Hamutal Gouri, Anat Saragusti i Ian Joseph

Izrael w stanie wojny: 217. dzień zawieszenia broni w Strefie Gazy (wynegocjowanego przez Donalda Trumpa), 37. dzień rozejmu między Izraelem a Iranem (pod patronatem USA) oraz 73. dzień wojny izraelsko-libańskiej.

Pięć rzeczy, o których warto wiedzieć

1. Izrael śledzi napięcia na linii USA–Iran; doniesienia o tajnym spotkaniu Netanjahu w ZEA

Nie jest tajemnicą, że premier Netanjahu dąży do wznowienia działań przeciwko Iranowi. Jego celem jest uderzenie w irańskie obiekty energetyczne i cele strategiczne, co miałoby zmusić reżim do kapitulacji i wydania zapasów wzbogaconego uranu. Tymczasem intencje prezydenta Trumpa pozostają niejasne. Choć Trump kategorycznie deklaruje, że Iran nie wejdzie w posiadanie broni atomowej, wciąż brakuje konkretnego planu, jak skłonić Teheran do ustępstw. W Jerozolimie narastają obawy, że USA – chcąc uniknąć wznowienia konfliktu i złagodzić kryzys gospodarczy (w tym wzrost cen paliw) – mogą zawrzeć z Iranem niekorzystne dla Izraela porozumienie.

W środę ujawniono informacje o tajnej wizycie Netanjahu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Według doniesień premier spotkał się z prezydentem ZEA, aby koordynować ewentualne działania wojskowe przeciwko Iranowi. Byłaby to pierwsza wizyta Netanjahu w tym kraju, który dotąd konsekwentnie odmawiał mu oficjalnego przyjęcia. Władze ZEA stanowczo zaprzeczyły tym doniesieniom, nazywając oświadczenie biura premiera „całkowicie bezpodstawnym”.

Sytuacja pozostaje napięta. Choć niektóre linie lotnicze ogłosiły powrót na izraelskie niebo, pełne wznowienie ruchu cywilnego jest utrudnione. Płyta lotniska Ben Guriona jest obecnie zastawiona amerykańskimi samolotami wojskowymi, co sugeruje gotowość do wznowienia operacji zbrojnych. Rozstrzygnięcia spodziewane są po powrocie Trumpa z jego historycznej wizyty w Chinach.

2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargi przeciwko nominacji nowego szefa Mossadu

Sąd Najwyższy w Jerozolimie rozpatrzył wnioski o zablokowanie mianowania generała dywizji Romana Gofmana na stanowisko dyrektora Mossadu. Nominacja byłego sekretarza wojskowego Netanjahu budzi ogromne kontrowersje etyczne i prawne.

Prokurator generalna Gali Baharav-Miara wezwała sąd do dyskwalifikacji Gofmana, uznając nominację za „rażąco nieuzasadnioną”. Mimo poparcia Komitetu Doradczego (stosunkiem głosów 3:1), prokurator wskazała na błędy proceduralne – członkowie komisji mieli podjąć decyzję, zanim zapoznali się z krytyczną opinią odrębną przewodniczącego, byłego prezesa Sądu Najwyższego, Ashera Grunisa.

Cieniem na kandydaturze Gofmana kładzie się „sprawa Elmakayesa” z 2022 r. Gofman miał wówczas zezwolić na zwerbowanie 17-letniego influencera do prowadzenia nieoficjalnej kampanii dezinformacyjnej przeciwko Hezbollahowi. Nastolatek, operując na ściśle tajnych danych, został aresztowany przez Shin Bet pod zarzutem szpiegostwa i spędził 18 miesięcy w areszcie (w tym dwa miesiące w izolatce). Przeciwnicy nominacji oskarżają Gofmana o porzucenie chłopca w celu ochrony własnej kariery. Co istotne, nominację publicznie skrytykował ustępujący szef Mossadu, David Barnea, nazywając ją „niemoralną”. Wyrok w tej sprawie jeszcze nie zapadł.

3. Ostatnia sesja letnia Knesetu przed wyborami

Kneset zainaugurował sesję letnią, uchwalając ustawę umożliwiającą publiczne procesy i ściganie bojowników Hamasu za masakrę z 7 października. Projekt poparło ponad 90 posłów.

Jednak atmosfera w parlamencie jest gorąca ze względu na dwa kontrowersyjne projekty koalicji:

• Podział funkcji prokuratora generalnego: Rząd chce osłabić pozycję Gali Baharav-Miary, dzieląc jej obecne, bardzo szerokie uprawnienia na dwa osobne stanowiska. Jest to efekt trwającego od 2022 r. konfliktu między rządem a prokuraturą, która blokowała reformę sądownictwa.
• Regulacja mediów: Projekt zakłada utworzenie politycznie sterowanego organu nadzorującego rynek audiowizualny. Krytycy ostrzegają, że ułatwi to powstawanie stacji szerzących propagandę bez konieczności przestrzegania rzetelności dziennikarskiej, co doprowadzi do chaosu informacyjnego.

4. IDF umacnia pozycje w południowym Libanie

Izraelska armia intensyfikuje operacje mające na celu wypchnięcie Hezbollahu poza zasięg rażenia izraelskich osiedli. Kluczowym wyzwaniem pozostają nowe drony sterowane światłowodowo, które są odporne na systemy zakłócania.

Jednostki IDF rozszerzyły obszar działań, przejmując strategiczne punkty na północ od rzeki Litani. W trakcie operacji niszczone są wioski służące jako bazy operacyjne Hezbollahu. Podczas zorganizowanej wycieczki dla mediów pokazano rozbudowaną sieć tuneli odkrytych pod budynkami cywilnymi. Choć prezydent Trump zakazał Izraelowi atakowania Bejrutu, dowództwo IDF dąży do pełnego rozbicia potencjału militarnego Hezbollahu, licząc na trwałe zabezpieczenie północnej granicy.

5. Rozwiązanie Knesetu i wybory we wrześniu

Koalicja rządząca podjęła kroki w celu samorozwiązania parlamentu, co oznacza koniec 37. rządu Izraela. Wybory odbędą się prawdopodobnie w połowie września 2026 r., jeszcze przed rocznicą 7 października.

Bezpośrednią przyczyną upadku rządu był kryzys wokół ustawy o poborze. Netanjahu od miesięcy próbował utrzymać zwolnienie ultraortodoksyjnych studentów jesziw ze służby wojskowej, co Sąd Najwyższy uznał za nielegalne. Ostateczny cios zadał rabin Dov Lando, przywódca frakcji Degel HaTorah, który nakazał swoim posłom opuszczenie koalicji, stwierdzając całkowity brak zaufania do premiera.

Analitycy wskazują, że Netanjahu, zgłaszając własny projekt rozwiązania Knesetu, próbuje zachować inicjatywę i kontrolować proces wyborczy jako premier rządu tymczasowego. Pierwsze głosowanie nad rozwiązaniem parlamentu zaplanowano na początek przyszłego tygodnia.

Cotygodniowe podsumowanie wiadomości z Izraela: 15 maja 2026 r.