Yaakov Lappin

„Nieograniczona liczba przechwyceń, z których każde kosztuje zaledwie kilka dolarów”

Izrael przyspiesza wdrażanie rewolucyjnego systemu laserowego Iron Beam, który ma zostać uruchomiony do końca roku.

Izraelskie zdolności obrony powietrznej mają wzrosnąć w historyczny sposób do końca 2025 r. wraz z wdrożeniem Iron Beam, pierwszego na świecie operacyjnego systemu laserowego o wysokiej energii, zaprojektowanego do przechwytywania zagrożeń powietrznych.

Iron Beam został opracowany przez Rafael Advanced Defense Systems, głównego wykonawcę, we współpracy z izraelskim Ministerstwem Obrony i zostanie zintegrowany z wielowarstwową siecią obronną Izraela. Będzie działać obok Iron Dome, najbardziej rozpowszechnionego na świecie systemu obrony powietrznej, który przechwytuje zagrożenia krótkiego i średniego zasięgu, systemu obrony średniego i dalekiego zasięgu David’s Sling, a także systemów antybalistycznych Arrow-2 i Arrow-3.

„Oczekuje się, żeIron Beam będzie gotowy do użycia do końca 2025 roku”, stwierdził Rafael JNS, potwierdzając niedawne oświadczenie ministra obrony Izraela Katza. „System wykazał już skuteczne przechwytywanie, a Rafael, wraz z izraelskim establishmentem obronnym, przyspiesza jego wdrożenie”.

Jedną z najważniejszych zalet Iron Beam jest jego opłacalność. „Ten system zasadniczo zmienia równanie kosztów obrony powietrznej. Każde przechwycenie kosztuje tylko kilka dolarów energii elektrycznej, co czyni go znacznie bardziej ekonomicznym niż tradycyjne rakiety przechwytujące” – stwierdziła firma. „Pozwala nam neutralizować zagrożenia przy niemal zerowych kosztach, zmuszając naszych przeciwników do wydawania znacznie więcej na przeprowadzanie ataków niż na ich powstrzymywanie”.

Wysoki rangą urzędnik izraelskiego Ministerstwa Obrony powiedział JNS 12 marca, że Iron Beam stanowi „globalny przełom technologiczny”. Urzędnik stwierdził, że system może zestrzeliwać rakiety, pociski moździerzowe, bezzałogowe statki powietrzne i pociski manewrujące.

„Odwrócenie” to także równanie ekonomiczne, odwracające długotrwałą sytuację, w której wrogowie Izraela wystrzeliwują tysiące tanich rakiet, podczas gdy Izrael inwestuje znacznie więcej w ich przechwytywanie.

„Tanie i skuteczne przechwytywanie wielu zagrożeń, oszczędzając przechwytywacze i zmniejszając obciążenie istniejących systemów [obrony powietrznej]” jest częścią wartości dodanej Iron Beam, stwierdził urzędnik.

„Prowadzimy badania nad instalacją tego systemu na wszystkich typach platform: naziemnych, powietrznych i morskich. Pierwsza spodziewana dostawa systemu szacowana jest na koniec 2025 roku” – stwierdził urzędnik.

Obecnie pojedynczy pocisk Tamir używany przez Żelazną Kopułę kosztuje około 50 000 dolarów za wystrzelenie. Dla porównania, organizacje terrorystyczne w Strefie Gazy, takie jak Hamas i Palestyński Islamski Dżihad, wydają tylko 500-1000 USD na jedną rakietę, często finansowaną przez Iran. Ta asymetria ekonomiczna przez długi czas stanowiła wyzwanie dla Izraela – aż do teraz.

Według urzędnika, projekt jest prowadzony przez jednostkę badawczo-rozwojową Ministerstwa Obrony, która jest częścią Dyrekcji Badań i Rozwoju Obrony, wraz z Rafael i Elbit Systems.

Urzędnik stwierdził, że Iron Beam wykazał „imponujące zdolności przechwytywania” w serii testów i ma służyć jako warstwa uzupełniająca Iron Dome.

Iron Beam opiera się na 100-kilowatowym laserze, który ma zasięg od ośmiu do dziesięciu kilometrów, gdy jest wystrzeliwany z ziemi w kierunku zagrożeń powietrznych. Podczas gdy wiązka lasera porusza się z prędkością światła, każda wiązka musi radzić sobie z jednym zagrożeniem naraz.

Algorytmy dowodzenia Iron Dome zdecydują, kiedy należy aktywować lasery, a kiedy wystrzelić pociski przechwytujące Iron Dome. Oznacza to, że Iron Beam będzie połączony z szeregiem krajowych radarów wykrywających zagrożenia. Zależy również od zaawansowanych czujników kamer do celowania.

„Jego integracja umożliwi znaczną poprawę zdolności Izraela do przechwytywania istniejących i przyszłych zagrożeń balistycznych i dronów” – stwierdził urzędnik.

Rafael powiedział JNS, że Iron Beam zrewolucjonizuje obronę przeciwlotniczą, zapewniając natychmiastową możliwość przechwytywania celów za pomocą wysokoenergetycznego lasera z prędkością światła.

„Zapewnia ciągłą ochronę z nieograniczonymi możliwościami przechwytywania, znacznie zmniejszając zapotrzebowanie na rakiety przechwytujące” – stwierdził przedstawiciel firmy.

Zdolność Iron Beam do przechwytywania zagrożeń z prędkością światła oznacza, że praktycznie nie ma opóźnienia między wykryciem a uderzeniem, co czyni go znacznie szybszym niż kinetyczne pociski przechwytujące, takie jak pocisk Tamir używany przez Iron Dome.

Źródło branżowe wyjaśniło, że przełom Iron Beam był „możliwy dzięki dziesięcioleciom badań i rozwoju w tej dziedzinie”. Źródło dodało: „Kiedy bawisz się czymś tak zaawansowanym przez tak długi czas, zaczynasz to rozumieć, jak to mówi i jak się zachowuje. Zrozumieliśmy, że te wzorce można zaprojektować inaczej – i dlatego zrobiliśmy ten skok”.

Oczekuje się, że system zostanie rozmieszczony wzdłuż granic Izraela ze Strefą Gazy, Libanem i Syrią.

Arsenał rakietowy Hezbollahu był przed wojną znacznie bardziej wyrafinowany i droższy niż Hamasu czy Islamskiego Dżihadu. Niemniej jednak przewaga ekonomiczna tych frakcji terrorystycznych w prowadzeniu wojny przeciwko Izraelowi zostanie znacznie zmniejszona, gdy Iron Beam zacznie działać.

„Będzie on radził sobie z zagrożeniami krótkiego zasięgu, zachowując rakiety przechwytujące dla bardziej złożonych ataków” – oświadczył JNS. „Jeśli przechwytywanie laserowe nie jest możliwe z jakiegokolwiek powodu, Żelazna Kopuła pozostaje rezerwą. Razem tworzą silniejszą, bardziej wydajną sieć obronną”.

Wielowarstwowa obrona powietrzna Izraela opiera się na szeregu rakiet przechwytujących na różnych wysokościach i odległościach. Żelazna Kopuła okazała się niezwykle skuteczna, przechwytując ponad 90% rakiet wystrzelonych ze Strefy Gazy na zaludnione obszary. Jednak oprócz kosztów przechwytywania, każda nowa rakieta uruchamia syreny ostrzegawcze – zjawisko, które Iron Beam może ograniczyć, ponieważ obiecuje przechwytywać zagrożenia nad terytorium wroga, zanim przekroczą izraelską przestrzeń powietrzną.

Na pytanie, czy Iron Beam ma na celu zmniejszenie zapotrzebowania na syreny, źródło w firmie odpowiedziało: „Potencjalnie tak. Jeśli Iron Beam z powodzeniem przechwyci większość zagrożeń, będzie mniej przypadków, w których potrzebne będą alarmy”.

Dodał jednak, że syreny nie znikną i nadal będą potrzebne jako środek ostrożności. Jest to szczególnie ważne na początkowych etapach wdrażania Iron Beam, kiedy testowana będzie jego zdolność do przechwytywania pocisków, zanim przekroczą granicę.

Podczas gdy system Iron Beam jest systemem naziemnym, Ministerstwo Obrony prowadzi badania nad dodatkowymi zastosowaniami technologii laserów wysokoenergetycznych. W styczniu 2020 r. Izrael ogłosił trzy oddzielne projekty laserowe:

1. Naziemny laser uzupełniający Iron Dome.
2. Mobilny system laserowy do ochrony manewrujących jednostek wojskowych.
3. System laserowy montowany na bezzałogowych statkach powietrznych.

W 2021 r. Izrael pomyślnie przetestował 100-kilowatowy laser pokładowy opracowany przez Elbit i zamontowany na samolocie Cessna, który przechwycił 100% bezzałogowych statków powietrznych w teście. Ten system pokładowy, który jest nadal w fazie rozwoju, może zapewnić przechwytywanie dalekiego zasięgu poza liniami wroga.

Sojusznicy Izraela uważnie monitorują rozwój Iron Beam. Inne kraje pracujące nad bronią laserową to USA i Ukraina, które poprosiły Izrael o pomoc w jej opracowaniu. W grudniu 2022 r. Lockheed Martin podpisał umowę z Rafaelem na opracowanie eksportowej wersji Iron Beam na rynek amerykański. Wspólny projekt ma na celu zintegrowanie technologii laserowej Iron Beam z amerykańskimi systemami obrony powietrznej, co stanowi znaczący krok w międzynarodowej współpracy w zakresie obrony laserowej.

Do końca 2025 r. Izrael ma stać się pierwszym krajem na świecie, który wdroży wysokoenergetyczny system laserowy do obrony powietrznej. Dzięki zdolności do przechwytywania zagrożeń powietrznych za ułamek kosztów systemów rakietowych, Iron Beam stanowi rewolucyjną zmianę w technologii obrony powietrznej.

„Rafael i Izrael są pierwszymi na świecie, którzy opracowali i wdrożyli wysokoenergetyczny laserowy system obrony powietrznej” – stwierdziło źródło w firmie. „To przełomowe osiągnięcie, które nie tylko zwiększa bezpieczeństwo Izraela, ale także wyznacza nowy globalny standard dla opłacalnych technologii obronnych nowej generacji”.

Wraz z wdrożeniem Iron Beam na horyzoncie, przeciwnicy Izraela wkrótce staną w obliczu nowej, ponurej rzeczywistości: Koszty obrony Izraela związane z zestrzeliwaniem rakiet lub dronów będą minimalne.

Analiza wojenna