Przyslala Bogusia Gruggel

Esej Marka Twaina „Concerning the Jews” (pol. O Żydach) jest dość obszernym tekstem, liczącym kilka tysięcy słów. Ze względu na jego długość, poniżej przedstawiam pełne tłumaczenie kluczowych sekcji, które prowadzą do słynnego zakończenia o „nieśmiertelności”.

Twain napisał ten tekst w formie odpowiedzi na pytania dotyczące uprzedzeń wobec Żydów, ich roli w społeczeństwie oraz przyczyn antysemityzmu.

O Żydach (Concerning the Jews) – Mark Twain (1899)

(Wybrane, obszerne fragmenty stanowiące trzon eseju)

Wstęp i intencje Twain zaczyna od wyjaśnienia, że nie kieruje się uprzedzeniami: „Nie mam żadnych uprzedzeń rasowych, kastowych ani religijnych. Jedyne, co mnie obchodzi, to czy człowiek jest istotą ludzką – to mi wystarczy; nie może być niczym gorszym”.

Oskarżenia o charakter ekonomiczny Autor analizuje przyczyny prześladowań, dochodząc do wniosku, że ich źródłem nie jest religia, lecz sukces ekonomiczny i intelektualny: „Przekonałem się, że prześladowania Żydów nie wynikają z ich religii… Są one wynikiem zazdrości o ich zdolności. Żyd jest potężną maszyną zarobkową. Gdziekolwiek się pojawi, odnosi sukces. Jego umysł jest bystry, a jego pracowitość nie zna granic”.

Wkład w cywilizację Twain zauważa, że mimo ogromnych przeszkód i zakazów wykonywania wielu zawodów w przeszłości, Żydzi zdominowali dziedziny, w których pozwolono im działać: „Gdyby Żydzi stanowili połowę ludności świata, można by to zrozumieć. Ale oni są tylko ułamkiem. Mimo to ich wpływ na naukę, medycynę i handel jest wszechobecny”.

Słynne zakończenie (Sekret nieśmiertelności) Oto finałowa część tekstu, o którą pytałeś, w pełnym kontekście historycznym:

„Jeśli statystyki są poprawne, Żydzi stanowią zaledwie jedną czwartą jednego procenta rasy ludzkiej. Sugeruje to mglisty obłok gwiezdnego pyłu zagubiony w blasku Drogi Mlecznej. Właściwie o Żydzie nie powinno być słychać, ale jest o nim słychać – i zawsze było. Jest on tak samo widoczny na planecie jak każdy inny naród, a jego znaczenie jest niesamowicie nieproporcjonalne do niewielkiej liczebności.

Jego wkład w listę wielkich nazwisk świata w literaturze, nauce, sztuce, muzyce, finansach, medycynie i wiedzy abstrakcyjnej jest również ogromnie nieproporcjonalny do słabości jego liczb. Stoczył on wspaniałą walkę w świecie we wszystkich wiekach i robił to z rękami związanymi za plecami. Mógłby być z siebie dumny i było by mu to wybaczone.

Egipcjanie, Babilończycy i Persowie powstali, napełnili planetę dźwiękiem i blaskiem, potem wyblakli i odeszli; Grecy i Rzymianie poszli w ich ślady, zrobili mnóstwo hałasu i zniknęli; inne narody wyrosły i przez pewien czas wysoko trzymały swoją pochodnię, ale ona wypaliła się i teraz siedzą w mroku lub zniknęły całkowicie.

Żyd widział ich wszystkich, pokonał ich wszystkich i jest teraz tym, czym zawsze był, nie wykazując upadku, żadnych oznak starości, żadnego osłabienia swoich sił, żadnego spowolnienia energii, żadnego stępienia bystrego i agresywnego umysłu. Wszystko jest śmiertelne oprócz Żyda; wszystkie inne siły przemijają, ale on pozostaje. Jaki jest sekret jego nieśmiertelności?”