Autor Nachum Kaplan נחום קפלן

Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł Nachuma Kaplana celnie obnaża hipokryzję europejskich przywódców, którzy zamiast mierzyć się z fundamentalnymi kryzysami gospodarczymi, migracyjnymi i bezpieczeństwa we własnych krajach, wybierają łatwe i wygodne pouczanie Izraela jako substytut realnego rządzenia.

Kontynent, który nie potrafi kontrolować swoich granic, zrównoważyć budżetu ani obronić swojej cywilizacji, odkrył niezwykle wygodny substytut rządzenia: pouczanie państwa żydowskiego.

Europa nie jest w stanie przywrócić dynamiki gospodarczej, zdyscyplinować finansów, kontrolować granic ani zdobyć się na odwagę, by przeciwstawić się ekstremizmowi islamistycznemu. Odkryła jednak coś znacznie prostszego: ukaranie Izraela.

To pomysłowa innowacja polityczna. Rządzenie wymaga kompetencji, trudnych wyborów, odwagi i gotowości do rozczarowania wyborców. Potępienie Izraela wymaga niewiele więcej niż mikrofonu, komunikatu prasowego i przesadnego poczucia moralnej wyższości. Oburzenie jest łatwiejsze do wywołania niż dobrobyt i znacznie mniej bolesne niż reformy.

Rezultatem jest osobliwa forma przemieszczenia politycznego. Przywódcy, niezdolni do przekonującego sprawowania władzy w kraju, nabywają niemal napoleońskiego apetytu na jej sprawowanie za granicą. Im mniej kompetentni są w rządzeniu własnym krajem, tym pewniej ośmielają się zarządzać sprawami innych.

Izrael stał się ulubionym miejscem wyładowywania europejskich frustracji, a rolę tę Żydzi pełnią w europejskiej wyobraźni od stuleci.

Wielka Brytania zawiesiła izraelskie licencje na eksport broni, uznała niepodległość Palestyny i nałożyła nowe ograniczenia na handel z izraelskimi osiedlami w Judei i Samarii. Ostatnie działania doprowadziły do konfrontacji dyplomatycznej o brytyjski konsulat w Jerozolimie, ostatecznie rozwiązanej poprzez obniżenie rangi placówki i wycofanie znacznej części jej personelu. W rezultacie Wielka Brytania ma obecnie mniejsze wpływy w Izraelu niż kiedykolwiek od czasu wprowadzenia mandatu.

Hiszpania nałożyła embargo na broń, ograniczyła dostawy związane z wojskiem przez swoje porty i przestrzeń powietrzną oraz zakazała importu z izraelskich osiedli. Irlandia zakazała importu z osiedli. Komisja Europejska zaproponowała zawieszenie ważnych postanowień handlowych umowy stowarzyszeniowej z Izraelem, choć uzyskanie niezbędnego porozumienia politycznego okazało się niemożliwe.

Pomysłowość Europy w tworzeniu nowych instrumentów karania Izraela jest imponująca. Gdyby choć ułamek tej energii został poświęcony na rządzenie Europą, jej upadek mógłby być mniej nieubłagany.

Rozważmy Wielką Brytanię, której klasa rządząca przypomina zbiór niekompetentnych administratorów krajowych, dorabiających jako mężowie stanu na Bliskim Wschodzie.

Pod koniec marca 2026 roku brytyjski dług netto sektora publicznego wynosił 2,91 biliona funtów, co stanowiło 93,8% PKB. W poprzednim roku budżetowym rząd zaciągnął pożyczkę w wysokości 132 miliardów funtów. Produktywność pozostaje niska, a zobowiązania fiskalne kraju przypominają międzypokoleniowy weksel podpisany przez polityków, którzy nie będą już żyli w momencie jego wymagalności.

Wielka Brytania zaciąga pożyczki pod zastaw dobrobytu nienarodzonych jeszcze dzieci. Niemniej jednak jej politycy mają niewyczerpane zaufanie do swojego autorytetu, pozwalające im pouczać odnoszący sukcesy Izrael, jak zadbać o własną przyszłość.

Do tego dochodzą granice Wielkiej Brytanii – zakładając, że termin ten zachowuje jakiekolwiek praktyczne znaczenie. W 2025 roku 41 472 osoby przepłynęły przez kanał La Manche maćkimi łodziami, co stanowi wzrost o 13 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Zorganizowane siatki przestępcze wielokrotnie wykazywały się elastycznością i przedsiębiorczością, których rządy próbujące je powstrzymać wyraźnie nie posiadają.

Kanał La Manche to nie mało znana przełęcz górska, lecz jeden z najbardziej rzucających się w oczy akwenów na świecie. Mimo to Wielka Brytania ma trudności z egzekwowaniem na nim przepisów imigracyjnych.

Kontrolowanie ruchu przez własne granice najwyraźniej stwarza ogromne trudności koncepcyjne. Natomiast ustalanie granic Izraela to zadanie, do którego brytyjscy politycy podchodzą z naturalną pewnością siebie imperialnego wicekróla.

Porównanie poziomu bezpieczeństwa wypada jeszcze gorzej. W maju 2026 roku poziom zagrożenia terrorystycznego w Wielkiej Brytanii został podniesiony do poziomu „poważnego”, co oznaczało, że atak był wysoce prawdopodobny. MI5 uznało terroryzm islamistyczny za główne zagrożenie, ostrzegając jednocześnie przed rosnącym zagrożeniem ze strony skrajnej prawicy i zwiększonym niebezpieczeństwem dla osób oraz instytucji żydowskich.

Wielka Brytania stoi więc w obliczu poważnego zagrożenia terrorystycznego w kraju, obejmującego m.in. groźby wobec obywateli żydowskich, podczas gdy jej przywódcy poświęcają niezwykłą energię moralną na krytykowanie państwa żydowskiego w kwestiach bezpieczeństwa.

Rząd musi chronić Żydów w Londynie, jednocześnie upominając Żydów w Jerozolimie. To pierwsze wymaga skutecznego wywiadu, działań policji i gotowości do konfrontacji z ekstremizmem ideologicznym. To drugie wymaga uroczystego wyrazu twarzy, kamery telewizyjnej i aprobaty osób zawodowo oburzonych.

Jedno to trudne rządzenie, drugie to satysfakcjonujący teatr.

Po drugiej stronie kanału La Manche Francja oferuje równie pouczający pokaz politycznej pompatyczności udającej osiągnięcia.

Prezydent Emmanuel Macron formalnie uznał niepodległość Palestyny we wrześniu 2025 roku, przedstawiając ten gest jako istotny wkład w pokój na Bliskim Wschodzie. Jego praktyczne osiągnięcia były jednak znacznie mniej widoczne niż prezydenckie samozadowolenie.

Biorąc pod uwagę niepewną sytuację finansową Piątej Republiki, Macron mógłby z korzyścią skierować część tej determinacji na przywrócenie wypłacalności Francji. W 2025 roku Francja odnotowała deficyt budżetowy w wysokości 152,5 mld euro, co stanowi 5,1% PKB. Dług publiczny wzrósł do około 3,46 bln euro, czyli prawie 116% PKB, podczas gdy wydatki rządowe pochłonęły aż 57,2% produktu krajowego brutto.

Francja stworzyła ogromne państwo, które wydaje gigantyczne sumy, zaciąga pożyczki bez opamiętania i traktuje reformy strukturalne jako nie do zniesienia obrazę cywilizacji.

Jej klasa polityczna jest uwięziona między arytmetyką fiskalną a rzeczywistością wyborczą. Niestety, matematyka jest niewrażliwa na prezydenckie oracje, a francuski elektorat wykazuje ograniczony entuzjazm, gdy dowiaduje się, że jego zgromadzone świadczenia są nieosiągalne.

Uznanie Palestyny jest jednak zachwycająco bezbolesne. Nie wymaga reformy emerytalnej, cięć wydatków, konfrontacji z zakorzenionymi interesami wyborców ani niezręcznych wyjaśnień przed podatnikami.

To dyplomacja jako znieczulenie polityczne.

Premier Hiszpanii Pedro Sánchez wykazał się szczególnym entuzjazmem wobec przekształcenia potępienia Izraela w oznakę osobistej cnoty – czego rozpaczliwie potrzebuje w obliczu skandali korupcyjnych pochłaniających jego rząd i rodzinę.

Hiszpańska gospodarka radzi sobie lepiej niż kilka jej większych europejskich odpowiedników, ale dobrobyt nadal jest nierównomiernie rozłożony. Stopa bezrobocia wynosi 9,87%, co oznacza, że prawie 2,5 miliona Hiszpanów pozostaje bez pracy, a dług publiczny utrzymuje się powyżej 100% PKB.

Wydaje się jednak, że Sánchez odkrył swoje naturalne powołanie jako główny oskarżyciel izraelskich działań na Półwyspie Iberyjskim. Madryt może kontrolować transporty wojskowe, zakazywać importu z osiedli i wydawać gromkie potępienia dla państwa żydowskiego. Rozwiązanie problemu strukturalnego bezrobocia w Hiszpanii okazało się znacznie trudniejsze.

Konfrontacja z głęboko zakorzenionymi problemami wewnętrznymi wymaga znacznie większej odwagi politycznej niż potępienie odległego kraju. Sánchez, będąc tchórzem, jasno wyraził swoje preferencje.

Irlandia jest najbardziej żenującym przykładem zestawienia międzynarodowych ambicji moralnych i krajowej niewydolności administracyjnej.

W przeciwieństwie do kilku europejskich krajów partnerskich Irlandia cieszy się stosunkowo stabilnym wzrostem gospodarczym i finansami publicznymi. Jednak Dublinowi nie udało się przełożyć tego dobrobytu na odpowiednie warunki mieszkaniowe. W sierpniu 2026 roku rekordowa liczba 17 885 osób, w tym 5830 dzieci, przebywała w schroniskach tymczasowych.

Rozważmy ten spektakl: Irlandia może uroczyście uchwalać przepisy zakazujące obrotu towarami pochodzącymi z izraelskich osiedli, podczas gdy tysiące irlandzkich dzieci nie ma stałego domu. Jej politycy najwyraźniej opanowali ogromną złożoność geopolityczną Bliskiego Wschodu, ale wciąż nie rozumieją starożytnej sztuki budowania domów.

Nie da się ukryć, że zapewnianie dzieciom dachów nad głową jest mniej sprzyjające międzynarodowemu moralnemu ekshibicjonizmowi niż upominanie Żydów.

Problem ten wykracza poza indywidualne słabości poszczególnych państw.

Migracja uwidacznia kolejną przepaść między europejskimi deklaracjami politycznymi a kompetencjami administracyjnymi. Nielegalne przekraczanie granic zewnętrznych UE znacznie spadło, co stanowi poprawę zasługującą na uznanie. Mimo to w 2025 roku państwa członkowskie wydały 492 000 nakazów opuszczenia kraju obywatelom państw trzecich, odnotowując zaledwie około 135 000 faktycznych deportacji. Choć liczby te nie odnoszą się bezpośrednio do tych samych osób, jaskrawo pokazują przepaść między biurokratycznymi deklaracjami a skutecznym egzekwowaniem prawa.

Zagrożenia ze strony ekstremizmu islamistycznego nie da się już pokonać za pomocą postępowej nowomowy i czczych zaklęć.

Terroryzm islamistyczny i sieci ideologiczne podsycające brutalny ekstremizm stanowią poważne wyzwanie dla europejskiego bezpieczeństwa i liberalnych instytucji demokratycznych. Przeciwstawienie się im wymaga ciągłej pracy wywiadowczej, skutecznych działań policji, realistycznej polityki integracyjnej oraz determinacji w obronie zasad demokratycznych przed ruchami otwarcie dążącymi do ich zniszczenia.

Wymaga to również odwagi politycznej, by sprzeciwić się negatywnym reakcjom ze strony mniejszościowych środowisk muzułmańskich, które odgrywają rolę kluczowych wyborców w wielu okręgach.

Potępianie Izraela to prostszy sposób na zademonstrowanie odwagi. Kraj jest odległy, słownictwo moralne uspokajająco znajome, a koszty w polityce wewnętrznej – znikome. Tymczasem prądy ideologiczne ożywiające ekstremizm islamistyczny, którego obawia się Europa, mają wiele wspólnego z tymi, które uderzają w Izrael. Ta strategiczna niespójność jest wręcz zdumiewająca.

Oczywiście, rządy europejskie mają prawo krytykować Izrael. Wewnętrzne dysfunkcje nie pozbawiają państwa prawa do prowadzenia własnej polityki zagranicznej, a krajowa niekompetencja nie unieważnia automatycznie jego racji na arenie międzynarodowej.

Problemem jest groteskowa rozbieżność między stanowczością, z jaką europejscy przywódcy krytykują Izrael, a nieśmiałością, z jaką konfrontują się z własnymi, zagrażającymi cywilizacji porażkami.

Zagraniczne krucjaty moralne są atrakcyjne właśnie dlatego, że reformy wewnętrzne są bolesne i nieprzyjemne. Klasa polityczna Europy wyrobiła sobie wyrafinowany gust w odniesieniu do najtańszej dostępnej formy heroizmu: odwagi praktykowanej cudzym kosztem.

Izrael jest szczególnie wygodnym celem: jest wystarczająco mały, by onieśmielać retorycznie, wystarczająco kontrowersyjny, by przyciągnąć uwagę, i wystarczająco znaczący, by stworzyć iluzję, że deklaracje Europy mają realne znaczenie. Wdzięczna publiczność złożona z aktywistów, dziennikarzy i międzynarodowych biurokratów jest zawsze gotowa nagrodzić kolejny przejaw takiej „moralnej czujności”.

Jednak komunikaty prasowe nie równoważą budżetów. Dyplomatyczne potępienia nie budują domów, nie przywracają produktywności, nie zabezpieczają granic ani nie likwidują sieci terrorystycznych. Żadne oburzenie skierowane pod adresem Jerozolimy nie sprawi, że Paryż stanie się wypłacalny, Dublin dobrze uregulowany mieszkaniowo, a brytyjski system imigracyjny – skuteczny.

Osiągnięcie tych celów wymaga kompetencji rządzących i odwagi do podejmowania trudnych decyzji. Wygląda na to, że obu tych cech brakuje. Dopóki ich nie odnajdą, tania krytyka będzie musiała im wystarczyć.

Potępianie Izraela to ulubiona ucieczka Europy od rzeczywistości.