Autor: Yaakov Lappin

Podsumowanie w jednym zdaniu

Izraelski gigant zbrojeniowy Rafael finalizuje przejęcie dawnej fabryki Volkswagena w Niemczech, aby uruchomić tam produkcję systemów obrony powietrznej dla Europy, co stanowi historyczny i symboliczny dowód rosnącej siły militarnej i przemysłowej Izraela.

Plan uruchomienia izraelskiej produkcji zbrojeniowej w dawnej fabryce Volkswagena stanowi kamień milowy dla eksportu obronnego – powiedział w rozmowie byty oficer wywiadu.

Izraelski gigant zbrojeniowy Rafael Advanced Defense Systems zamierza uruchomić produkcję w fabryce Volkswagena w Osnabrücku (północno-zachodnie Niemcy), w ramach planów wytwarzania w tym zakładzie komponentów do obrony powietrznej oraz innego sprzętu wojskowego.

Rząd kraju związkowego Dolna Saksonia oraz Aurelius Capital – firma inwestycyjna z siedzibą w Tel Awiwie, specjalizująca się w sektorze obronnym, cyberbezpieczeństwie i sztucznej inteligencji – uzgodniły kluczowe warunki zakupu spółki Volkswagen Osnabrück GmbH. Kluczową rolę jako główny partner przemysłowy odgrywa w tym przedsięwzięciu spółka Rafael. Transakcja wymaga jeszcze zawarcia ostatecznych umów oraz uzyskania wymaganych zgód organów regulacyjnych.

Major rezerwy Raphael BenLevi, starszy pracownik naukowy w Instytucie Bezpieczeństwa Narodowego Misgav, który przez siedem lat służył w Służbie Wywiadowczej Sił Obronnych Izraela (IDF) oraz w izraelskich siłach powietrznych, podkreślił w rozmowie z JNS, że porozumienie to stanowi kamień milowy w stosunkach Izraela z Europą w dziedzinie eksportu obronnego.

„To bardzo pozytywny krok i istnieje ogromny potencjalny na kolejne tego typu transakcje” – zaznaczył BenLevi.

Ekspert dodał, że umowa ta nie tylko zacieśnia istniejące więzi obronne Izraela z Berlinem, ale także otwiera drzwi do nowych rynków w innych krajach kontynentu.

„Porozumienie to pogłębia współpracę w zakresie bezpieczeństwa z Niemcami, które są kluczowym partnerem Izraela w Europie, a jednocześnie otwiera drogę do sprzedaży systemów obrony przeciwrakietowej w innych państwach europejskich” – wyjaśnił BenLevi.

Były oficer IDF zwrócił również uwagę na głęboki wymiar symboliczny całego przedsięwzięcia.

„Z historycznego punktu widzenia: jeszcze 50 lat temu wielu Żydów dążyło do bojkotu Volkswagena jako niemieckiego przedsiębiorstwa państwowego, a dzisiaj Volkswagen sprzedaje swój zakład izraelskiej firmie Rafael, aby produkować tam uzbrojenie” – zauważył BenLevi. „To jasny znak tego, jak bardzo Izrael urósł w siłę od tamtego czasu”.

Od samochodów do obrony powietrznej

Zakład w Osnabrück znalazł się w centrum zainteresowania jako potencjalny partner firmy Rafael na początku bieżącego roku, kiedy to w czerwcu agencja Reuters poinformowała o trwających rozmowach dotyczących przekształcenia fabryki na potrzeby produkcji wojskowej.

W tamtym raporcie wskazano, że negocjacje mogą być skomplikowane ze względu na udziały Kataru w koncernie Volkswagen. Katarski Fundusz Inwestycyjny (Qatar Investment Authority) pozostaje bowiem jednym z głównych akcjonariuszy niemieckiego producenta samochodów.

7 września Volkswagen, kraj związkowy Dolna Saksonia oraz Aurelius Capital podpisały list intencyjny. Zgodnie z jego postanowieniami Aurelius przejmie pakiet większościowy, a Dolna Saksonia – mniejszościowy udział w spółce Volkswagen Osnabrück GmbH. Fabryk zatrudnia obecnie około 1800 osób, a proponowana transakcja ma na celu ochronę i utrzymanie ok. 1400 miejsc pracy.

W ramach porozumienia firmy Aurelius i Dolna Saksonia zawarły również odrębny list intencyjny z przedsiębiorstwem Rafael, którego celem jest przekształcenie zakładu w nowoczesne centrum rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa i obrony – jak określił to sam Volkswagen.

W początkowej fazie nacisk zostanie położony na wytwarzanie systemów oraz komponentów obrony powietrznej przeznaczonych dla Niemiec i pozostałych państw europejskich.

Premier Dolnej Saksonii Olaf Lies ocenił, że zawarta umowa zapewnia zakładowi stabilną i realną przyszłość.

„Dzięki tej deklaracji intencyjnej otwieramy perspektywę trwałego rozwoju dla fabryki Volkswagena w Osnabrück” – oświadczył Lies, dodając, że inicjatywa „stanowi element szerszej, strategicznej reorganizacji zakładu, popieranej również przez zarząd Volkswagen AG”.

Z kolei prezes i dyrektor generalny firmy Rafael, Yoav Tourgeman, podkreślił, że celem partnerstwa jest ustanowienie długoterminowej bazy produkcyjnej na terenie Niemiec.

„Technologia stanowiąca fundament tego partnerstwa została stworzona z myślą o obronności dziś, jutro i w dalekiej przyszłości” – powiedział Tourgeman. „Budujemy trwałe relacje przemysłowe z naszymi niemieckimi partnerami, zakładając, że technologia ta będzie w całości wytwarzana w Niemczech, aby skutecznie chronić Niemcy i całą Europę”.

Dynamiczny wzrost sprzedaży izraelskiego sprzętu obronnego w Europie

Firma Rafael aktywnie poszerza swoją obecność na Starym Kontynencie w obliczu procesu ponownego zbrojenia, który nabrał tempa po rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

31 sierpnia Grecja podpisała z Izraelem umowę o wartości ok. 3 mld euro (3,5 mld USD) dotyczącą dostawy wielowarstwowego systemu obrony powietrznej pod nazwą „Achilles Shield”. Pakiet ten obejmuje izraelskie systemy „David’s Sling” i „SPYDER” produkowane przez firmę Rafael, a także systemy „BARAK MX” oraz zaawansowane radary dostarczone przez Israel Aerospace Industries.

Z kolei w czerwcu Rumunia sfinalizowała umowę ramową o wartości ok. 2 mld euro (2,3 mld USD) na zakup systemu obrony powietrznej SPYDER od firmy Rafael.

W ostatnich latach również Niemcy drastycznie zwiększyły swoje wydatki na zakup zaawansowanych izraelskich technologii wojskowych.

Wartość zamówienia na system obrony przeciwrakietowej dalekiego zasięgu „Arrow 3” – zaprojektowany przez Israel Aerospace Industries do neutralizowania pocisków balistycznych poza ziemską atmosferą – wzrosła do ponad 6,5 mld dolarów. Stało się to możliwe dzięki podpisaniu w styczniu aneksu o wartości 3,1 mld dolarów, co czyni tę transakcję największym kontraktem eksportowym w historii izraelskiego sektora zbrojeniowego.

Ponadto niemiecka stocznia ThyssenKrupp Marine Systems zakończyła budowę okrętu podwodnego INS Drakon – szóstej jednostki klasy „Dolphin” zbudowanej dla Izraela – która 24 września oficjalnie zawinęła do bazy morskiej w Hajfie.

„Znak tego, jak bardzo wzrosła siła Izraela”