ŻYDZI PÓŁNOCY

         Jerzy Klechta       


Za Żydów Północy uznać można tych, którzy wyjechali z Polski po haniebnej  nagonce antysemickiej w 1968 r. Do Danii i zwłaszcza Szwecji udało się wielu polskich Żydów, na czele z jaśnie nam panującym twórcą REUNIONA 69.  Jednak na północy wiele wieków wcześniej Żydzi osiedlili w mieście, które zmieniało swoją nazwę, mowa o Królewcu, przez Niemców nazwane Königsbergiem, przez Sowietów  Kaliningradem.

Żydzi w Królewcu przeżyli trudną do opisania gehennę. W wiekach średnich germański Zakon Krzyżacki nie pozwalał osiedlać się Żydom na tym terenie. Dopiero pod koniec  XVII w.pozwolono otworzyć im dom modlitwy. W 1756 r. zbudowano pierwszą synagogę. Żydowskie Oświecenie ( haskali) otworzyło nowy rozdział. Ważną rolę w życiu umysłowym odegrał Uniwersytet Królewiecki. Filozofowie, z Kantem na czele cieszyli się wsparciem bogatych Żydów.

Do Królewca napływali szerokim strumieniem Żydzi po rozbiorach Rzeczpospolitej. Kant, który był przeciwnikiem rozbiorów sprzyjał żydowskim przybyszom. Żydzi polscy – jak pisał jeden z historyków – byli łatwi do rozpoznania, nosili pejsy i długie kaftany.Królewiec zapisał się dużą liczbą małżeństw mieszanych.

Dojście Hitlera do władzy diametralnie zmieniło los Żydów. Jak wszędzie poddani zostali nieludzkiej dyskryminacji. Ani chrześcijaństwo, ani małżeństwa mieszane (34,9%) nie ratowały przed eksterminacją. Prusami Wschodnim, w tym również z Królestwem (Königsberg) rządził osławiony ludobójca gauleiter Erich Koch.

Klęska III Rzeszy otworzyła przed Żydami Północy nową kartę, kolejną gehennę. Radość z klęski hitlerowców była bardzo krótka.  Bowiem Żydów królewieckich, mieszkańców Prus Wschodnich  Sowieci  zaczęli traktować jako wroga nr 1, na równi z Niemcami. Jednocześnie stalinowski antysemityzm miał okazję zademonstrowania swojej nienawiści do Żydów. Grabiono ich mienie, gwałcono kobiet i młode dziewczęta. Szaleństwo nienawiści osiągnęło nieludzkie rozmiary. Okradano Żydów, bito, podpalano ich domostwa, mordowano, innych wysyłano na Wschód. Tym Żydom, którzy ocaleli powiadali, że „ jeśli żyjecie, to znaczy, że musieli pracować dla nazistów”. Zatem należała się im kara. Szlak prowadził na Wschód. Na Syberię.


Wszystkie wpisy Jerzego

TUTAJ

 

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: