Imogen Garfinkel

Żydowski kapitan armii, niesłusznie skazany na zdradę, ma otrzymać pośmiertnie stopień generała brygady.

Alfred Dreyfus, francuski kapitan armii, który stał się centralną postacią XIX-wiecznego skandalu o zdradę podsycanego antysemityzmem, ma zostać pośmiertnie awansowany, około 90 lat po swojej śmierci.

Żydowski oficer został niesłusznie skazany za zdradę w 1894 roku, pozbawiony stopnia i deportowany do kolonii karnej na Wyspie Diabła u wybrzeży Gujany Francuskiej.

Afera Dreyfusa, jak nazwano ten skandal, zainspirowała słynny artykuł Émile’a Zoli „J’Accuse” i stała się podstawą późniejszych adaptacji literackich, w tym powieści Roberta Harrisa „Oficer i szpieg”.

W 1899 roku, po czterech latach spędzonych w kolonii karnej, został ułaskawiony, a w 1906 roku jego wyrok został uchylony. Powrócił wówczas do służby, awansując do stopnia majora, lecz pozostawał w tyle za swoimi rówieśnikami. Po służbie w I wojnie światowej przeszedł na emeryturę w stopniu podpułkownika.

W środę francuscy ustawodawcy z Komisji Obrony i Sił Zbrojnych Zgromadzenia Narodowego jednogłośnie przegłosowali projekt ustawy promującej Dreyfusa do stopnia generała brygady – stopnia, który prawdopodobnie osiągnąłby, gdyby nie stracił dziesięciu lat życia.

Projekt ustawy, który ma zostać poddany pod głosowanie w Zgromadzeniu Narodowym 2 czerwca, stanowi formę pośmiertnej rekompensaty dla oficera, którego skazanie stało się symbolem francuskiego antysemityzmu końca XIX wieku.

Ambasada Francji w Izraelu oświadczyła w komunikacie: „Naród francuski jest przesiąknięty sprawiedliwością i nie zapomina, dlatego pośmiertnie awansuje Alfreda Dreyfusa do stopnia generała brygady. Ma to naprawić krzywdę, uhonorować bojownika i podkreślić, że antysemityzm – zarówno ten z przeszłości, jak i współczesny – nie ma i nie będzie miał miejsca w Republice”.

Projekt ustawy o pośmiertnym awansowaniu Dreyfusa został przedstawiony przez byłego premiera Gabriela Attala, którego ojciec był Żydem. Attal argumentował, że Dreyfus był wysoce kompetentnym oficerem, który osiągnąłby najwyższe stopnie, gdyby jego kariera nie została zniweczona.

„Antysemityzm, który dotknął Alfreda Dreyfusa, nie należy do przeszłości. Dzisiejsze akty nienawiści przypominają, że ta walka jest nadal aktualna” – powiedział.

Według Rady Instytucji Żydowskich we Francji (CRIF) w 2023 roku liczba aktów antysemickich we Francji wzrosła prawie czterokrotnie w porównaniu z rokiem poprzednim. Odzwierciedla to wzrost nienawiści wobec Żydów od czasu ataku Hamasu 7 października.

Urodzony w 1859 roku jako syn zamożnego żydowskiego producenta tekstyliów, Dreyfus zdecydował się na karierę wojskową i studiował w École Polytechnique w Palaiseau. W październiku 1894 roku, jako młody oficer w Ministerstwie Wojny, został oskarżony o sprzedaż tajemnic wojskowych Niemcom i aresztowany.

Jego proces odbywał się za zamkniętymi drzwiami, a dowody były wątpliwe. Został wrobiony na podstawie notatki zawierającej tajne informacje o nowym sprzęcie artyleryjskim, którą znalazła gospodyni w koszu na śmieci w ambasadzie niemieckiej w Paryżu i która została uznana za pismo Dreyfusa.

Dreyfus stanowczo zaprzeczył zarzutom, ale opinia publiczna, podsycana przez głęboko zakorzeniony antysemityzm we francuskich kręgach rządowych i prasie, cieszyła się z wątpliwego wyroku i publicznego upadku żydowskiego oficera.

Gdy ujawniono luki w oskarżeniu, kampania na rzecz jego uwolnienia nabrała tempa, prowadzona przez osoby publiczne, w tym Zolę. Inni intelektualiści, jak Maurice Barrès, prawicowy pisarz i polityk, utrzymywali stanowisko antydreyfusowskie.

Antysemicki charakter oszczerstwa został powszechnie uznany przez współczesnych zwolenników Dreyfusa, a Zola wyraźnie postawił ten zarzut w swoim artykule prasowym „J’Accuse” z 1898 roku.

W 1899 roku Dreyfus został sprowadzony z powrotem do Francji w celu ponownego rozpatrzenia sprawy. Został uznany za winnego, ale natychmiast ułaskawiony. Potępił ułaskawienie, ale je zaakceptował, aby uniknąć powrotu do kolonii karnej. Dopiero w 1906 roku wszystkie wyroki zostały uchylone.

Dla niektórych we Francji sprawa ta nadal nie jest zamknięta. Skrajnie prawicowy polityk Éric Zemmour powiedział w 2020 roku, że szczegóły sprawy są nadal „niejasne”, a niewinność Dreyfusa „nie jest oczywista”.

Pośmiertny Awans dla Alfreda Dreyfusa 130 Lat po Antysemickim Skandalu we Francji