponad 1000 mil morskich. Oprócz zwiększenia zasięgu, dodatkowa pojemność paliwa pozwoli samolotowi pozostać nad celem przez dłuższy okres.

USAF już wyposażyła swoje F-22 Raptory w niewidzialne zewnętrzne zbiorniki paliwa i podskrzydłowe zasobniki z czujnikami podczerwieni. Nabyte doświadczenia będą korzystne dla „wzmocnienia” F-35 Lightning II.

USA pod Wrażeniem Technologii Izraelskich F-35