W przededniu Nocy Krysztalowej. Pozbawienie Zydow polskiego obywatelstwa.

Przyslal Alexander Sharon

 


Wplyw hitlerizmu wyrazil sie w kilku projektach formulowanych przez „narodowcow”, których radykalne skrzydlo fascynowala polityka Trzeciej Rzeszy.

  1. Projekt ustawy zakazujacej szechity (uboju rytualnego). Projekt tej ustawy wniosla w lutym 1936 r. poslanka Janina Prystorowa , malzonka marszalka Senatu, Aleksandra Prystora.

Formalnie, uzasadniano go wzgledami humanitarnymi, co spowodowalo publiczna dyskusje na temat metod uboju bydla , w rzeczywistosci dominowaly wzgledy ekonomiczne: chec wyeliminowania kupcow i rzemieslnikow zydowskich z obrotu bydlem rogatym i ich miesem.

  1. Analogiczny charakter miala ustawa z marca 1938 r. zabraniajaca Zydom wytwarzanie i handel dewocjonaliami i przedmiotami kultu religii poza mojzeszowa.
  2. Wpowadzenie przeciwko zydowskim studentom systemu „ghetta lawkowego” na wiekszosci uczelni. Szczególnie drastyczny wypadek wprowadzenia ghetta lawkowego miał w wypadku w warszawskiej Szkole Inzynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda, która spadkobiercy jej tworcow przekazali panstwu polskiemu z wyraznym zastrzezeniem, wykluczajacym stosowanie w niej dyskryminacji z przyczyn rasowych, religijnych lub narodowych.
  3. Inny jaskrawy przykład numerus clausus było ograniczenie dostepu do adwokatury dla Zydow

 

  1. Ustawa o pozbawieniu Zydow polskiego obywatelstwa  

 

Ta ustawa jest tematyka ponizszego tekstu

Niektorzy politycy zwiazani z rzadem polskim pod naciskiem skrajnej prawicy zaczeli stopniowo akceptowac mozliwosc wprowadzenia rozwiazan prawnych jednoznacznie dysryminujacych Zydow, choc nadal pod pozorem rownosci wszystkich obywateli.

Pierwszym krokiem w tym kierunku stala się ustawa o pozbawieniu obywatelstwa, dotyczaca osob przebywajacych za granica. Opracowal ja dyrektor Departamentu Konsularnego MSZ Wiktor Tomir Drymmer, który uwazal, ze wiekszosc ludnosci zydowskiej w Polsce była wyobcowana, a olbrzymie przeludnienie  zmuszalo do emigrowania.

Pisal on we wspomnieniach: „Wedlug przyblizonych obliczen MSZ mielismy na calym swiecie kilkadziesiat tysiecy obywateli polskich, co do których mielismy uzasadnione podejrzenie, ze nie urodzili się w Polsce, nie byli w Polsce i nie znaja jezyka polskiego. Wielu, jeśli nie wszyscy mieli wszelkie podstawy  do uzyskanie obywatelstwa w kraju zamieszkania”. [Ref.1]

Departament konsularny MSZ przygotowal projekt przepisow pozwalajacy odebrac obywatelstwo osobom, które przebywaly dlugo poza krajem.

Gdy w marcu 1958 r. Austria zostala przylaczona do III Rzeszy, rzad stanal wobec mozliwosci wielu tysiecy Zydow obywateli polskich pozbawionych srodkow do zycia.

Wówczas projekt trafil do Sejmu, który po zacietej dyskusji, uchwalil ustawe z malymi poprawkami. [Ref.2]

Ustawa przewidywala min., ze pozbawic obywatelstwa polskiego mozna tego,
kto „dzialal na szkode panstwa poskiego”, „przebywajac nieprzerwanie
za granica conajmniej przez lat 5 po powstaniu panstwa polskiego,
utracil lacznosc z panstwowoscia polska”.

Uzasadnienie przedstawione przez rzad wskazywalo, e ustawa ma sluzyc przeciwko komunistom. Rzeczywiste motywy ujawnil Drymmer w Berlinie w maju 1938 r. na konferencji konsulow polskich rezydujacych w Niemczech: „ Cel ustawy […] przede wszystkim pozbycie się elementu niebezpiecznego (mniejszosci, a zwlaszcza Zydow, jako elementu destrukcyjnego)” [Ref 3]

Zarzadzil również szybkie rozpoczecie postepowania, zwlaszcza na terenie Niemiec. Przemawial za tym fakt, ze ustawodawstwo hitlerowskie stopniowo pozbawialo Zydow mozliwosci zarobkowania, a wiec nalezalo się liczyc z powrotem do Polski kilkudziecieci tysiecy spauperyzowanych osob. W sytuacji gospodarczej Polski przybycie tak licznej ilosci ludzi skazanych na korzystanie z opieki spolecznej byloby dodatkowym, powaznym obciazeniem.

Odbieranie obywatelstwa postepowalo powoli, wiec 6 pazdziernika 1938 r. Ministerstwo Spraw Wewnetrznych nakazalo kontrole paszportow obywateli polskich przebywajacych zagranica i zaopatrzenie ich w adnotacje potwierdzajace waznosc. Paszporty bez adnotacji nie upowaznialy do  przekroczenia granicy polskiej po 29 pazdziernika. Intencja było sumaryczne uniemozliwienie powrotu wszystkim osobom, zagrozonym pozbawieniem obywatestwa.

Efekty tego okazaly się odwrotne od zamierzonych. Wladze niemieckie w dniach 28 i 29 pazdziernika usunely z Rzeszy 17 tysiecy Zydow obywateli polskich, przewaznie glow rodzin.

Wiekszosc udala się do rozmaitych miejscowosci, gdzie znalazla się na utrzymaniu rodzin oraz lokalnych komitetow pomocy. Około 6 tysiecy osob zatrzymano w pogranicznym Zbaszyniu, gdzie w prymitywnych warunkach oczekiwali na wyniki rozmow polsko-niemieckich.

Do konca sierpnia 1939 roku oboz w Zbaszyniu zostal zlikwidowany.


 

Ref.[1]

Calosc artykulu Drymmera  „Zagadnienie zydowskie w Polsce w latach 1935-1939” zamieszczony w Zeszytach Historycznych Kultury paryskiej, 1968, nr 13, s.65-75  jest dostepne w sieci

http://www.kulturaparyska.com/pl/historia/publikacje/1968

Ref.[2]

Ustawa z dnia 31 marca 1938 r. „O Pozbawieniu obywatelstwa” jest dostepna w sieci (Dziennik Ustaw RP 1938, nr.22, poz.191:

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19380220191

Ref.[3]

Archiwum Akt Nowych (AAN), Ambasada RP w Berlinie 3278, k.119-120

 

5 komentarzy to “W przededniu Nocy Krysztalowej. Pozbawienie Zydow polskiego obywatelstwa.”

  1. Alexander Sharon 05/11/2018 at 17:32

    To p. Walerian Domanski.Cala przyjemnosc po mojej stronie, Panie Walerianie. Prosze tylko zwrocic uwage na kilka „bykow” w tekscie, ktore ominelem. Anschluss Austrii zostal dokonany w 1938, nie w 1958 r. Numeracja antyzydowskich projektow RPII rowniez zostala uszkodzona.

  2. Super artykul. Bardzo dziekuje.

  3. W prawie wszystkich opisach wygnania Zydow polskich obywateli z Niemiec dokladnie 80 lat temu podawany jest graniczny Zbaszyn, a przeciez wyrzucanie polskich Zydow z Niemiec czy Austrii odbywalo sie na innych granicznych pzrejsciach.

    Odkrylem krotki opis jak wygladalo wyrzucanie polskich Zydow z niemieckiego Bytomia do polskich Piekar Slaskich i jak zabawiali sie ludzkim ping-pongem pogranicznicy z obydwu stron.

    Urywki z process Adolfa Eichmanna w Jerozolimie
    Sesja No.17
    (Czesc 4 z 5 czesci)

    Swiadek Meyer

    Witness Meyer:

    I travelled there by night train. I arrived in the morning.

    The expulsion of Polish Jews had taken place in a most terrible way. They
    had taken these people from the trains, and had forced them to cross the
    border during the night through the forest that was on both sides of the
    border.

    They forced the people on with shots and with dogs. I received the first
    report from one of the men of the community in Beuthen, who had had the
    courage that night to go with the emblem of the Red Cross or another such
    organization in order to help the people there.

    And he even succeeded in getting to the scene of events and he told me what had happened there that night.

    I even found the rest of these refugees who had to return from the
    border to Beuthen.

    I found them in the synagogue and in other rooms of the
    community there in a terrible condition. And I heard from all of them the
    story of that night.

    Presiding Judge: In other words, the Poles chased them back?

    Witness Meyer:

    Yes, the Poles obviously chased them back. They were between
    the two sides and the Polish gendarmerie drove them back.

    State Attorney Bar-Or: Back to the border?

    Witness Meyer: Yes.

  4. Jak zawsze solidnie i rzeczowo!

  5. Walerian Domanski 01/11/2018 at 02:39

    Panie Sharon, umieściłem cały tekst na mym profilu Facebook. Bardzo ciekawy.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: