Uncategorized

Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne

Nadeslala Ewa Glubinska

ewa Glubinska

oskar_amPomimo tytułu – „Oskarżam Auschwitz” książkęMikołaja Grynberga – należy odczytywać znacznie szerzej niż tylko oskarżenie. To narracja o piekle czasu, nigdy niekończącej się teraźniejszości wojny, w której utknęli bohaterowie. Dla wszystkich innych, których rodziny uniknęły uwikłania w najmroczniejszą zbrodnię w ludzkich dziejach, Holacaust należy do zamierzchłej przeszłości, o której wszyscy woleliby raczej zapomnieć. To właśnie specyfika opowieści Grynberga. Składają się na nią bowiem dwadzieścia cztery rozmowy z wyjątkową grupą osób. To przedstawiciele tzw. Drugiego Pokolenia. To określenie zarezerwowane jest dla dzieci osób ocalałych z Holocaustu. Również oni, podobnie jak ich rodzice, noszą w sobie niewyobrażalną traumę, przekazaną dzieciom przez ich cudem ocalałe matki i ojców.

W tych rodzinach czas biegnie inaczej. Umyka gdzieś w straszne opowieści i nocne koszmary, wiedzie niebezpiecznymi ścieżkami, które prowadzą tylko w kierunku katastrofy i końca znanego świata. Ich życie skoncentrowane jest albo na uniknięciu podobnego losu, jaki stał się udziałem ich rodziców i dziadków, albo na walce z traumatycznym dziedzictwem Zagłady. Wydostanie się z zaklętego kręgu umarłych, których nigdy nie mieli szansy poznać, ze straszliwej pamięci, wydaje się zadaniem niemal niemożliwym. Pamięć spełnia tu podwójną rolę: dziedzicznego obciążenia i obowiązku wobec zamordowanych.

To także książka o tym, jak z owej niszczącej pamięci i popiołów zbudować pomosty wiodące do umarłego świata, którego nic już wskrzesić nie zdoła, ale w dziwny sposób istnieje i nie daje o sobie zapomnieć. To także narracja o strategiach przetrwania w powojennym życiu, praktykowanych przez ocalałych, które miały ułatwić życie dzieciom, a zamieniały rodzinne domy w więzienia, w dysfunkcyjne przytuliska, w przestrzenie dręczone wymuszoną ciszą. Rodzice zmagają się tutaj z depresją i koszmarnymi wspomnieniami, które stały się traumą także i Drugiego Pokolenia. Ich legatem jest już tylko przejmująca pustka po wymordowanych rodzinach, którą próbują zagospodarować spotykając się, prowadząc działalność społeczną czy indywidualne terapie, mające nauczyć ich, jak żyć szczęśliwie. Z takim dziedzictwem trzeba nauczyć się żyć. W tym wypadku jednak okazuje się, że jest to możliwe – najważniejszym motywem rozmów Grynberga jest bowiem miłość. Miłość dzieci do ich poranionych rodziców pozwala zwyciężyć w walce z cieniami tragicznej przeszłości.

W opowieściach, zebranych w trzech krajach i na trzech kontynentach, nie dominuje czarno-biały obraz. Są tu i przejmujące wspomnienia ludzkiej małości i podłości, ale i momenty, które pozwoliły narratorom oraz ich rodzicom podnieść się po tragedii Holocaustu. Grynberg udziela bowiem głosu również nieobecnym – rodzicom Drugiego Pokolenia. Dzięki temu ich historia staje się kompletna i zrozumiała. I choć chciałoby się powiedzieć, ze to szczęśliwe zakończenie, to jednak tak nie jest. Gdzieś w mroku kryje się droga wiodąca w przestrzeń, której nie sposób opisać ani nawet dotknąć.

Ewa Glubińska

Tytuł: Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne

Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne – Mikołaj Grynberg

 

Kategorie: Uncategorized

1 odpowiedź »

  1. Byłam niedawno na spotkaniu „drugiego Pokolenia” w Genewie. Tutejsi Zydzi, troche Sefaradow. Było niezbyt ciekawie i bez głębszego sensu , jakos nieautentycznie…. Oni tutaj nie czuja tego tak naprawdę…
    I uświadomiłam sobie nagle ze mam problem z akceptacja nazwy ” Drugie Pokolenie”. Nie zgadzam sie zeby Hitler wyznaczał mój kalendarz pokoleń. Ja jestem jakieś 130 te pokolenie po Abrahamie czy Mojzeszu, do wyboru. Najdłuższy rodowód swiata. Nie chce zeby liczono mi pokolenia od zera. Była trauma Zagłady, ale naród sie odrodził i rozkwitł. Mamy własne państwo, ono na nas czeka szeroko otwarte wspaniałe . Shoah nie zapomnimy nigdy . Ale nie jesteśmy Drugim Pokoleniem niedobitków. Jesteśmy dumni i niezniszczalni, najstarszy naród swiata. Czy Wy tez tak czujecie ? Moze by zmienić te nazwę ?

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: