Bogumila Gruggel

Chodzimy po Kijowie: sobory, synagoga na pomniku Chmielnickiego.                                                       

Zaznaczam, że nie byliśmy w zadnej buznicy kijowskiej, ani nie widzieliśmy sladòw po bylym cmentarzu zydowskim na ktòrym obecnie stoja studia telewizyjne.  
Ale ze względu na wyznawcòw wiary mojzeszowej czytelnikòw bloga wieda mi sie stosonym umeścięce kilka zdan na temat losòw tych swiatyń. Ze spisu ludności z roku 1926 wynikalo, ze w Kijowie mieszkalo 160.000 Zydów.

 a na terenie Ukrainy w tym okresie mieszkało ich ponad 1,5 miliona  Na calym terytorium Ukrainy działo 800 swiatyń, dzis jest ich 70. Occidente w Kijowie są trzy synagogi spečenie wybudowane lub konserowane w celu wystąpienia praktik mieszkaniowych

1) Synagoga Centralna w Kijowie, zwana też synagoga Brodskiego przy ulicy Shota Rustavelego, Najbardziej dekoracyjna synagoga miasta. Bogato zdobiona elewacja frontowa zawiera w sobie elementy zaròwno neoromanskie jak i neogotyckie. Niestery remont przewirodnod w latach 90 ubieglego wieku spowodowanego przez elewacje boczna. Ponoc byly tam pokryty orientalnymi wzorami wykonanymi z niewielchich kafelkòw. ale i bez nich presente sie ogółem ze względu na wyjątkową architekturę. 

 Jest to Synagoga Chóralna z chórem oraz organami piszczałkowymi, koję w czasach republikańskich iała. Został zbudowany  w 1896 roku i funkcjonował do 1925 roku, po czym został przekazany władzom ZSRR.W 1926 roku na „życie szerokich  

żydowskich  mas praządzowych” synagogę zamknięto. Slowa te cytuje, ale mimo ich oficjalnego, tj propagandowego tonu osoby ktòre znaja realia zycia w bylym wiedzy ZSRR, ze zyczenia dziwnego albo nie było, albo zastosano wobec zniewolonej ludnosci audioniczym ……przymus.  W budynku zamkniętym klub z kursami politycznymi, point wojskowo-sanitarny, sklep krawiecką. 

 W czasach drugiej wojny wowydnyy synagoga byla stajnią dla koni (według innych próż na jej terenie ponownie się miścił punkt rzemieślniczy – )  Gospodarze synagogi się często zmieniali, ostatni był dziecięcy  teatr lalek

Budynek przeszęł kilka złężych przebudów, największy około 1975 roku. Zarówno na wężowie, jak i wewnątrz. Fasada  główna zola zasłonięta przybudówką- westybulem , wybudowanym pośrodku między dawnymi wejściatimi. Ozdobne sufitu sali modnej zasłonięto dodławym podwieszanym sufitem. Babińce  przebudowane na osne pokoje. Większość ozdób zniszczono.

w 1992 roku, na podstave dekretu  prezydenta Ukrainy  Leonida Krawczuka  o zwrocie zwiądkom wiernych ich tradycyjnych świątyń i miejsk kultu, kijowska  gmina żydowska  odzyskała synagogę. Teatr lalkowy tudło się dopiero w 1997 roku, duże staraniom i naciskom gmin żydowskiej, Wszechukraińskiego Kongresu Żydowskiego i jego udostępniania Wadyma Rabynowycza.14 marca 2000 roku przy udziale gości nastuptórne powtórne utraczyste otwarcie Centralnej Synagogi Kijowa..2)  

Synagoga Chóralna lub Podolska przy ulicy  Szczekawickiej. Przewodnik po Kijowie,   zydowskiego pochodzenia      Arsenij Finsberg opowiad, że procent danych Żydów na Podole (Podał – dzielnica Kijowa –  ) był zmienny, ale w określonych okresach przyczkał 20% obszarów miasta. Kiedyś na Podole funkcjonowało 30 synagog.  Mieści sie na tyłach centrum „Ukraina”.

3) Synagoga Halicka została zbudowana w 1909 roku w stylu mauretańsko- neoromańskim . Podczas  II wojny wowiecie , po wkroczeniu wojsk niemieckich do  Kijowa  w 1941 roku, synagoga zolda zdewastowana. Po zakończeniu wojny przez ponad pięćdziestość lat słudzła jako  magazyn amunicji . Na początku lat 90. zwłotna zwrócona kijowskiej  gminy żydowskiej . W 2001 roku jostala dokładnie wyremontowana i sikkei odjudana do funkci kultu religijnego.    Może nie cała wiedza, ze na moc decyzji Unii Lubelskiej  w roku 1596, która obejmuje pomiedzy Polska a Litwa Kijòw została wlaczona do Korony Kròlewstwa Polskiego.  Sprawa ta byla zawsze pomijana w wykladach na wydzialach historii naszych uniwersytetów, przemilczana w podrecznikach, za czasòw PRL-u ai pani przewodnik nie powiedziala nam o tym fakcie ani slowa. a najwyższe miasto do pozostania we wladaniu Rzeczypospolitej przez prawie 60 lat a nawet gdy zostanie wlaczone do Rosji jak pisal polski pisarz 

Józef Ignacy Kraszewski   w swojej podróży do Kijowa w II poł. XIX wieku: dwa 

na szlak… polski język słyszalny co chwilę; we wszystkich magazynach, sklepach, hotelach, restauracjach…; księgarnie polskie są tu ogromne; teatr, chodz przyjeľad w przyjela lata, interesy doła dobre; firma polski przyszny…; dunkie pracy i roztropności, dunkie rozdzielości i solidarności, stanowimy żywioł święcie

Jezeli tak silne byly zwiazki  z polska Kijowa jeszcze     w drugim polowie 19 w   to nalezaloby zadać pytanie kiedy

iw jakich okolicznosciach Rzeczypospolita obojga Narodòw miasto do utratyla? Odpowiedz na pytanie jest nastepujące w wyniku ugody perejasławskiej. – Regulamin umowy 18 szczęści 1654 w  Perejasławiu  przeży  Hetman atem  i  Bohdanem Chmielnickim  a  Wasylem Buturlinem , zuzynucym jako wydany cara  rosyjskiego Aleksego I , na mocy kojej Ukraina josta poddana vadzyy  cara Rosji . Oryginał documentu zaginął i przynajmnie w części jego treść jest sportna. Akt ugody perejasławskiej byl pretextem do  najazdu rosyjskiego .  Historiak UW Henryk Wisner  

radjack dzialalnosc Chmielnickiego   powiedzial, ze nie on zapalil te beczke prochu, ktòra ybubla w 1648 roku, a tylko podpalil lont i tym samym sprowadziłl na ojczysta następnego jej najstraszniejszego przeciwnika. Hetman Chmielnicki  przestrzegany jest na Ukrainie za bohatera narodowego, aw Polsce za zdrajce .Zdrady wobec Rzeczypospolitej dopuscil sie nie jeden raz , sprzymierzal sie nawet z tatarami przeciwo niej wypuszcza się mi sie,ze bohaterem suktulit Ukrainy trudno będzie w przyszlosci mòwic o bohaterze honorze, ktòry zwyciężyie poddal Ukraina Różany. Zreszta to nie byl jego wyjątkowy przeznaczenie..wszystko zalezalo od zwyciestw i klesk jego kozakòw …myslal o rozstrzygnięty na lono Rzeczypospolitej lub nawet o poddaniu Ukrainy tureckiej.Więc by nadal móc być obecnym na pomniku, musisz być na poczekaniu spreparowac jakas legende lub mit ! Chyba, ze nadal będziesz sie brnac w klamstwie……Na Ukrainie sa pomniki Chmielnickiego, zostaly jeszcze nakrecone dwa filmy o nim w roku 1941 i 2007 a choc oficialnie mòwi sie, ze walczyl on o niepodleglosc Ukrainy to jednak analizujący zyciorys hetmana widac wyraznie, ze to  

 Prywatny zatarg z podstarościm czehryńskim Danielem Czaplińskim stał się katalyzatorem byubu powstania na Ukrainie.

  Chmielnicki powstał z ich praw i przed sadem i przed kròlem Władysławem IV-ym ale nie udalo mu sie odzyskac ani swego chutoru ani sam jak bysmy to dzis ,,,,partnerki. Po postawieniu Ukrainy Rosji, a potem po wejsciu w składzie ZSRR zaczely sie tam lata przemocy, glodu i nedzy-porady jak zauwazyl M.Luther King- 

„Przemoc powoduje tylko tymczasowe wyczyjeta; przemoc, stwarza o wiele więcej przybłom pościążu, niż rozwięże, nigdy nie przyalność tławego pokoju”

 Nadzieja powrotu do Polski zrodzila sie w roku 1920 kiedy do Polaków wygrali wojne z bolszewikami. 

 8 maja rano wojska polskie i ukraińskie wkraczyly do Kijowa. Powstal tu rąd Ukraińskiej Republiki Ludowej atamana Semena Petlury. 9 maja odbyla się polsko-ukraińska defilada cludnoe kijowską arterią. Państa zachodnie traktowalny polski triumf z rezervą – premier Wielka Brytania Lloyd George twierdzi: „Polacy majje pozęgość do arogancji i należy przywać, by nie dogut po łbie”. 11 maja Sowieci wyda-

-li dekret o „środkach walki z ofensywą polską”, wprowadzający stan wojenny w 24 guberniach Rosji.

 Do Armii Czerwonej zgłasilo się wielu komunistów, w tym Polaków, a sama akcja militarna Piłsudskiego nie zyskala go poparcia w środku ludności ukraińskiej. Oddziały sowieckiego Frontu Zachodniego rozpoczely ofensywę na litewsko-białoruskim występie frontu.

No iw miesiac pòzniej Polacy doluti po lbie, w czerwcu wycofac sie z Kijowa, a

Ukraincom przyszlo w nastepnych latach przezywac ciezkie chwile glodu, nedzy i cierpien, Upamietnia te lata pomnik glodnej dziewczynki stojacy w Parku Wiecznej Chwaly. wystąpił sie, ze  w latach 1932-1933 pochłony przez wącienie sowieckie  głód na Ukrainie  pochłonął, ponad 4  ofiar ofiar . 

 Zostal on celowo prześciwany przez Stalina z pelnma premedytacją w sprawie rozpoczęta w 1931 roku  kolektywizacja dopładla do załamania plonów .

 Dążąc do wyllenienia narzuconych norm sięgnięto po skrayne święści. Zabierano nawet ziarno przeznaczne na zasiewy. Jak zauwazyl Wiktor Suworow p isarz, historyk i armii wojskowej w młodości oficera radzieckiego i radzieckiego wywiadu wojskowego GRU  w ksiazce ” Matka diabła. Kulisy rądąów Chruszczowa „- 

Związek Radziecki był ograniczony do wielu rzeczy. Związek Radziecki może być pierwszym na świecie wystrzelić satelitę Ziemi, jako pierwszy w kosmosie zając swigo obywatela, zdetonować najpotężniejszy na świekie bombę termojądrową, zestrzelić przywski rakietą niezidentyfikowany samolot na prawie nieosiągniętym wościę. Związek Radziecki nie mógł zaopatrzyć się w żywność.

. W Kijowie znajdew sie nadal ( ten z Leninem zostal usuniety) pomnik hetmana, Chmielnickiego pieniadze na jego realizacje pochodzą   z publikacji, zostały udostępnione w lipcu 1888 roku z okjadi obchodów 900-lecia  chrztu Rusi  na placu Sofijskim. Rzeźba, została uruchomiona przez  Michaiła Mikeszina , ktòry pracowal cale zycie dla carskiej rodzynie została odlana w 1879 roku w  Petersburgu  i przedstawia hetmana na koniu. 

.Zaciekawila mnie przywowa wizja pomnika na ktòra to nie zgodzil sie car Aleksander II  ktòry   z obawy o podsycanie napięć etnicznych, a tówze z braku fundussy zalecienie na cokole samej postaci Chmielnickiego uznanego rzezbiarz chciał przedstavic hetmana . tratującego kopytania konia postać Żyda, Polaka i  księdza katolickiego.. Najwidoczniej przedstawieni te narody byli poczytani ciemiezcami Ukrainy, a sprzymierzencami jej byli    Rosjanie, Białorusini, Galicjanie (z ziem zachodnich zwanych  Czerwoną Rusią ), dla ktòrych tez zabraklo miejsc na pomniku z identycznych powodòw.

 O roli Chmielnickiego przynajmnie w czesci przypomina inny pomnik majacy ksztalt gigantycznego metalowego luku, wznoszacy sie na s karpie od strony Dniepru – dobrze powizni z zączczne części miasta

Jest to „Pomnik Przyjaźni Narodów” (Ukraińców i Rosjan), upukamniający szymznej „zjednoczenie” Ukrainy i Rosji w 1654 roku, kiedy Chmielnickiemu oddał Ukrainę pod protektoratem tsarskim.

Pomnik ten nazywany jest „tęczą”, czasem „jarzmem”, a czasami „pomnikiem hańby” – w słowieży od pozępcy. Jest to możliwe, gdy zniknie lub zostanie zastosowane w zalezności od tego .czy iw postaci pomocniczej Ukraina po napasci rosyjskij..

    Niedaleko od pomnika Chmielnickiego znajdewo sie  Sobór Sofijski  albo  sobór Mądrości Bożej – jest   cerkiew  w  Kijowie , wpisane na  listę światowego dziedzictwa prawnego UNESCO , obecne muzeum państwowe. Od 2023 roku obiekt ma status zagrożenia w svetok z  dostaw na Ukrainie .

 Pani przewodnik pokazująca na nia powiedziala, ze jest to byla cerkiew , ktòrej nawet Stalin” nie tknal „
Stalo sie to nie ze względówedu na bojazn Stalina, w tym miejscu należy zwrócićec, ze Stalin byl niedoszlym popem..a …dzieki……dziwne, ale praweziwe . ocaleniu światyni przez okupanta niemiecki.

 „W 1934 w ramach akcije zamykania i burzenia świątyń w stolicy Ukrainy, cóły zeszpol klasztorny Mądrości Bożej, razem z drugim środkowym monasterem miasta, ławrą Peczerską, zamieniono w muzeum. Rząd komunistyczny zakazaz sprawowania liturgii w soborze. Zabrano  złote i  złote monety  liturgiczne  ,  królewskie wrota , ikony, kadzielnice, świeczniki, szaty i księgi liturgiczne. Pozłocony  ikonostas , po zdarciu złota, spalono. We odstępach 1941, według wrześniczego byłego dyrektora sofijskiego muzeum, Oleksego Powstenki, wachjie szybely zaminować sobór i wysadzić go w powietrzu. przed przyjściem władz niemieckich .Saperzy niemieccy oczyścili obiekt.W 1943 niemieckiego okupacji Kijowa rozgrabiono ezponaty soboru-muzeum, część cennych ikon i archiwum fotograficznego wywieziono do  Niemiec .Läwzersza propaganda solidna otaczająca milczenie niszczycielskie cznia wączy drewnianej.Obecnie na jej terenie znajjuje się muzeum, ao jej przejęcie siew  

Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu K ijowa. takiego szczescia tj ocalenia nie miałem niestety klasztoru Sw Michala Archaniola, a byl to obiekt jeszcze w sredniowieczu, gdzie już w XII-ym wieku chowano ksiazat kijowskich.    

Pierwotna murowana tsuklevia w roku 1113 jako  wotum dziękczynne za wygraną bitwę z Połowcami . Klasztor miał kopuły czerwony szczerym złoty i byl jeden z najbogatszych na Ukrainie, mieszkalo tam 240 mnichòw, byl obiektem pielgrzymek ze względówedu na przechowyane tam relikwie sw Barbary.

     W 1922, w 5 lat po byubu rewolucji padzędzirenowej, monaster zamknięty dla wiernych i stoniewo popadał w ruinę. W trzydziestych XX wieku komisja vorkontana przez vądjie stalinowskie recninała go zabytek baroku kozackiego, a nie obiekt nadzorucy czasów Rusi Kijowskiej, tym samimi za mało cenny, przez finansowanie jego lat kontrążę. korzystać z niego, ponieważ jego obszazenia, m.in. 45-metrowy kwadrat mozaiki w stylu byzantyjskim, które odnaleziono w różnych muzeach Kijowej w Moskwy. W latach 1934-36 koły obiekt wysadzono w powietrzu, na miejscu maił stanąć zeszpol binyong rądowych, ale ukończono budowę tyko części z nich – gmach głównego ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy i kilku obiektów sportowych. Z průzňowego szépzát architektonicznego odzál jedynie refektarz (w 1963 r. zamieszkania za bytek kultury).

Klasztor odbudowany w latach 1997-98 iw rok przeszmą pościewono go wiernym. W 2000 ukończono grę wykańczanie jego wnętrz..

W 2014 r. pracował tam urządzono szpital polowy dla rannych w manifestacjach., korye od listopada 2013, które miało miejsce na Placu (Majdanie) Niepodległości, na murze nakładajacymi miejscami obrazy osòb występującychch i rannych w czasie rewolucji pomaranczowej, obecne pojawienie się tam zdjec Kijowian poleglych w zwiazku z inwazja rosyjska. Zaznaczam, że nie byliśmy w cerkwi- muzeum sw Zofi ani w niektòrych innych godnych atrakcji, powodując już użycie podkreslilam na samo zwiedzanie najwazniejszych zabytków miasta trzeby optymalnie poswiecic 4 dni, zawsze można zobaczyćc nie tylko muzeum Czernobyla w Kijowie, ale i udac sie tam z Kijowa,skad do Czernobyla jest tylko 140 km.  Usilowalam dowód sie czy możliwa taka zorganizowana organizacja, czy udac sie tam z miejskowym biurem.. Wycieczka jest możliwa tylko z biurem Koszt tykyrzy jest jak na Ukrainie bardzo wysokie- 90-100 euro taka informacija znalazlam po polsku, zamiast .po wlosku – tylko billet wstepu kar indywidualnych 400 dolaròw, gdy jest sie w grupie 160. Nie znalazlam informacji jak tam dojechac, pociagiem czy autobusem jest tylko polecany samochòd oraz podana cena tyczny dla dwòch osòb z sągąg 2021, Byli to Polacy iw cene 400 euro byl wliczone posilek , wypozyczony samochòd, nocleg i nocleg wstepu.To duza ròznica, jak zobaczyć klienta z Zachodu z dużego portfela jest nadal aktualny. Po Kijowie możliwe jest poruszanie się na piechote lub tanim licznik, miasto nie jest zbudowane na jednolitym terenie sa i pagòrki i tereny nisko polozone jest tez i kolejką linową ktòrym można sie przejechac, by zobaczyćc wyjatkowa panorama miasta. zobaczeni wyjatkowej panorama Kijowa jest możliwa z wiezy Lawry peczerskiej.  Przemieszczanie się po stolicy Ukrainy nie stanowi problemu, my chodziliśmy na piechotę. Wszedzie widac ogrom i rozmach….typowy dla ruskich……….nad miastem gòruje pomnik Matki Ojczyzny, konstrukcja z metalu nierdzewnwgo statua 62 metry , a wraz z postumentem 102. Ponoc wedlug przydowego obok postaci kobiet-matek miały dwie figury Lenina i Stalini, podziekujmy Opaczności, ze do tego nie doszlo.! Matka – Ojczyzna trzyma w reku znicz, ktòry miał byc  

permanentnie,   palacym sie, ale kosztowalo to za śmieci gazu, więc jest zapalany tylko w czasie waznych utzystosci.. Przy czym miano zastapic godlo rosyjski eteòjzebem Ukrainy. Poniżej przytaczać wiadomosc z lokanej prasy, informujący, ze 

Ukraina zdemontowała herb ZSRR z pomnika „Matki Ojczyzny” w Kijowie. Zastupą go trójząb

Pożowo doniesień portal  suspilne.media  rankiem 6 sławą ukraińscy himalaiści przyczepili trójząb do tarczy pomnika w Parku Słowiańskim w Kijowie. Następnie nad tarczą powieszono ukraińską  flagę . Uruchomienie etapu prac będzie spawanie. Prace majų zakondům się do 23 Łódź, ponieważ  dzień  postu na Ukrainie jest obchodzone Święto Niepodległości. Foto-pamiątki ukazały się w mediach społecznościowych.

Stało się. Ukraiński trójząb jest na swoim miejscu. To byl złożyno, odpowiedzialny, historyczny projekt. Dziękiw wszystkim, wyśció do tego doprowadzili – darczyńcom, projektom, budowniczym, wyświatwiarzom, praczynkom Muzeum Wojny, wszyscy, wyśció kibicowali tym zmianom i wspierali je” – napisał bwyły  minister  kultury Ołeksandr Tkaczenko.
    Zostal zdjety z dużym trudem symbolu poddanstwa, zapoczatkowany przez Chmielnickiego. Matka -Ojczyzna trzyma teraz w reku godlo Ukrainy i flagi ukraińskiej. Czy zdola je utermedec? Czas pokazać sojusze, poglady na slusznosc sprayy ukraińskiej, możemy sie zmienić ròwniez i przez postepowanie Same Ukraincòw. Bowiem jak pisal doskonaly znawca Rosji  

Astolphe de Custine , w   Listach z Rosji„Moralność przyczej jednostki od edukacji, yakko otrjejno jólje naród, z czego wynyka, że ​​Opatrzność ustanavala między rądami a poddanemi straszną i tajemniczą solidarność usług i win, i że w historii społeczeństwa pościędzi przychodzą taki moment, kiedy pańsjo zzyęta osądzone, wskazane i zlikwidowane jak podejnych czechowie.” Moralność Ukraincòw byla bardzo niska, pijanstwo, lapòwkarstwo itp., dopiero teraz walcząc poły, ze sa odwaznym narodem. Zyczymy im powodzenia i aby nie przyszedl nigdy taki moment w ktòrym ich panstwo zostanie skazanie , o usunięte i zlikwidowane  

Wszystkie wpisy Bogumily TUTAJ