AUTOR ELEGANCKICH STUDIÓW SZACHOWYCH 

Włodzimierz Proskurowski urodził się 19 stycznia 1936 roku w Warsza wie. Jego matka studiowała matematykę na Uniwersytecie Warszawskim i uzyskała magisterium na paryskiej Sorbonie. Jego ojciec ukończył in żynierię chemiczną na Politechnice w Grenoble. Przez pierwsze trzy lata wojny Włodek przebywał z dziadkami w Częstochowie na terytorium okupowanym przez Niemców. Został rozłączony z rodzicami, którzy w tym czasie mieszkali na terenie okupowanym przez ZSRR. Po wybu chu wojny niemiecko-sowieckiej jego rodzice, zamiast uciekać przed Niemcami na wschód, wrócili na zachód, by odzyskać syna. Udało im się to w samą porę, na dwa miesiące przed likwidacją częstochowskiego getta. Wkrótce potem, jego dziadkowie, wszyscy czworo, zginęli w ko morach gazowych Treblinki. Przez następne dwa lata Włodek i jego ro dzice ukrywali się na przedmieściach prawobrzeżnej Warszawy. 

W wieku 16 lat Włodek ukończył szkołę średnią z wyróżnieniem i roz począł studia magisterskie z inżynierii chemicznej w Moskwie. Po stu diach kilka lat pracował w fabryce chemicznej w Tarnowie, a następnie w instytucie badawczym PAN. Jednocześnie studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1968 roku wyjechał do Szwecji, gdzie uzyskał tytuł doktora matematyki numerycznej w Królewskim Instytucie Technologii (KTH) w Sztokholmie.  

Następnie ukończył studia podyplomowe na UC Berkeley. Potem 36 lat pracował jako profesor na Uniwersytecie Południowej Kalifornii (USC) w Los Angeles. Ukończył kolejno uczelnie: rosyjską, polską i szwedzką. Znał więc dobrze te trzy języki, ale wykładał w języku angielskim. Bę – dąc frankofilem, nauczył się również francuskiego. Podczas wakacji let nich podróżował po Francji i w końcu zadomowił się w Montpellier, nie całe dziesięć kilometrów od Morza Śródziemnego. Co roku, tydzień lub dwa spędzał na wędrówkach w Alpach. Z największą przyjemnością wspomina Dolomity. 

W roku 2017 Włodzimierz Proskurowski przeżył tragedię. Jego żona Marinette zmarła na raka po długotrwałej chorobie. 

W. Proskurowski jest autorem kilkudziesięciu prac naukowych. W 2015 roku przeszedł na emeryturę jako Emeritus Professor of Mathematics at USC. Obecnie mieszka w Los Angeles, niedaleko od Oceanu Spokojne – go.  

Czas na emeryturze spędza bardzo aktywnie, realizując swoje wszech stronne pasje i zainteresowania. Studiuje i prowadzi seminaria w Plato Society LA na tematy tak różne jak „Muzyka od Monteverdiego do Stra wińskiego”, „Historia przyrodnicza Europy”, „O języku”, czy „Vermeer i jego epoka”.  

Poświęca również czas na aktywny wypoczynek: wędrówki po Santa Monica Mountains, pływanie, grę w tenisa stołowego. Dużo czyta, cho dzi na koncerty i cieszy się życiem ze swoją towarzyszką Geralin. 

Emigrował dwukrotnie. Po raz pierwszy, do Szwecji w 1968 roku bez paszportu (z tzw. dokumentem podroży), znając tylko dwa słowa po szwedzku i mając dwa dolary w kieszeni (które wydał na szklankę her baty na promie do Ystad). Po raz drugi wyemigrował do Berkeley w Ka lifornii w 1976 roku, już z żoną i dzieckiem, oraz z paszportem szwedz kim i dyplomem PhD w kieszeni.  

Jak twierdzi, emigracja często przynosi pożytek, ale też zawsze związa na jest z wysiłkiem dostosowania się do nowego społeczeństwa. Przede wszystkim trzeba nauczyć się dobrze nowego języka. I znaleźć pracę. Bolesne jest zostawienie za sobą przyjaciół, nie wiedząc, czy się ich jeszcze zobaczy. 

Oto fragment refleksji Włodka o swoim długim, twórczym i dramatycz nym życiu: 

Jak to było możliwe, że dziecko, które przeżyło traumatyczne okropno ści Zagłady było w stanie przełamać się i prowadzić satysfakcjonujące intelektualnie i emocjonalnie życie? Najważniejszy był wpływ rodzi ców. Niemniej jednak, w pewnym momencie życia jest się zdanym tylko na samego siebie. Wtedy trzeba wyznaczyć sobie cele zgodnie ze swo imi możliwościami i mieć siłę i wytrwałość, aby je osiągnąć. Bycie we właściwym miejscu we właściwym czasie z odpowiednimi umiejętno ściami można nazwać łutem szczęścia. Tak wiele w naszym życiu zale ży od przypadkowych wydarzeń.  

Swoje wspomnienia z okresu wojny opublikował w 2021 roku jako „Czas Zagłady widziany oczyma dziecka / Shoah through the eyes of a child” (publikacja dwujęzyczna). W 2022 roku Instytut Historii Wizual nej przy USC Shoah Foundation nakręcił z nim prawie dwugodzinny wywiad. 

Grać w szachy nauczył Włodzimierza Proskurowskiego w czasie okupa cji jego wujek, Rubin Kahan, który przez pewien czas ukrywał się razem z nim i jego rodzicami. I od tego czasu zainteresowanie szachami towa rzyszy mu przez całe życie. Ponieważ w swoim mniemaniu nie odnosił wystarczających sukcesów w grze (pewnie dlatego, że był zaabsorbowa ny studiami uniwersyteckimi) stopniowo zwrócił się ku kompozycji, naj pierw analizując, a następnie komponując studia szachowe w zaciszu swojego pokoju. 

Jego okres twórczy w zasadzie zamyka się w dziesięcioleciu 1959-1968. Skomponował on w tym czasie około 60 studiów (w tym około 30 pion kowych końcówek teoretycznych) i kilka problemów. 

Są to przeważnie studia z niewielką liczbą bierek i jakimś ciekawym, oryginalnym pomysłem. Włodek nie dążył do rozbudowywania swoich studiów o trudną i skomplikowaną grę dodatkową (nie dlatego, że nie potrafił, ale dlatego, że takie było jego twórcze credo). Starał się zapre zentować swoją ideę w jak najelegantszej formie. Nie będę w tym miej scu opisywał pięknych pomysłów i poszczególnych idei w jego studiach. Znajdziemy to w komentarzach do danego utworu. 

W roku 1968 Włodzimierz Proskurowski podjął się i doprowadził do końca coś, za co polska kompozycja szachowa powinna być mu dozgonnie wdzięczna. Odnalazł w przedwojennej prasie łódzkiej studia Szai Kozłowskiego (1910-1943) – niezwykle utalentowanego polskiego kompozytora studiów, ofiary niemieckiego nazizmu. Pierwszego Polaka specjalizującego się właśnie w studiach. Wyniki swojej pracy W. Proskurowski opublikował w „Szachach”: cz. 1, maj 1968, s. 155-157; cz. 2, czerwiec 1968, s. 188-189: cz.3, lipiec 1968, s., 221-222.  

Praca ta wymagała wielu godzin spędzonych w Bibliotece Narodowej na wertowaniu Głosu Porannego, stronica po stronicy.  

W roku 2021 Komisja Kompozycji PZSZACH przyznała mu tytuł mistrza krajowego kompozycji szachowej.  

Swoją twórczość szachową W. Proskurowski opisał w 1993 roku w książce „The fruits from my chess garden”. Niestety, w tamtych czasach jeszcze komputery nie były na tyle silne, żeby sprawdzać poprawność studiów. Dlatego część pozycji z tej książki ma pewne usterki. 

Dzięki pomocy komputera udało się niżej podpisanemu większość tych usterek wyeliminować. Za akceptacją autora poprawione utwory są pu blikowane w nowych wersjach. Wersje te zachowują główny pomysł oryginału! 

Czytelnicy przekonają się o wysokim poziomie i o tytułowej „elegancji” jego studiów. 

Jan Rusinek 

arcymistrz międzynarodowy 

kompozycji szachowej

Ksiazke mozna kupic TUTAJ

Włodzimierz Proskurowski (ur. 1936). Jeden z nielicznych polskich kom pozytorów szachowych specjalizujących się w studiach. Choć komponował  tylko przez krótki czas, stworzył piękne i eleganckie utwory i mimo ich niew ielkiej liczby otrzymał tytuł mistrza krajowego kompozycji szachowej (2021).  W 1968 roku wyemigrował do Szwecji, a kilka lat później do Stanów Zjed noczonych. Emerytowany profesor matematyki w University of Southern  California, Los Angeles.  

Jan Rusinek (ur. 1950). Arcymistrz międzynarodowy kompozycji szachowej  od 1992 roku. Autor około 200 wyróżnionych zadań i studiów. Dwukrotny  medalista Drużynowych Mistrzostw Świata w kompozycji szachowej. Au tor książek o kompozycji szachowej oraz wielu artykułów. Przez wiele lat  redagował dział kompozycji w „Szachach” i „Szachiście”. Był profesorem na  kilku polskich uczelniach, wykłada matematykę i jej zastosowania. 

Książki dotyczące kompozycji szachowej wydane w wydawnictwie „Penelopa”: J. Lipka & J. Rusinek, „Polska Kompozycja Szachowa XIX wieku” J. Lipka & J. Rusinek, „Kazimierz Grabowski – wybrane zadania szachowe” P. Ruszczyński, „Selected Chess Compositions” 

J. Rusinek, „Grzegorz Grzeban ANIMATOR POLSKIEGO STUDIUM SZACHOWEGO” 

J. Rusinek, „Szaja Kozłowski AUTOR BŁYSKOTLIWYCH STUDIÓW SZACHOWYCH” 

J. Rusinek, „WYBRANE KOMPOZYCJE SZACHOWE” 

J. Rusinek, „Andrzej Lewandowski MISTRZ PATOWEGO STUDIUM SZACHOWEGO 

Cena: 24,00 zł 

ISBN 978-83-971847-5-6 

Jan Rusinek 

Wiecej TUTAJ