Milosna mistyka kabaly

Jiří Langer, pisarz, publicysta, poeta tworzący w języku czeskim, niemieckim i hebrajskim, znany jest jako autor apologetycznego reportażu Dziewięć bram do tajemnic chasydów (1937, wyd. polskie 1988).

W książce poświęconej miłosnej mistyce kabały (pierwsze wydanie 1923) ujawniają się wszystkie znaczące cechy synkretycznego i otwartego myślenia oraz osobowości Langera, a także jego erudycja – tak w zakresie tradycji żydowskiej, jak prądów intelektualnych współczesności. Węzłowe punkty jego wywodu wyznaczają: Talmud, Zohar, upaniszady, Luzzatto, Baal Szem Tow, Elimelech z Leżajska, Freud, Lao-tsy.

Kabałę przedstawia Langer jako najtrafniejszy opis relacji i energii kształtujących byt. Sefirot stanowią w tym opisie niebiańskie analogie różnorodnych sił seksualnych, procesów istnienia odbywających się w Bogu. Autor chce nam przekazać wizję świata kształtowanego miłością.

Jiří Langer urodził się w Pradze w 1894 roku, zmarł w Tel Awiwie w 1943. Jego starszy brat František był znanym czeskim pisarzem i dramaturgiem, po 1948 szykanowanym w swojej ojczyźnie, zmarł w 1965 roku. Młodszy brat Josef popełnił samobójstwo w 1941 roku, przed odjazdem do obozu w Terezinie.


 

Bestiariusz-okl_cala-1Bestiariusz żydowski

Księga legendarnych stworzeń z żydowskiej tradycji

 

Wykreowane kreską Marka Podwala zwierzęta, wywodzące się z żydowskich legend i wyobraźni, przynależą do żydowskiego etycznego dziedzictwa. Od barana, którego róg ogłosi nadejście mesjasza, do mrówki, która upokarza króla Salomona; od bociana, którego wzrok jest tak przenikliwy, że widzi przyszłe odkupienie, do komara, który sprowadza upadek na tego, który doprowadził do upadku Jerozolimy; od zachwycającego strusia, którego jajo uczy kontemplacyjnego oddania, do Nabuchodonozora, który za karę przemieniony zostaje w zwierzę, by potem stać się wegetarianinem – wszystkie te wytwory fantazji skłaniają nie tylko do zachwytu. Prócz cudowności czy mądrości mają bowiem w sobie te baśniowe zwierzęta – moc proroctwa.

Mark Podwal łączy dowcip z oryginalnością. Jego rysunek przedstawiający bezgłowy posąg rzymskiego cesarza stanowi podsumowanie dziejów tyranii. Ten pojedynczy rysunek arcydzieło jest dowodem na wielkość daru konceptualizacji, jakim obdarzony jest jego autor – geniusz graficznej metafory.

Cynthia Ozick

 

Wszystkim tym, którzy kochają biblijne opowieści i talmudyczne legendy, lektura Bestiariusza żydowskiego Marka Podwala sprawi wielką przyjemność. Jego sztuka jest jednocześnie przenikliwa i inspirująca, a fantazja dopełniona starożytną mądrością i humorem. Niewiele jest dzisiaj książek, które bym tak gorąco polecał.

Elie Wiesel


 

Faust-okl_cala-1Faust i Maharal z Pragi. Mit i rzeczywistość

Trudno powiedzieć, co w tej książce bardziej pasjonujące: przedstawiony w rozdziałach początkowych obraz XVI wieku i współdziałających prądów wysokiego humanizmu, pośród których myśl żydowska jest jedną z najbardziej nowatorskich a uczestniczy w ówczesnym duchowym fermencie na równych prawach, czego symbolem staje się spotkanie dwóch geniuszy: cesarza Rudolfa II i Wielkiego Rabina Löwa (Maharala) – czy rozdziały końcowe, relacjonujące konflikt dwóch gigantów XX wieku: Thomasa Manna i Arnolda Schönberga, do którego dochodzi z powodu wyparcia przez myśl europejską swego konstytutywnego żydowskiego wątku.

Te plany realne łączy porządek mitu, mianowicie sięgającego swymi korzeniami XVI wieku podwójnego mitu Fausta-Golema, w którym – jak pisze André Neher – człowiek „po-Auschwitz-i-Hiroszimie” odkrywa siebie.

Faust i Maharal z Pragi to pierwsza książka wybitnego francusko-żydowskiego myśliciela przełożona na język polski. Dzieło autora, który wszystkimi swymi pracami starał się przyczynić do włączenia żywotnej siły myśli żydowskiej do rzeczywistości współczesnej myśli ludzkiej.


Wiecej KLIKNIJ TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: