Filmy i ksiazki

Milosna mistyka kabaly

Jiří Langer, pisarz, publicysta, poeta tworzący w języku czeskim, niemieckim i hebrajskim, znany jest jako autor apologetycznego reportażu Dziewięć bram do tajemnic chasydów (1937, wyd. polskie 1988).

W książce poświęconej miłosnej mistyce kabały (pierwsze wydanie 1923) ujawniają się wszystkie znaczące cechy synkretycznego i otwartego myślenia oraz osobowości Langera, a także jego erudycja – tak w zakresie tradycji żydowskiej, jak prądów intelektualnych współczesności. Węzłowe punkty jego wywodu wyznaczają: Talmud, Zohar, upaniszady, Luzzatto, Baal Szem Tow, Elimelech z Leżajska, Freud, Lao-tsy.

Kabałę przedstawia Langer jako najtrafniejszy opis relacji i energii kształtujących byt. Sefirot stanowią w tym opisie niebiańskie analogie różnorodnych sił seksualnych, procesów istnienia odbywających się w Bogu. Autor chce nam przekazać wizję świata kształtowanego miłością.

Jiří Langer urodził się w Pradze w 1894 roku, zmarł w Tel Awiwie w 1943. Jego starszy brat František był znanym czeskim pisarzem i dramaturgiem, po 1948 szykanowanym w swojej ojczyźnie, zmarł w 1965 roku. Młodszy brat Josef popełnił samobójstwo w 1941 roku, przed odjazdem do obozu w Terezinie.


 

Bestiariusz-okl_cala-1Bestiariusz żydowski

Księga legendarnych stworzeń z żydowskiej tradycji

 

Wykreowane kreską Marka Podwala zwierzęta, wywodzące się z żydowskich legend i wyobraźni, przynależą do żydowskiego etycznego dziedzictwa. Od barana, którego róg ogłosi nadejście mesjasza, do mrówki, która upokarza króla Salomona; od bociana, którego wzrok jest tak przenikliwy, że widzi przyszłe odkupienie, do komara, który sprowadza upadek na tego, który doprowadził do upadku Jerozolimy; od zachwycającego strusia, którego jajo uczy kontemplacyjnego oddania, do Nabuchodonozora, który za karę przemieniony zostaje w zwierzę, by potem stać się wegetarianinem – wszystkie te wytwory fantazji skłaniają nie tylko do zachwytu. Prócz cudowności czy mądrości mają bowiem w sobie te baśniowe zwierzęta – moc proroctwa.

Mark Podwal łączy dowcip z oryginalnością. Jego rysunek przedstawiający bezgłowy posąg rzymskiego cesarza stanowi podsumowanie dziejów tyranii. Ten pojedynczy rysunek arcydzieło jest dowodem na wielkość daru konceptualizacji, jakim obdarzony jest jego autor – geniusz graficznej metafory.

Cynthia Ozick

 

Wszystkim tym, którzy kochają biblijne opowieści i talmudyczne legendy, lektura Bestiariusza żydowskiego Marka Podwala sprawi wielką przyjemność. Jego sztuka jest jednocześnie przenikliwa i inspirująca, a fantazja dopełniona starożytną mądrością i humorem. Niewiele jest dzisiaj książek, które bym tak gorąco polecał.

Elie Wiesel


 

Faust-okl_cala-1Faust i Maharal z Pragi. Mit i rzeczywistość

Trudno powiedzieć, co w tej książce bardziej pasjonujące: przedstawiony w rozdziałach początkowych obraz XVI wieku i współdziałających prądów wysokiego humanizmu, pośród których myśl żydowska jest jedną z najbardziej nowatorskich a uczestniczy w ówczesnym duchowym fermencie na równych prawach, czego symbolem staje się spotkanie dwóch geniuszy: cesarza Rudolfa II i Wielkiego Rabina Löwa (Maharala) – czy rozdziały końcowe, relacjonujące konflikt dwóch gigantów XX wieku: Thomasa Manna i Arnolda Schönberga, do którego dochodzi z powodu wyparcia przez myśl europejską swego konstytutywnego żydowskiego wątku.

Te plany realne łączy porządek mitu, mianowicie sięgającego swymi korzeniami XVI wieku podwójnego mitu Fausta-Golema, w którym – jak pisze André Neher – człowiek „po-Auschwitz-i-Hiroszimie” odkrywa siebie.

Faust i Maharal z Pragi to pierwsza książka wybitnego francusko-żydowskiego myśliciela przełożona na język polski. Dzieło autora, który wszystkimi swymi pracami starał się przyczynić do włączenia żywotnej siły myśli żydowskiej do rzeczywistości współczesnej myśli ludzkiej.


Wiecej KLIKNIJ TUTAJ

Kategorie: Filmy i ksiazki

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.