Bogumila Gruggel
Jedziemy do Kijowa miasta zlotych kopul

Istnieja w moim miescie trzy ekskluzywne targi gdzie mozna dostac odziez  markowa, obuwie po cenie stosunkowo niskiej, bo sa  one produkowane w kròtkiej seri i sluza jako test. 

 Na takim targu dotykalam wspaniala  bawelne  z ktòrej mozna by uszyc obrusy czy nawet zaslonki. Doskonala jakosc bawelny „zwabila tez jedna pania z Ukrainy z ktòra wdalam sie w konwersacje a nastepnie zaprosilam ja do domu na herbate. Pochodzila z Kijowa , gdzie miala dwa mieszkania, kazde z tych mieszkan nabyla za 10.000 euro, i  wlasnie  jedno z nich juz sprzedala a drugie  sprzedawala za cene 110 tys. euro. 

  Po prostu wierzyc sie nie chcialo ze  mozna w stosunkowo kròtkim czasie zarobic kupe pieniedzy.

 Narzekala na waruki zycia we Wloszech, wyszla za maz za Wlocha i sprowadzila còrke, ta pracowala w butiku w centrum miasta. 

 Mit bogatych Wloch ciagle jeszcze pokutuje wsròd ludzi ze w

Wschodu.

 Z kolei dzwonila do mnie przyjacòlka z Niemiec mòwiac, ze jej sasiadka wziela do domu uciekinieròw z Ukrainy, ale nie jest zadowolona nie sprzataja i pytaja sie jej ….kiedy przyjdzie sprzataczka ”?.

 Podczas mistrzostw pilki noznej w roku 2012 dziennikarze zalili sie na wysokie w poròwnaniu z Polska ceny hoteli i miejsc noclegowych na Ukrainie, na stan dròg, na zla organizacje etc. 

.

Kiedy we Lwowie wsiedalismy do pociagu- kierunek Kijòw to zdalismy sobie sprawe.  ze  ròwniez  i ten jest specyjalem. 

Ja   tylko gorsze widzialam w Egipcie-

 i w Indiach  duzo gorsze ,/ ale te duzo gorsze  to byla ostatnia klasa/- w Egipcie podano nam podczas jazdy  kolacje na Ukrainie  nikt nie martwil sie o jakies pozywienie- na stacjach czekaly babuszki z pierogami.

Pociag dosc dlugo stawal na stacjach dlugosc postoju byla podawana zawczasu, a zarzadzajacy   nim  konduktor przygotowywal darmo  kubek herbaty dla kazdego podròzujacego, prusaki  ròwniez skakaly za darmo  …..to nastepny zwyczaj,  ktòry mnie zdziwil. A w zasadzie dwa bo w polskich pociagach robactwa nie zauwazylam. 

Podròzowanie takim pociagiem to folklor niesamowity, 6 osòb w przedziale na trzypietrowych kuszetkach, miejsca jak je dostaniesz sa przydzielane jak leci i musisz sie cieszyc, ze je wogòle masz.  

Nawet osoby trudno sie poruszajace musza brac co im dadza. 

W praktyce nie ma korytarza bo i tam sa kuszetki…no wiec jak tylko pociag ruszyl doszlo do aktòw socjalizacji lub braterstwa polsko-ukrainskiego. kazdy wyciagal z torby co mial i dzielil sie z innymi, popijalismy tez troche wina, ale nie bylo pijanstwa. 

W tych warunkach a podròz trwala cala noc nie zwracalismy za bardzo  uwagi na przesuwajacy sie za oknem krajobraz. 

Nic tam ciekawego nie bylo – odwyklismy juz od widokòw biednych chatynek krytych sloma, od widoku wychudlej krowy stojacej przed nimi, od portretòw Lenina wiszacych na scianach wiejskich sklepòw, czy hasel propagandowych nawolujacych proletariuszy wszystkich krajòw do ..laczenia sie. a zawieszonych   na  plotach…to bylo wspomnienie dawnej Polski, ale niestety jeszcze rzeczywistosci  òwczesnej Ukrainy i Bialorusi. 

W Kijowie do ktòrego dotarlismy rano one nas nie przesladowaly , ale za to na Krymie usmiechniety Lenin patrzacy na nas z pomnikòw  nas nie odstepowal no i jego „aforyzmy” byly wszechobecne. 

Zlozylismy bagaze w przechowalni i ruszylismy na zwiedzanie miasta w towarzystwie miejscowej pani przewodnik. 

Miasto to – robi wrazenie, ma , przynajmniej wtedy mialo 3 miliony mieszkancòw ale mnie nie zachwycilo. 

Na plus zaliczyc mozna duza ilosc zieleni rosnacej szczegòlnie nad Dnieprem i przepiekne zlote kopuly.soboròw i cerkwi Kijowa.  

Sobory i cerkwie w Kijowie na zewnatrz  sa kolorowe od bialego poprzez  blekitny i zielony lub rzadziej brzoskwiniowy  lub sa  polaczeniem bialego z tymi kolorami robi to ogromne wrazenie na podròznikach , ktòrzy takiego stylu architektury nie znaja, tym bardziej, ze kolory muròw swiatyn doskonale harmonizuja ze zlotym kolorem kopul.

Na poznanie miasta organizatorzy przeznaczyli tylko  kilka godzin.co wg mnie nie bylo  

dobrym rozwiazaniem, bylismy zmeczeni po calonocnej podròzy w pociagu  i w perspektywie  mielismy nastepna noc spedzic w identycznych warunkach. 

.    Byc moze takie rozwiazanie bylo konieczne ze wzgledu na cene noclegòw w stolicy Ukrainy. 

Pani przewodnik wskazujac na piaszczyste brzegi Dniepru powiedziala, ze np w czasie igrzysk pilki noznej, wszystkie te tereny byly zajete przez namioty w ktòrych nocowali kibice z calego swiata, a cena noclegu to 35 euro…..byla to wg mnie niesamowita drozyzna bowiem za 35 euro  dziennie  ja -( wprawdzie po znajomosci) mam do dyspozycji caly apartament we Wloszech poludniowych skad blisko do Pompejòw czy Herculanum, by tylko wymienic niektòre slynne miejsca turystyczne  i to obecnie, a nie 12 lat temu.

 Przy tym Wlochy sa krajem drogim, a nie tanim jak Ukraina.

  Zatrzymalismy sie na dluzej w centrum miasta i przewodnik wskazala na katolicki kosciòl polozony niedaleko.- powiedziala, ze nazywano go jeszcze przed rewolucja kosciolem ambasad bowiem uczeszczali do niego wlasnie  katolicy- pracownicy ambasad. 

Zaznaczam, ze nadaremnie szukalam jakis dodatkowych wiadomosci na  temat kosciola   w sieci   a koscioly katolickie w Kijowie byly tylko dwa, obecnie sa 4 . 

 Istnieje w Kijowie Kosciòl Ambasady Bozej ale  jest to   protestancki megakościół neocharyzmatyczny ktòrego zalozycielem byl pastor stosunkowo niedawno  przybyly z Nigerii., nie mògl wiec  istniec podczas rewolucji bolszewickiej. 

Wydaje mi sie, ze informacja  jaka nam podala mogla dotyczyc kosciola sw Mikolaja., a brzmiala ona, ze   podczas rewolucji kosciòl zostal zbeszczeczony, na glòwnym oltarzu bolszewicy urzadzili sobie……ubikacje, a potem zamienili go na magazyn mebli.             Oficjalnie podaje sie, ze kosciol ten przestal byc swiatynia w 1938 roku. Jego zdjecia znajduja sie na wszystkich folderach turystycznych zachecajacych do odwiedzenia Kijowa, uwazany jest za 7-y cud Ukrainy , a mlode pary robia sobie  slubne zdjecia na jego tle. Historia tego kosciola jak i losòw jego architekta jest niezwykla……przyjrzyjmy jej sie troche blizej bowiem jak  zapewniaja  niektòrzy spacerujac noca po Kijowie  widzieli starszego , dystyngowanego pana z malpka na ramieniu….Gdy zostana przywròcone wycieczki  do Kijowa  i ktos z turystòw go spotka bedzie wiedzial o kogo chodzi…..

Konkurs na budowę świątyni wygrał 24-letni Stanisław Wołowski, student Instytutu Inżynierów Cywilnych, jednak władze uznały, że z uwagi na brak doświadczenia budowa powinna być nadzorowana przez uznanego w Kijowie polskiego architekta Władysława Horodeckiego.

 Kościół rozpoczęto budować w sierpniu 1899 roku i po ukończeniu budowy został konsekrowany 19 grudnia 1909 przez biskupa pomocniczego łuckiego, żytomierskiego i kamienieckiego Antoniego Karasia. Przy budowie świątyni współdziałali Leonard Jankowski (zwierzchnik) i Józefat Andrzejowski. Wnętrza zaprojektował współpracujący wcześniej z Władysławem Horodeckim włoski projektant Elio Sala.

 Pierwszym proboszczem został ks. Józef-Jan Żmigrodzki z Niemirowa na Podolu, który w 1930 roku został przez Rosjan skazany na 7 lat obozu pracy i zmarł w 1935 na Wyspach Sołowieckich. Dla niewtajemniczonych dodam, ze wyspy te znajduja sie na Morzu Bialym 150 km od kola podbiegunowego i znane sa w skròcie jako Solowka – miejsce straszliwej  katorgi i prototyp Gulagu. Jest to archipelag  zlozony z 6- u  wysp wiekszych i okolo stu wysepek.

 Co takiego zrobil ten biedny katolicki ksiadz by tam sie znalezc? Pewnie nic jak wielu przed Nim  i jak wielu po Nim.

. Po przewrocie bolszewickim, w latach 1923-1939,  byly klasztor Solowki    służył za obóz koncentracyjny NKWD dla więźniów politycznych.

 Oficjalnym emblematem Sołowieckiego Obozu Specjalnego Przeznaczenia (SLON – Soloveckij lagier’ osobogo naznačeniâ) był wizerunek słonia.Według ustaleń Michaiła Rozanowa z 83 tys. ludzi więzionych w okresie jego istnienia ok. 43 tys. zostało rozstrzelanych, zamordowanych lub zmarło wTo 52% ogółu skazanych. Pod koniec 1923 r. w obozie znajdowało się 2,5 tys. więźniów, na początku 1931 już 71 tys. Ten obóz posłużył jako prototyp dla systemu łagrów Gułag, rozwiniętego po 1929 r. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy zwiedziła go nazistowska delegacja, podpatrując rozwiązania, które potem zostały wykorzystane w niemieckich obozach koncentracyjnych.

        Nie pierwszy zreszta raz spotykam sie z taka teza , ze Niemcy hitlerowskie wykorzystywaly i tylko udoskonalaly metody sterminacji bowiem nauczyli sie ich od Rosjan. Lapidarnie, ale doskonale okreslil te umiejetnosc Polak, ktòry urodzil sie w obozie na Syberi a ktòry  pokazujac mi ogrodzenie obozu, wiezyczki dla strazy , a nawet druty pod napieciem powiedzial- widzisz wszystko jest takie same , identyczne z wyjatkiem gazu. U nas go nie bylo, bo jego funkcje spelnial mròz.

         Nawiasem mòwiac On i inne osoby, ktòre znalam osobiscie mialy ogromne trudnosci z psychicznym przystosowaniem  sie do polowy wolnosci jaka im zafundowala òwczesna socjalistyczna  Polska. Ktos chodzil do pracy w bardzo ubogim odzieniu- a byla to jedna z najelegantszych swego czasòw mieszkanek Lwowa, mimo otrzymywanych paczek z odzieza ze Szwecji ,  muzyk grajacy w Firharmonii Baltyckiej mial dziwne hobby- nabijania na drut biletòw kolejki Gdansk- Gdynia i wieszania ich pod sufitem , a ich mieszkanie  ( byli malzenstwem) w ladnej kamienicy to byl magazyn najròzniejszych starych gratòw.  Powròcmy jednak do miasta w ktòrym spoczywa Wanda Wasilewska, nazywana Stalinem w spòdnicy, zdrajca, dla mojego pokolenia byla ona autorka obowiazkowej lektury : „Pokòj na poddaszu” czyli do Kijowa i historii kosciola sw Mikolaja.             

. Kościół był użytkowany przez katolicką społeczność Kijowa do 21 marca 1938 r. gdy zamknęły go władze radzieckie, przeznaczając pomieszczenia na cele gospodarcze.

W 1978 r. Rada Ministrów USRR przekazała budynek na cele muzyczne, od tego czasu odbywały się tu koncerty muzyki organowej.

 Starania ukraińskich katolików o zwrot świątyni przez 29 lat kończyły się niepowodzeniem, choć od 1991 roku co niedzielę odbywają się w kościele msze święte (w języku ukraińskim, polskim i łacińskim)

25 czerwca 2001 r. kościół odwiedził papież Jan Paweł II w ramach swej pielgrzymki duszpasterskiej na Ukrainę.

        Na początku XXI w. świątynia stopniowo popadla w ruinę z powodu działania wód gruntowych, drgań wywoływanych przez przechodzącą pod nią linię metra oraz braku koniecznych remontów. Renowacja świątyni na koszt wspólnoty katolickiej nie była możliwa, bo kościół nie należał do niej, a był tylko dzierżawiony od miasta Kijowa, który z kolei odmawiał środków na remont. 

We wrześniu 2020 roku rząd ukraiński ogłosił zamiar wybudowania gmachu dla Domu Muzyki Organowej do 2023 roku i następnie przekazanie kościoła św. Mikołaja parafii rzymskokatolickiej; wspólnota już rozpoczęła zbieranie środków na remont.

W nocy 3 września 2021 roku kościół został uszkodzony przez duży pożar, w gaszeniu którego brało udział 16 jednostek straży pożarnej. Zniszczeniu uległy między innymi zabytkowe organy i żyrandole oraz część wyposażenia liturgicznego.

Tyle Wikipedia. Przeanalizowalam dane polsko-ukrainskiej komisji do spraw zabytkòw na Ukrainie i okazuje sie, ze nawet niektóre z sześciu ukraińskich obiektów wpisanych na listę UNESCO nie są chronione w wystarczający sposób. Krajowe media wielokrotnie informowały o braku środków finansowych na prace restauracyjne w Ławrze Kijowsko‑Peczerskiej i XI‑wiecznym Soborze Sofijskim (w 2018 r. przeprowadzono tam przy współudziale polskich konserwatorów pierwszą konserwację od końca lat osiemdziesiątych). Regularnej zabudowie podlega strefa ochronna obu tych zabytków. Ponadto trudności związane z przygotowaniem dokumentacji i – w ocenie ukraińskich ekspertów – zbyt mało aktywna postawa Ukrainy sprawiają, że od 2013 r., kiedy na listę UNESCO wpisano 16 drewnianych cerkwi z regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainie, ukraińska lista się nie powiększyła. Jeszcze przed wybuchem wojny rosyjsko-ukrainskiej  Ukraina przeznaczyla na konserwacje wyzej wspomnianego kosciola zawrotna sume trzech tysiecy euro! Od 32 lat kosciòl ten jest przedmiotem sporòw miedzy panstwem, a ludnoscia wyznania katolickiego. W czerwcu ubieglego roku ukazala sie w mediach wiadomosc jakoby kosciòl zostal przekazany katolikom. Wòwczas to  proboszcz Piotr Wyszkowski trzymajac w reku klucz od swiatyni, oswiadczyl, ze ta swiatynia jak i nasza Ojczyzna doswiadczyla wielu zniewag. Nie oddamy tego klucza jak i nie oddamy agresorowi  naszej Ojczyzny!Niestety klucz oddac musial poniewaz okazalo sie, ze aby przekazac  swiatynie wiernym potrzeba……zmienic prawo!     Rodzi sie jednak pytanie dlaczego gminie zydowskiej udalo sie odzyskac jej swiatynie powolujac sie na dekret prezydenta Krawczuka, a katolikom w wiekszosci Polakom z Kijowa (- dla przypomnienia jest ich prawie 7 tysiecy ) nie?W dniu 7-go listopada biezacego roku  doszlo do manifestacji przed kosciolem i ponownie zabral glos proboszcz kosciola….To dziwne, ze jest proboszcz a kosciòl jest i jednoczesnie go nie ma, bo msze sw odbywaja sie tam od czsu do czasu, kiedy towarzystwo muzyczne na to pozwoli.Tym razem ten sam  kapłan podkreślił, że wierni czekają nie na ani na kolejne obietnice,  ale na działania, gdyż w ciągu 32 lat wymiany listów z Ministerstwem „zebraliśmy już wielką walizkę samych tylko słów i obiecanek”. Zwrócił uwagę, że w czasie wojny jedni mówią a inni działają, wskazując, iż „nasza parafia działa od samego początku pełnowymiarowego wtargnięcia [Rosji], a w ubiegłym tygodniu wysłaliśmy pomoc humanitarną naszym obrońcom wartości ponad miliona hrywien”.W roku 2012 odslonieto pomnik Juliusza Slowackiego, stoi on przy wspomnianym wyzej kosciele. Liczne  artkuly  PAP dosyc szczegòlowo opisuja „przepychanke” trwajaca 10 lat pomiedzy wladzami  polskimi a ukrainskimi dotyczacymi pozwolenia na umiejscowienie pomnika. A wladze ukrainskie musialy wybrnac z podniesionym czolem z  niewygodnej sytuacji poniewaz rok 2009 byl ogloszony rokiem Slowackiego to raz a dwa w Warszawie juz w roku 2002 stanal pomnik Tarasa Szewczenki, ukrainskiego poety. Prawde mòwiac nie wiadomo czy poeta jak go okreslil polski  minister kultury -nie majacy szczescia do pomnikòw w przeciwienstwie do Adama Mickiewicza czy F. Chopina” w Kijowie bywal, ale za to wywalczylismy mu piekne miejsce ..postoju. Nawiasem mòwiac z Krzemienca na Wolyniu, gdzie poeta sie urodzil jest do Kijowa  troche ponad 400 km, a do Wilna, ktòre Slowacki wybral jako miejsce swoich studiòw prawniczych  i je ukonczyl ponad 600. 

Wszystkie wpisy Bodumily Gruggel TUTAJ