Autorka: Amy Spiro

Piosenka „Michelle” zapewniła Izraelowi trzecie miejsce w głosowaniu widzów i drugie z rzędu wicemistrzostwo. – Starałem się zachować skupienie, śpiewałem z radością i z uśmiechem na twarzy – komentował artysta.

Izraelczyk Noam Bettan zajął drugie miejsce w sobotnim finale 70. Konkursu Piosenki Eurowizji w Wiedniu. Ustąpił miejsca jedynie reprezentantce Bułgarii, Darze, której energiczny, taneczny utwór „Bangaranga” podbił serca publiczności i zdobył główną nagrodę.

Ostatecznie Izrael uplasował się na trzeciej pozycji w głosowaniu widzów i na ósmej w rankingu jurorskim, jednak wysokie łączne poparcie pozwoliło mu awansować na pozycję wicemistrza.

Bettan nie zdołał jednak zagrozić Bułgarii. Jej zwycięstwo – pierwsze w historii tego kraju – okazało się ogromnym zaskoczeniem, ponieważ bukmacherzy typowali do wygranej Finlandię, Australię lub Grecję. Trzecie miejsce również przypadło autorce sporej niespodzianki – Rumunce Alexandrze Căpitănescu, której prowokacyjny utwór „Choke Me” zajął drugie miejsce w głosowaniu publiczności.

Izrael zdobył łącznie 343 punkty (123 od jury i 220 od widzów). Z kolei triumfująca Bułgaria otrzymała 204 punkty od jury oraz aż 312 od publiczności, co przypieczętowało jej zwycięstwo z imponującym wynikiem 516 punktów.

Spokojniejszy występ i głosy z Polski

Bettan wykonał utwór „Michelle” w językach francuskim, hebrajskim i angielskim, a na scenie towarzyszyło mu pięciu tancerzy. W przeciwieństwie do wtorkowego półfinału, podczas transmisji na żywo z finału nie było słychać antyizraelskich okrzyków ani gwizdów. Tuż przed rozpoczęciem występu publiczność skandowała imię artysty: „Noam, Noam”. Okrzyki niezadowolenia pojawiły się jednak później – w momencie ogłaszania wysokich wyników Izraela w głosowaniu widzów.

W głosowaniu profesjonalnego jury reprezentant Izraela otrzymał maksymalną notę (12 punktów) od Polski, po 10 punktów od Ukrainy i Mołdawii oraz po 8 od Albanii, Austrii i Litwy. Z kolei izraelskie jury najwyżej oceniło Australię (12 punktów), Danię (10), Bułgarię (8) oraz Finlandię (7). Pełne i szczegółowe zestawienie wszystkich wyników, w tym z rund półfinałowych, zostanie opublikowane w nocy.

– Dziękuję Europie, toda raba! Kocham was wszystkich. Am Yisrael Chai! (hebr. lud Izraela żyje) – krzyknął Bettan ze sceny tuż po swoim występie.

Po zejściu za kulisy 28-letni piosenkarz przyznał w krótkim nagraniu wideo, że towarzyszyły mu ogromne emocje:

„Byłem znacznie bardziej podekscytowany niż poprzednim razem. Czułem się świetnie, sto razy lepiej niż podczas wcześniejszych występów. Dobrze się bawiłem. W końcu mamy to za sobą po miesiącach ciężkiej pracy, która doprowadziła nas do tego momentu”.

W rozmowie z publicznym nadawcą Kan dodał: – Nie mogliśmy prosić o lepszy wynik. Starałem się zachować koncentrację, śpiewałem z radością i z uśmiechem na twarzy. Mam nadzieję, że dałem Izraelczykom chwilę nadziei.

Polityczne kontrowersje i bojkot

Podczas wtorkowego półfinału, gdy Bettan wchodził na scenę, jeden z antyizraelskich aktywistów krzyknął: „Stop ludobójstwu”. Ochrona natychmiast wyprowadziła go z hali wraz z trzema innymi demonstrantami. W wywiadzie udzielonym w zeszłym miesiącu dla The Times of Israel Bettan przyznał, że na próbach celowo puszczał sobie z głośników nagrania gwizdów, aby przygotować się psychicznie na każdą ewentualność.

Napięcia wokół udziału Izraela w Eurowizji, które nasilały się w ciągu ostatnich dwóch lat, osiągnęły w tej edycji punkt kulminacyjny. Pięć krajów – Hiszpania, Słowenia, Irlandia, Islandia oraz Holandia – wycofało się z konkursu w ramach protestu, co stanowi największy bojkot polityczny w historii tego wydarzenia. Państwa te podjęły decyzję o rezygnacji po tym, jak w grudniu zdecydowana większość członków Europejskiej Unii Nadawców (EBU) zagłosowała za przyjęciem pakietu reform systemu głosowania, zamiast dążyć do całkowitego wykluczenia Izraela.

Wspomniane reformy objęły m.in. ograniczenie liczby głosów oddawanych przez jednego użytkownika z 20 do 10, przywrócenie jurorów do oceniania rund półfinałowych oraz wprowadzenie nowych zasad zwalczających agresywne kampanie internetowe (w tym zakaz angażowania uczestników w płatne akcje promocyjne).

W minioną sobotę EBU wystosowała oficjalne ostrzeżenie pod adresem Izraela. Powodem była wielojęzyczna kampania internetowa Bettana, w której namawiano fanów do oddawania na niego kompletu 10 głosów. Organizatorzy uznali to za „niezgodne z zasadami oraz duchem konkursu”. Izraelski nadawca Kan natychmiast usunął nagrania, choć jednocześnie utrzymywał, że nie naruszyły one regulaminu.

Atmosfera za kulisami i na ulicach Wiednia

Mimo napięć, sam tydzień eurowizyjny w Wiedniu upłynął reprezentacji Izraela względnie spokojnie, a atmosfera za kulisami była lepsza niż w latach 2024 i 2025. Bettan spędzał czas w przyjaznej atmosferze m.in. z Satoshim z Mołdawii, Sørenem Torpegaardem Lundem z Danii, Alisem z Albanii oraz brytyjską ikoną popu – Boyem George’em, który wspierał reprezentację San Marino.

Zgrzyt pojawił się jedynie na linii Izrael–Chorwacja, gdy na oficjalnym koncie stacji Kan na platformie X opublikowano żartobliwy mem na temat tatuaży na twarzy chorwackiej wokalistki Lelek. Wpis został jednak szybko skasowany, a nadawca przeprosił chorwacką delegację.

Zapowiadane masowe protesty antyizraelskie na ulicach Wiednia nie przyciągnęły tłumów. Sobotnie zgromadzenie w pobliżu Areny zgromadziło zaledwie kilkaset osób, choć organizatorzy spodziewali się ponad 3 tysięcy demonstrantów. Z kolei we wtorek protestowało zaledwie kilkudziesięciu aktywistów.

Podczas sobotniej konferencji prasowej dyrektor wykonawczy Eurowizji, Martin Green, przyznał, że konkurs przechodzi obecnie przez trudny okres. Zachęcał jednak widzów, by nie rezygnowali z oglądania widowiska:

„Zasuńmy na chwilę zasłony przed światem zewnętrznym i pomarzmy, że inny, lepszy świat jest możliwy”.

Green odniósł się także do spekulacji, jakoby obecne podziały polityczne miały doprowadzić do końca formatu w jego 70. rocznicę, kwitując to krótko: „Oby kolejne 70 lat”.

Sensacja na Eurowizji! Bułgaria wygrywa po raz pierwszy, Izrael drugi