Drodzy przyjaciele, z wielką radością i z łezką w oku prezentuje wam przedwojenną pieśń Chasydów Ger w moim wykonaniu.  Nagrałem tą pieśń aby choć na chwilę przywrócić pamięć o przedwojennej żydowskiej społeczności w Polsce i ukazać, choć na chwilę zaginiony świat polskich Chasydów.  Jest to bardzo wyjątkowa pieśń, z kilku powodów. Po pierwsze jest to pieśń, którą Chasydzi śpiewali przed wojną w Polsce w drodze do swojego Rabina w Górze Kalwarii a więc w świecie, który już nie istnieje w naszej Polsce.  Co jest jeszcze wyjątkowego w niej jest to, że Chasydzi nie śpiewali jej po hebrajsku czy w jidysz ale śpiewali ją po polsku. Chasydów Ger w Polsce już nie ma ale ich pieśń pozostała. Zapraszam więc do posłuchania pieśni Chasydów Ger pt. “Jadą Chassidim Do Góry”.

Przenieśmy się na chwile do przedwojennej Polski. Do cadyka Altera z dynastii Ger (Góra Kalwaria w języku hebrajskim) zjeżdżają wyznawcy z całego świata, często zostają na dłużej, aby w tym magicznym mieście studiować w synagodze Talmud i zwoje Tory. Dwór cadyka jest oblegany, niektórzy młodzieńcy wchodzą na drzewa lub dach dworu i tkwią tam godzinami, aby tylko móc zobaczyć wielkiego rebego lub doświadczyć szczęścia najwyższego – audiencji. Marzeniem wielu jest usłyszeć od rebe choć „szalom aleichem”.

Rabin Jehuda Arie Lejb Alter urodzony w 1847 r., znany również jako “Sfas Emes”  cieszył się wśród chasydów niebywałą popularnością.  „Dziennik Poznański” pisał o nim tak:  “Rabin Jehuda Arie Lejb Alter zatopiony był w nauce Talmudu.  Na obrzędy przez niego sprawowane zjeżdżali się do Góry Kalwarii chasydzi z najdalszych zakątków Królestwa i Cesarstwa, a nawet z zagranicy.  Chasydzi Ger zjeżdżali do Góry dwa lub trzy razy do roku, a zjazdy te tak były znane, że nawet w Nowy Rok (Rosz HaSzana) i „Jom Kipur” dochodziło do 10 tysięcy żydów”. Wyznawcy skupieni wokół stołu, a nawet pod stołem, śledzili i interpretowali każde jego słowo, każdy ruch i gest, konkurując o resztki strawy z cadykowej misy. 

Chasydzi przybywali do Góry Kalwarii przede wszystkim kolejką grójecką, ale też końmi, a nawet pieszo. Wśród nich byli prości chasydzi. Rabin Alter wspierał biednych żydów, często im pomagał, chętnie rozmawiał, wspierając choć słowem.  Starozakonni podróżujący z daleka dojeżdżali do Warszawy, tu przesiadali się z innych środków komunikacji do kolejki grójeckiej. W związku z tym kolejka wyprawiała pociąg za pociągiem.  Następcą Altera został jego syn Abraham Mordechaj Alter, “Imrei Emes” (1865 –1948). Cadyk Abraham Mordechaj Alter objął dziedzictwo dworu górokalwaryjskiego od 1905 roku i był ostatnim cadykiem mieszkającym w Górze Kalwarii. Cadycy z Góry Kalwarii stali się najbardziej wpływową grupą chasydów na ziemiach Królestwa.

„Jadą Chassidim do Góry”

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Chociaż w domu wszystko mają,

wszystko mają

A do Góry Uciekają

Jadą, jadą , ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Chociaż w domu wszystko mają,

wszystko mają,

O Olam HaZe zapominają,

Jadą, jadą , ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

W Czwartki, w piątki nie sypiają, nie sypiają

całe noce chassidus gadają

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Wszyscy mają jedną wolę, jedną wole

Stać blisko przy Rebbe stole

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Nic nikogo nie pytają, nie pytają

tylko z Rebbe się witają

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Kiedy Rebbe daje sz’rajim,

daje sz’rajim

z tego mają Yiras szamaim

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Mięso jedzą, wódkę piją, wódkę piją

Jejcer Horo za kapure biją

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

A gdy Rebbe mówi Tojre, mówi Tojre

uczy ich Avodas HaBojre

Jadą, jadą, Ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

A gdy z Rebbe się żegnają,

sie żegnają

Chassidus ze sobą zabierają

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

Jadą Chassidim do góry, do góry

Stare, Młode i bachury

Jadą, jadą, ja-a-a-dą

YAAKOV Wasilewicz