Bogumila Gruggel

Wladyslaw Horodecki- genialny budowniczy Kijowa 

Wladyslaw Horodecki zròdlo- Wikipedia 

Motto:

„Tu­rystyka to zajęcie w grun­cie rzeczy bierne. Człowiek wkracza w określone otocze­nie, oczekując, że będzie się go zabawiać, pod­niecać, rozśmieszać. Nie musi do tej sytu­acji wnosić niczego od siebie – otocze­nie jest wystar­czająco mocno naład­owane. „

Susan Sontag, Odrodzona. Dzienniki 1947-1963– amerykanska pisarka zydowskiego pochodzenia. 

W gruncie rzeczy depczemy  nieco  biernie za pania przewodnik, idziemy w kierunku Zlotej bramy. Potem jeszcze razem zobaczymy dom z chimerami i na tym zakonczymy oficjalny program naszej wycieczki  w Kijowie. Bedzie wiec mozna  pòjsc na kawe, a kawa jest tutaj wyjatkowo dobra , potem miec kilka godzin wolnego czasu by wieczorem wsiasc do pociagu ktòry to zawiezie nas na wymarzony Krym.  

Spodziewamy sie zobaczyc Bòg wie co  – bo nazwa zlota brama do czegos  zobowiazuje  a tymczasem rzeczywistosc jest inna, przed naszymi oczyma rozciaga sie budowla ktòra nigdy nie widziala nie tylko zlota, ale  nawet farby tego koloru  w dodatku  jest drewniana. 

Jest  to  średniowiecznabramawjazdowa do kijowskiegogrodu Jarosława. I Mądrego i byla jedna z trzech tam istniejacych. juz w sredniowieczu.    (Nazwa ta została nadana również znajdującemu się w pobliżu teatrowi oraz stacji kijowskiego metra.)

 Obecna  budowla  jest w większości rekonstrukcją powstałą w XX  Budowlę tę rozpoczął wznosić Włodzimierz I. Wladca ten zmarl 15-go lipca 1015 roku  czyli  Boleslaw Chrobry mògl w  nia uderzyc swoim mieczem nie raz a nawet dwa razy skoro przybyl do Kijowa dwukrotnie w 1013 roku i 1018-ym .  Po  raz pierwszy pisemna wzmianka o bramie pojawila sie w 1035 roku w latopisach i stad uwaza sie, ze wyszczerbienie miecza  Boleslawa Chrobrego przechowywanego na Wawelu nalezy zaliczyc do legendy. W latopisach ròwniez wystepuje pod nazwa zlota. brama.

 Byla  wzorowana na Złotej BramieKonstantynopola. W czasie ataku na Kijów wojsk Batu-chana w 1240 roku cały atak poszedł na przeciwległą, położoną po drugiej stronie miasta bramę Lacką. Uległa częściowemu zniszczeniu rok później, podczas najazdu Mongołów. W źródłach pisanych brama pojawia się dopiero w roku 1499.

Troche zawiedzeni ruszamy by zobaczyc dom z chimerami.

 Osobiscie nie spodziewam sie zobaczyc czegos nadzwyczajnego poniewaz mieszkam w secesyjnej  historycznej dzielnicy Turynu, gdzie kilka domòw ozdobionych jest chimerami przy wejsciu, a niektòre  z nich spogladaja na przechodnia z dachòw. Znam tez chimery Paryza   Tymczasem zobaczylam cos bajecznego!

Jak trafnie ocenil Borys Pasternak w Doktorze Żywago

Bajeczne są tylko rzeczy przyziemne, gdy muśnie je ręka geniusza.Spacerujemy  w centrum Kijowa, ulica Bankowa  gdy nagle dostrzegamy niezwykly budynek z ktòrego patrza na nas; syreny,  ogromne  zaby,glowy  nosorozcòw i jeleni krokodyle,.   z kolumny zwisa waze .na dachu siedza bòstwa morskie, z lancuchami zamiast wlosòw. …Nasuwa sie mysl, ze ktos, kto ten dom wybudowal musial  byc zapalonym mysliwym.Do dzisiaj dom ten  stanowi reklamę umiejętności architekta i przykład nowatorskiego zastosowania cementu i betonu, produkowanego  przez zakład, którego właścicielem był  jego budowniczy.

To dom niezwykly od roku 1903 stanowil wlasnosc prywatna, po rewolucji byl  zwykla kamienica  czynszowa, po II-ej wojnie swiatowej byl klinika KC Parti Komunistycznej. Nie konserwowany popadal w ruine. W kazdym badz razie drugiego  takiego sie nie spotka nie tylko w Kijowie, ale chyba na swiecie. Ta unikalnosc i wyjatkowosc lezala w zamiarze budowniczowego tej niezwyklej budowli.     Dom ocalil od zniszczenia osobiscie byly prezydent Ukrainy Leonid Kuczma , klinike parti przeniesiono, a dom wyremontowano. Stal sie on oficjalna siedziba prezydenta. Znajduje sie on przy ulicy Bankowej 10, a przy Bankowej 11 znajduje sie Palac Marynski , administracja ròwniez oficjalna rezydencja prezydenta. To na tle palacu z chimerami prezydent Zelenski wyglosil przejmujacy apel do narodu w dwa dni po napasci Rosji w ktòrym zapowiedzial- Ja zostaje z wami!

To bylo bohaterstwo nie takie na pokaz, ani za przyslowiowe trzy grosze. Podczas II-ej wojny swiatowej we wrzesniu 1939 takie same stanowisko zajal prezydent Warszawy zamordowany pòzniej przez hitlerowcòw Stefan Starzynski.
Kim byl architekt genialny budowniczy domu z chimerami? Jego nazwisko nie jest nam obce- byl to Polak, architekt kosciola sw Mikolaja w Kijowie Wladyslaw Horodecki,zwany budowniczym Kijowa, polskim Gaudim, architektem trzech narodòw. Zawsze podkreslal, ze jest Polakiem, rosyjski uwazal za jezyk pracy,  polski- za ojczysty. 
  Jego  pamieci poswiecam zamieszczony ponizej fragment sonetu Adama Asnyka i  kròtki opis zycia 

W męczarni twórczej, w bolu natężonej mocy
Trawiony dzikim ogniem, z obłąkanem czołem
W jeden kolos zlać chciałem nadludzkim mozołem
Kształty, barwy i dźwięki mych bezsennych nocy.

I niebywały jakiś kościół zbudowałem
Przygniatający groźną potęgą ogromu!
Wewnątrz wzniosłem cyklopie posagi, ze złomu
Olbrzymich brył wydarte mego dłuta szałem!

Kto tu wejdzie, nie pojmie tych dziwów tajemnych,
A ja, co znaczą, odkryć nikomu nie umiem,
Bo — twórca — mowy własnej duszy nie rozumiem!

Asnyk (Dziwaczny Tum)

cdn

Bogumila Gruggel

Wszystkie wpisy TUTAJ