Shalom Yerushalmi,

W cieniu, zmieniając Mossad, David Barnea utorował drogę do triumfu w Iranie. Szef izraelskiego wywiadu działał dyskretnie, aby zbudować kampanię, która sparaliżowała Teheran, zdobywając poparcie niegdyś niechętnych sił zbrojnych Izraela i po raz kolejny szokując Iran i świat.

Shalom Yerushalmi,

Szef Mossadu David Barnea w Tel Awiwie, 25 lutego 2025 r. (Tomer Neuberg/Flash90)

Dwoma kluczowymi postaciami, które stały na czele dramatycznej decyzji premiera Benjamina Netanjahu o przeprowadzeniu w zeszłym tygodniu szeroko zakrojonych ataków na Iran, wymierzonych w jego obiekty jądrowe, infrastrukturę rakiet balistycznych, przywództwo wojskowe, naukowców i symbole reżimu, byli: dyrektor Mossadu David Barnea i szef sił powietrznych gen. dyw. Tomer Bar.

Koordynacja działań agencji wywiadowczej Mossad na ziemi i nalotów sił powietrznych z powietrza była „milimetrowa pod względem złożoności”, według wysokiego rangą izraelskiego urzędnika ds. obrony zaznajomionego ze szczegółami. „Opracowali niesamowity plan, a my jeszcze nie widzieliśmy wszystkiego. Operacje z użyciem dronów i nadajników mogą zblednąć w porównaniu z tym, co może się wydarzyć” – powiedział.

W przeciwieństwie do przeszłości, tym razem to Mossad opracował plan, a wojsko chętnie zaangażowało się w jego realizację. Doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Tzachi Hanegbi, długoletni zwolennik uderzenia na Iran, pomógł przekonać Netanjahu i szefa sztabu izraelskich sił zbrojnych, gen. Eyala Zamira, do zapewnienia wsparcia. Przedstawił plany gabinetowi bezpieczeństwa, który jednogłośnie je zatwierdził.

Otrzymuj codzienną edycję The Times of Israel pocztą elektroniczną i nie przegap naszych najważniejszych artykułów. Adres e-mail do newslettera. Rejestrując się, wyrażasz zgodę na warunki.

Poparcie wojska oznaczało radykalne odejście od dotychczasowej polityki. Od 2007 r. wszyscy szefowie Sił Obronnych Izraela – w tym Gabi Ashkenazi, Benny Gantz i Gadi Eisenkot – sprzeciwiali się atakowi na Iran, a pomysł ten wydawał się odrzucony wraz z zawarciem porozumienia jądrowego między USA a Iranem w 2015 r. Tym razem operacje Mossadu były prowadzone w oparciu o plan opracowany przez Barneę i jego współpracowników z wywiadu w ciągu półtora roku.

Szef Mossadu David Barnea podczas uroczystości Dnia Pamięci przy Ścianie Płaczu na Starym Mieście w Jerozolimie, 12 maja 2024 r. (Chaim Goldberg/Flash90)

Kiedy w 2021 r. objął stanowisko szefa Mossadu, Barnea skoncentrował się na tak zwanej „rewolucji biometrycznej”, zmieniając sposób wykorzystania najnowocześniejszych technologii przez agencję. „Barnea radykalnie zmienił Mossad” – powiedział wysoki rangą urzędnik ds. obrony. „Odwrócił scenariusz i osiągnął nowy poziom w wykorzystaniu technologii, takich jak inteligentne kamery monitorujące i rozpoznawanie twarzy. Nie było to dla niego łatwe. Mossad nadal jest konserwatywną organizacją, a Barnea musiał stoczyć wiele wewnętrznych walk. Ostatecznie zwyciężył, a rezultaty widzimy na ulicach Iranu”.

„Barnea jest genialnym operatorem” – dodał urzędnik. „Jest dokładny i ma inny rodzaj charyzmy niż jego poprzednik, Yossi Cohen. Jest osobą, która wykonuje swoją pracę, nie dążąc do nagłówków gazet, więc nie ma szans, że udzieli wywiadów lub będzie mówił o operacjach Mossadu. Barnea nie jest zarozumiały. Potrafi zmienić zdanie, jeśli ktoś go przekona. Nie boi się, że ludzie mogą uznać go za słabego, w przeciwieństwie do niektórych innych przywódców”.

60-latek podszedł do kwestii Iranu z podstawowej nieufności wobec reżimu i wyjątkowych sukcesów operacyjnych w ostatnich latach, zwłaszcza od wybuchu wojny 7 października 2023 r., kiedy to Hamas przeprowadził inwazję i masakrę w południowym Izraelu.

Premier Benjamin Netanjahu (z prawej) spotyka się z szefem Mossadu Davidem Barnea, 18 kwietnia 2024 r. (Kobi Gideon/GPO)

Podobnie jak Netanjahu, Barnea uważał, że Stany Zjednoczone powinny wycofać się z porozumienia jądrowego z Iranem podpisanego przez ówczesnego prezydenta Baracka Obamy. Był przekonany, że takie posunięcie zmieni sytuację na lepsze, ale w tej kwestii jego koledzy z Mossadu mieli rację: kiedy prezydent Donald Trump wycofał się z porozumienia w maju 2018 r., Irańczycy wznowili wzbogacanie uranu i prace nad bombą atomową.

Barnea zasłynął w bezpośrednich i pośrednich konfliktach z Iranem i jego sojusznikami. Operacja Mossadu „beeper” we wrześniu 2024 r., w której tysiące pagerów i setki walkie-talkie z pułapkami wybuchły w rękach agentów Hezbollahu, zaskoczyła świat i okazała się decydująca w kampanii przeciwko wspieranej przez Teheran grupie terrorystycznej.

Spektakularne zabójstwo przywódcy Hamasu Ismaila Haniyeha w Teheranie w lipcu 2024 r. również jest zasługą Barneę i Mossadu.

Wolontariusze irańskiego Czerwonego Półksiężyca zgromadzeni przed budynkiem zniszczonym w wyniku izraelskiego ataku w Teheranie, 14 czerwca 2025 r. (Irański Czerwony Półksiężyc / AFP)

Po drodze doszło również do zabójstwa przywódcy Hezbollahu Hassana Nasrallaha, a obecnie do kolejnych zamachów na wysokich rangą irańskich przywódców na ich własnym terytorium, przeprowadzonych za pomocą precyzyjnych nalotów na podstawie informacji wywiadu wojskowego i Mossadu. Na początku tego tygodnia Wall Street Journal ujawnił, że w ciągu kilku lat Mossad zdołał przemycić do Iranu komponenty do dronów i amunicję w walizkach, ciężarówkach i kontenerach transportowych.

Części zostały zmontowane w Iranie, a następnie ukryte do momentu, gdy w piątek pojawiło się zielone światło. Gdy myśliwce zmierzały w kierunku Teheranu, Natanz i innych miejsc, drony zostały aktywowane i wysłane przeciwko stanowiskom rakietowym i systemom obrony powietrznej, torując drogę samolotom sił powietrznych.

„Barnea zrozumiał, że tym razem nie ma wyboru, musimy rozpocząć pełną ofensywę na Iran” – powiedział urzędnik ds. obrony. „Zawsze wiedzieliśmy, że Irańczycy uważają, że nie podejmiemy działań. Twierdzili, że nie mamy takich możliwości i obawiali się odwetu. Widzieli, że prezydent USA Joe Biden waha się i nie popiera tej operacji, a także że Trump nie jest chętny do ataku na Iran”.

Izraelskie myśliwce startują do ataku na Iran, wczesny ranek 13 czerwca 2025 r. (Siły Obronne Izraela)

„Irańczycy uważali, że wszystkie groźby wobec nich są nonsensem i nic się nie wydarzy, więc kontynuowali swoje działania” – dodał urzędnik. „Teraz ponoszą konsekwencje tych błędów”. Urzędnik wyraził dumę z faktu, że Izrael zdołał zaszokować Iran. „Od czwartku nie jest to już ten sam arogancki kraj, tak pewny siebie, ale państwo wstrząśnięte i chcące powrócić do porozumienia [jądrowego]” – chwalił się urzędnik.

Pomimo pomyślnego rozpoczęcia kampanii, urzędnik zaznaczył, że jej zakończenie może w dużej mierze zależeć od tego, czy Trump zdecyduje się włączyć do niej Stany Zjednoczone.

„Z punktu widzenia Izraela idealnym rozwiązaniem byłoby teraz włączenie się USA do walki, abyśmy mogli wspólnie posuwać się naprzód” – powiedział urzędnik. „W takim przypadku Iran nie miałby szans, a wtedy być może będziemy mogli powiedzieć, że plan IDF-Mossadu dotyczący wyeliminowania zagrożenia nuklearnego zakończył się wielkim zwycięstwem”.

W Tel Awiwie 18 czerwca 2025 r. widoczny jest napis skierowany do prezydenta USA Donalda Trumpa: „Panie prezydencie, dokończ dzieło”. Nie wiadomo, kto sfinansował ten baner (GIL COHEN-MAGEN / AFP).

Kadencja Barnei wygasa w czerwcu 2026 r., chyba że rząd zdecyduje się przedłużyć ją o kolejny rok. Jeśli Barnea widzi swoją przyszłość w polityce, przepisy nakazują mu najpierw odczekać trzyletni okres „ochłonięcia”. Jednak po jego upływie będzie prawdopodobnie gorącym kandydatem. Niewiele jest partii politycznych, które nie chciałyby mieć kogoś takiego na wysokim stanowisku, a może nawet na czele partii, choć to raczej nie nastąpi. Barnea ma zdolności przywódcze, ale brakuje mu ambicji, by znaleźć się w czołówce krajowej polityki.

„Barnea nie jest typem osoby, która będzie walczyć w mediach lub angażować się w polityczne potyczki na drodze do szczytu” – powiedział wysoki rangą urzędnik, który dobrze zna szefa Mossadu. „Czasami trzeba zastosować negatywne środki, aby spełnić swoje marzenia, ale urząd premiera nie jest tym, o czym marzy Barnea”.