Podsumowanie w jednym zdaniu

W ostatnim tygodniu w Izraelu dominowały intensywne starcia z Hezbollahem na północy, punktowe operacje IDF w Strefie Gazy oraz narastająca presja społeczna i polityczna na rząd w sprawie uwolnienia zakładników i masowego poboru.

Pięć spraw, o których warto wiedzieć

Hamutal Gouri, Anat Saragusti i Ian Joseph

Izrael w stanie wojny: 308. dzień zawieszenia broni w Strefie Gazy (wynegocjowanego przez Donalda Trumpa), 128. dzień rozejmu między Izraelem a Iranem (zawartego przy udziale USA) oraz 164. dzień wojny izraelsko-libańskiej.

1. Uzbrojeni osadnicy oblegają palestyńskie rodziny w miejscowości Qusra na Zachodnim Brzegu

Izraelscy osadnicy utworzyli nielegalną placówkę (outpost) w Strefie B na Zachodnim Brzegu, w pobliżu miejscowości Qusra. Ich działania uniemożliwiają lokalnym palestyńskim rodzinom opuszczanie domów oraz powrót do nich. Mieszkańcy zostali odcięci od prądu, a okresowo także od dostaw wody.

Siły Obronne Izraela (IDF) w praktyce pobłażają funkcjonowaniu tych nielegalnych punktów. Część żołnierzy, których zadaniem powinna być ochrona ludności cywilnej, to w rzeczywistości sami osadnicy. W ciągu ostatnich kilku lat – a zwłaszcza od momentu objęcia władzy przez skrajnie prawicowy rząd w grudniu 2022 roku – armia regularnie przymyka oko na podobne incydenty. Żołnierze zamiast chronić Palestyńczyków, często zachowują bierną postawę lub wręcz przyłączają się do osadników. Choć w środę wysłano pododdział wojskowy w celu likwidacji placówki pod Qusrą, niedługo po odjeździe żołnierzy została ona odbudowana.

Służby nie wykazują dostatecznej determinacji w zaprowadzaniu porządku. Policja na Zachodnim Brzegu działa nieefektywnie i w większości przypadków nie podejmuje śledztw w sprawie aktów przemocy ze strony Żydów wobec Palestyńczyków – zatrzymania należą do rzadkości, a zarzuty karne stawiane są sporadycznie.

Sytuacja ulega dalszej eskalacji. Do sprawy odniósł się na platformie X nawet ambasador Stanów Zjednoczonych w Izraelu, Mike Huckabee – dotąd znany jako gorący zwolennik ruchu osadniczego – zdecydowanie potępiając rozwój wydarzeń.

2. Zaginięcie dwóch Izraelek w Wiedniu: matki i córki

Ostatni raz widziano je w piątek, 7 sierpnia. Mali oraz jej 23-letnia córka Liel odbywały podróż po Europie Środkowej, planując wizytę w Wiedniu i Pradze. Kobiety zaginęły bez śladu. Ich telefony komórkowe po raz ostatni zalogowały się w rejonie głównego dworca kolejowego w Wiedniu. Z ustaleń wynika, że wymeldowały się z wynajmowanego apartamentu, udały na stację i tam ślad po nich zaginął.

Brat Mali przyleciał do stolicy Austrii, aby wesprzeć poszukiwania. W rozmowie z mediami podkreślił, że jego siostra nie miała żadnych powodów do samowolnego zniknięcia – w Izraelu czeka na nią syn i wnuk, a rodzina spodziewa się kolejnego dziecka. Kobiety regularnie kontaktowały się z bliskimi, a dla Mali nie była to pierwsza zagraniczna podróż. We wtorek wieczorem miały zaplanowany lot powrotny do kraju z Pragi, jednak nie pojawiły się na pokładzie samolotu.

Rzecznik austriackiej policji przekazał, że na ten moment brak twardych dowodów wskazujących na popełnienie przestępstwa. W czwartek nad ranem policja nałożyła ścisły zakaz rozpowszechniania informacji dotyczących śledztwa (gag order). Narastają przypuszczenia, że zniknięcie mogło mieć charakter dobrowolny i wiązać się z próbą oszustwa.

3. Premier Netanjahu rezerwuje 11 miejsc na liście wyborczej Likudu

Po długich sporach proceduralnych władze Likudu wyraziły zgodę, aby premier Benjamin Netanjahu – jako przewodniczący ugrupowania – osobiście obsadził 11 miejsc w pierwszej dwudziestce listy wyborczej do Knesetu. Decyzja ta drastycznie ogranicza liczbę mandatów możliwych do zdobycia w prawyborach zaplanowanych na najbliższy poniedziałek.

Likud przez lata szczycił się mianem najbardziej demokratycznej partii w Knesecie, organizującej otwarte prawybory wśród blisko 200 tysięcy opłacających składki członków. Jednak w dobie częstych kryzysów politycznych i kolejnych kampanii wizerunek ten uległ znacznemu osłabieniu.

Dotychczasowe sondaże wskazują, że Likud może liczyć na 20–25 mandatów (w 120-osobowym parlamentarnym zgromadzeniu), co oznacza wyraźny spadek w porównaniu z obecnymi 32 fotelami poselskimi. Premier Netanjahu nie kryje niezadowolenia z części popularnych posłów własnego ugrupowania, twierdząc, że chce wprowadzić na listy „atrakcyjne nazwiska”. W rzeczywistości jednak wykorzystuje pulę rezerwową, by uciszyć wewnętrznych rywali politycznych i zablokować ewentualne wycieki niekorzystnych dla niego informacji.

Decyzja ta stawia działaczy w trudnej sytuacji – o nieliczne pozostałe wolne miejsca na liście rywalizować będzie ogromna liczba kandydatów.

4. Wizyta dowódcy CENTCOM, admirała Coopera, w Izraelu

Dowódca Dowództwa Centralnego USA (CENTCOM), admirał Brad Cooper, przybył do Izraela z wizytą roboczą po odbyciu rozmów dyplomatycznych w Bahrajnie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Podczas pobytu odbył szereg zamkniętych spotkań z najwyższym kierownictwem wojskowym Izraela, w tym z szefem Sztabu Generalnego IDF, generałem broni Eyalem Zamirem. Spotkanie poświęcone było kompleksowej ocenie sytuacji na poszczególnych frontach. Rozmowy dotyczyły regionalnej współpracy obronnej, kwestii zagrożenia ze strony Iranu oraz kluczowych etapów trwających rozejmów.

Głównym przesłaniem przekazanym przez dowódcę CENTCOM było jednoznaczne stanowisko prezydenta Donalda Trumpa, który dąży do jak najszybszego wygaszenia walk i zamknięcia aktywnych frontów – w szczególności w Strefie Gazy, Libanie oraz w relacjach z Teheranem. Według doniesień prasowych Waszyngton oczekuje od władz w Jerozolimie wyraźnych kroków zmierzających do deeskalacji i ograniczenia operacji wojskowych.

Naciski ze strony USA uwypukliły jednak różnice strategiczne między sojusznikami. Podczas gdy Amerykanie dążą do wieloetapowego procesu dyplomatycznego, rozmieszczenia sił międzynarodowych oraz wycofania wojsk, izraelscy wojskowi i politycy akcentują konieczność zachowania pełnej swobody operacyjnej. Wskazują przy tym na potrzebę skutecznego przeciwdziałania odbudowie potencjału nuklearnego i balistycznego Iranu oraz zapewnienia bezpieczeństwa na granicach.

5. Netanjahu odrzuca plan pokojowy dla Gazy. Odpowiedź szefa Rady Pokoju

Premier Benjamin Netanjahu podczas posiedzenia rządu publicznie odrzucił popierany przez USA 15-punktowy plan pokojowy dla Strefy Gazy. Oświadczył, że Izrael nie akceptuje treści dokumentu, a Siły Obronne Izraela nie wycofają się z zajmowanych pozycji, dopóki Hamas nie zostanie w pełni i bezwarunkowo rozbrojony.

Amerykańska propozycja, wypracowana przez powołaną przez Donalda Trumpa Radę Pokoju, przewiduje etapowe wycofywanie wojsk izraelskich równolegle z weryfikowalnym procesem rozbrajania bojówek pod nadzorem niezależnej palestyńskiej administracji technokratycznej. Stanowisko Netanjahu oznacza otwarty sprzeciw wobec koncepcji Białego Domu, gdyż Izrael domaga się całkowitego rozbrojenia Hamasu jako warunku wstępnego przed jakimkolwiek wycofaniem sił. Z kolei Hamas stoi na stanowisku, że oddanie broni może nastąpić dopiero po opuszczeniu Gazy przez wojska izraelskie.

Do sprawy w wywiadzie dla izraelskich mediów odniósł się Nickolay Mladenov, wysoki przedstawiciel ds. Strefy Gazy i dyrektor generalny kierowanej przez USA „Rady Pokoju”. Wyjaśnił on, że 15-punktowe porozumienie zostało wynegocjowane bezpośrednio z Hamasem w celu uzyskania konkretnych zobowiązań dotyczących rozbrojenia, a sam Izrael nie jest formalną stroną tego konkretnego dokumentu. Mladenov podkreślił, że cały mechanizm opiera się na ścisłej kontroli, a nie na bezkrytycznym zaufaniu, i ma na celu zapewnienie Izraelowi trwałego bezpieczeństwa bez konieczności podejmowania jednostronnych kroków zbrojnych.

W reakcji na narastający kryzys dyplomatyczny media donoszą, że do Izraela ma udać się starszy doradca i wysłannik prezydenta USA Jared Kushner wraz z Nickolayem Mladenovem oraz delegacją Rady Pokoju. Celem misji ma być skłonienie premiera Netanjahu do rewidowania stanowiska, powstrzymania działań zbrojnych i powrotu do rozmów nad realizacją planu rozbrojeniowego.

Cotygodniowe podsumowanie wiadomości z Izraela (14 sierpnia 2026 r.)