Uncategorized

Gloria Steinem 1934–2026

Gloria Steinem, wychowana w skromnym domu w Ohio, wyrosła na cenioną dziennikarkę, pionierkę feminizmu oraz jedną z najbardziej wyrazistych i pełnych pasji liderek i rzeczniczek ruchu na rzecz praw kobiet na przełomie XX i XXI wieku.

Steinem urodziła się 25 marca 1934 roku w Toledo w stanie Ohio jako drugie dziecko Lea i Ruth Steinemów. Jej ojciec pracował jako komiwojażer. W 1944 roku rodzice rozwiedli się, a młoda Steinem została w Toledo pod opieką chorującej psychicznie matki. Po ukończeniu szkoły średniej przeprowadziła się do Massachusetts, gdzie podjęła studia z zakresu nauk politycznych (government) w prestiżowym Smith College (w opiece nad matką zastąpiła ją wówczas starsza siostra). Steinem ukończyła studia z wyróżnieniem w 1956 roku i otrzymała stypendium Chester Bowles Fellowship, które umożliwiło jej dwuletni pobyt i badania naukowe w Indiach. Doświadczenia za granicą zainspirowały ją do zaangażowania się w oddolny aktywizm, co w kolejnych latach przełożyło się na jej aktywność w ruchu wyzwolenia kobiet i walkę o Poprawkę o Równych Prawach (ERA).

Swoją karierę zawodową Steinem rozpoczęła jako niezależna dziennikarka w Nowym Jorku, pisząc artykuły dla rozmaitych publikacji. Pod koniec lat 50. i w latach 60. kobiety z trudnością zdobywały poważne zlecenia prasowe – redakcjami prowadzili mężczyźni, a autorki spychano głównie do ról sekretarskich i recheckingu materiałów. Wczesne teksty Steinem ukazywały się najczęściej na tzw. „stronach kobiecych” – w rubrykach poświęconych stylowi życia, poradom domowym, modzie czy stylizacjom. Steinem wspominała po latach: „Kiedy zaproponowałam artykuł polityczny redaktorowi The New York Times Sunday Magazine, usłyszałam: »Nie myślę o tobie w ten sposób«”.

Niezrażona Steinem konsekwentnie dążyła do zdobywania poważnych zleceń reporterskich dotyczących spraw społecznych i politycznych. Ogólnokrajowy rozgłos przyniósł jej w 1963 roku reportaż wcieleniowy dla magazynu Show, w którym opisała warunki pracy w należącym do Hugh Hefnera klubie „Playboya”. Choć jej artykuł – „Byłam króliczkiem Playboya” – odsłonił mało atrakcyjne, seksistowskie i nisko płatne kulisy pracy kelnerek-króliczków, Steinem jeszcze przez długi czas musiała walczyć o to, by traktowano ją jako poważną dziennikarkę. Ciężko pracowała na swoje nazwisko, aż w 1968 roku współtworzyła magazyn New York, w którym objęła stanowisko redaktorki i publicystki politycznej.

Na łamach New York Magazine Steinem relacjonowała kampanie wyborcze i progresywne kwestie społeczne, w tym narodziny ruchu wyzwolenia kobiet. Po raz pierwszy publicznie zabrała głos w 1969 roku podczas spotkania na rzecz legalizacji aborcji w stanie Nowy Jork, gdzie opowiedziała o własnym zabiegu przerwania ciąży, dokonanym w Londynie w wieku 22 lat. Wydarzenie to stało się punktem zwrotnym w jej życiu, budząc w niej feministyczną tożsamość i pełne zaangażowanie w ruch kobiecy. Zwiększająca się rozpoznawalność dziennikarska i aktywistyczna uczyniła z niej cenioną komentatorkę mediów oraz główną rzeczniczkę zmian społecznych.

W 1970 roku działaczki feministyczne przeprowadziły okupację redakcji Ladies’ Home Journal, protestując przeciwko sprowadzaniu tematyki kobiecej wyłącznie do prowadzenia domu i ignorowaniu praw kobiet. Steinem natychmiast dostrzegła potrzebę stworzenia ogólnokrajowego czasopisma poświęconego w całości ruchowi feministycznemu. Połączyła siły z dziennikarkami Patricią Carbine i Letty Cottin Pogrebin, zakładając czasopismo Ms. Magazyn zadebiutował w 1971 roku jako dodatek do New York Magazine, a w 1972 roku zaczął ukazywać się jako samodzielny miesięcznik. Steinem pełniła funkcję redaktorki i autorki tekstów przez kolejne piętnaście lat, a z wydawnictwem pozostała związana do końca życia.

Steinem poświęciła życie walce o prawa kobiet: przewodziła marszom i podróżowała po kraju jako wzięta prelegentka. W 1971 roku, wraz z takimi feministkami jak kongresmenki Bella Abzug i Shirley Chisholm oraz aktywistki Fannie Lou Hamer i Betty Friedan, założyła Krajową Kobiecą Kongregację Polityczną (NWPC). Organizacja ta do dziś działa na rzecz równości płci i wspiera kobiety ubiegające się o urzędy publiczne. Do innych inicjatyw, które Steinem współtworzyła w trakcie swojej bogatej kariery, należą:

  • Women’s Action Alliance (1971) – organizacja promująca wolną od seksizmu, wielokulturową edukację dzieci;
  • Voters for Choice (1977) – komitet akcji politycznej na rzecz ochrony praw reprodukcyjnych;
  • Ms. Foundation for Women – fundacja wspierająca oddolne projekty kobiece;
  • Women’s Media Center (2005) – instytucja dbająca o rzetelną reprezentację i wizerunek kobiet w mediach.

W latach 90. była także współinicjatorką akcji Dzień Zabierz Nasze Córki do Pracy – pierwszej ogólnokrajowej inicjatywy pozwalającej młodym dziewczętom poznawać różnorodne ścieżki kariery zawodowej.

W 2000 roku, w wieku 66 lat, Steinem po raz pierwszy wstąpiła w związek małżeński, poślubiając przedsiębiorcę i aktywistę Davida Bale’a podczas tradycyjnej ceremonii Czerekosów w Oklahomie. Jej mąż zmarł na chłoniaka cztery lata później.

Jako wielokrotnie nagradzana i płodna autorka, Steinem napisała kilka książek, w tym biografię Marilyn Monroe oraz bestsellerową autobiografię Moja droga. Życie w drodze (My Life on the Road). Jej eseje publikowano i wznawiano w licznych antologiach i podręcznikach akademickich. W 2013 roku prezydent Barack Obama odznaczył ją Prezydenckim Medalem Wolności – najwyższym cywilnym wyróżnieniem w Stanach Zjednoczonych. W 2017 roku na jej cześć Uniwersytet Rutgersa utworzył Katedrę im. Glorii Steinem w zakresie Mediów, Kultury i Studiów Feministycznych.

Steinem do końca życia pozostawała wpływową orędowniczką praw kobiet i sprawiedliwości społecznej – pisała, przemawiała, organizowała wydarzenia i wspierała kolejne pokolenia aktywistek. Zmarła 2 września 2026 roku w swoim domu w Nowym Jorku w wieku 92 lat. W ciągu ponad sześciu dekad działalności publicznej jej praca wpisała kwestie równości płci, praw reprodukcyjnych i reprezentacji politycznej kobiet na stałe do kanonu ogólnokrajowej debaty, trwale kształtując współczesny ruch kobiecy oraz amerykańską kulturę i politykę.

Gloria Steinem 1934–2026


Odkryj więcej z Oficjalny blog emigracji 1969

Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.

Kategorie: Uncategorized

Zostaw odpowiedź Czekam na Twoje przemyślenia! Napisz w komentarzu.

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.