PIŁSUDSKI I  ŻYDZI

 

Jerzy Klechta

Wczoraj minelo 85 lat od śmierci Piłsudskiego.

Tekst ten jest przydługi, ale pasjonujący. Polecam go przede wszystkim antysemitom!

W okresie politycznej i państwowej działalności Piłsudski nie wypowiadał się publicznie w kwestii żydowskiej. Nie znajdziemy  w jego „Pismach” zbiorowych krytycznej opinii nt. Żydów. Natomiast koła nacjonalistyczno-prawicowe atakowały go za sympatie prożydowskie.


Obszerną relację o stosunku Piłsudskiego do Żydów podała Teresa Lipkowska, córka Jadwigi Zukowskiej-Lipkowskiej, kuzynki Piłsudskiego. W jej notatkach, wspomnieniach, przekazanych Kazimierzowi Zamorskiemu, wieloletniemu szefowi polskiej sekcji amerykańskiego Research and Analysis Department oraz pracownikowi Radia Wolna Europa znajdujemy opinie Naczelnika Piłsudskiego nt. Żydów. Teresa Lipowska często gościła w Sulejówku. „Kiedyś zapytałam Komendanta, dlaczego lubi Żydów?” Piłsudski uśmiechnął się. „Użyłaś dobrego czasownika — lubię”. 

Siadł przy swoim skromnym biurku: „Dobrze, odpowiem ci na to pytanie, a ty powinnaś zrozumieć, bo pochodzisz z tej samej szlachty kresowej, co ja. Istotnie wszyscy wiedzą, że nie jestem antysemitą, ale nie jestem też i filosemitą. Ja ich po prostu LUBIĘ. Czuję się dobrze w ich towarzystwie”. 

W miarę jak mówił, zrozumiałam, że nie chodzi mu o całą kresową szlachtę, ale tylko o tych, których herby pochodzą od czasów Jagiellonów, bogatych właścicieli ziemskich, ten odłam właśnie, z którego pochodzi moja matka i on sam. „Wiele z tych posiadłości – kontynuował swoją opowieść – zostało skonfiskowanych za udział w powstaniu styczniowym, a właściciele zesłani na Sybir wraz z rodziną. Ale w latach popowstańczych pozostawali nadal już nie wysoką, ale najwyższą arystokracją polską”. Wykład, który Piłsudski rozpoczął, był szukaniem podobieństw i różnic między arystokracją  polską i żydowską. 

„Pierwszą cechą – mówił Piłsudski – jest pochodzenie, znajomość genealogicznego drzewa. To wpaja się od dziecka, zarówno w polskich, a jeszcze bardziej w żydowskich rodzinach. W całej Europie przyjęło się angielskie określenie gentlemana wedle jego stosunku do pieniędzy, stosownie do jego zachowania się, gdy wypija szklankę alkoholu i po jego umiejętności opanowania gniewu. To określenie  znane już było Żydom, wyrażało się po hebrajsku w trzech krótkich słowach: wedle kieszeni, szklanki i gniewu. W genealogii żydowskiej pochodzenie po kądzieli jest ważniejsze od pochodzenia po mieczu. To samo występowało i w moim otoczeniu. U schyłku XIX wieku nie zawierało się małżeństwa bez wyraźnej zgody rodziców, gdyż chcieli być pewni, że w żyłach ich przyszłej synowej płynie — jak to mówił Zagłoba — krew senatorska. Polskie rody zawierały małżeństwa z arystokracją innej narodowości, byleby należeli do któregoś z wyznań chrześcijańskich. Drugą cechą wspólną była religijność, mocno podkreślana na zewnątrz, choćby dany osobnik był w głębi duszy niewierzącym. 

Za trzecią cechą wspólną arystokratów polskich i żydowskich uważam – ciągnął Komendant – skrajny patriotyzm, przywiązanie do kraju pochodzenia, cecha, która nawet w diasporze istniała u Żydów. W święto Nowego Roku żydowskiego Żydzi życzą sobie, aby następny rok spędzić w Jerozolimie, i to mimo że opuścili Ziemię Obiecaną 2000 lat temu.Pojęcie patriotyzmu łączy się z odwagą w walce zbrojnej o ojczyznę. Cechę tę od wieków okazywali Polacy, a u starożytnych Izraelitów znane są z historii bohaterskie wojny ich królów, Machabeuszy itd. Tego rodzaju odwaga nie miała szans istnienia w diasporze, ale dzisiaj (1925) ruch syjonistyczny organizuje przysposobienie do walki zbrojnej. 

Czwartą wspólną cechą tych grup jest wykształcenie. Przecież już od wieków nie istniał analfabetyzm u Żydów, a od kilku stuleci znane są imiona wielkich filozofów i naukowców Żydów, z tym największym w całej historii ludzkości Einsteinem. Polskie arystokratyczne rody od dawna również wymagały, by dzieci uczyły się pisać i czytać, nawet w obcych językach, gdy reszta społeczeństwa jeszcze w XIX wieku to analfabeci”.

Moja matka – pisze autorka tych relacji Piłsudskiego – przekazała mi treść jej rozmowy z Komendantem w ostatnich miesiącach jego życia. Powiedział jej , że „Żydzi są najbardziej arystokratycznym narodem świata. Antysemityzm ma podłoże w zazdrości o bogactwo i uzdolnienia tej mniejszości narodowej dużego państwa. To nie jest prawda. Tak, zazdrość jest podłożem antysemityzmu, ale o co innego mi chodzi. To jest podświadoma zazdrość chrześcijan o wyrok boski, którego znieść nie mogą. Bóg bowiem wybrał naród żydowski jako jedynego swojego przedstawiciela na ziemi. I tak w  średniowieczu, podczas wojen religijnych zrodził się antysemityzm. I będzie trwał w nieskończoność. Bo pycha ludzka i pragnienie rządzenia nad całym światem jest tym pierwszym i głównym grzechem ludzkim”.

Jerzy Klechta

One Response to “ PIŁSUDSKI I  ŻYDZI”

  1. Olga Stankiewicz Nakken 23/05/2020 at 12:11

    Rodzina naszych żydowskich dziadków była bardzo związana z Piłsudskimi. Brat naszego dziadka, Alexandra Diamanda, Herman Diamand, był bliskim przyjacielem Piłsudskiego. Razem zalożyli PPS w 1892 roku i razem współpracowali w zarządzie tej partii. Herman był posłem do austriackiego Riksdagu. Jako socjalistyczny przywódca i obywatel rosyjski, Piłsudski był poszukiwany przez policję austryjacką. Gdy przyjeżdżał do Lwowa przed pierwszą wojną światową , ukrywał się u Hermana. Dzieci Hermana nie były informowane o tym jak się ten wujek nazywa, więc nazywały go „Obcaszek”. Po pierwszej wojnie światowej, Herman siedział w rządzie Piłsudskiego jako minister od nafty (na Ukrainie są złoża gazu i nafty).
    Druga żona Piłsudskiego, z domu Aleksandra Szczerbińska, była bliską przyjaciółką naszej babci, Eleonory Diamand, z domu Lazarus. Rodzina moich żydowskich dziadków była zupełnie zasymilowana i byli oni wielkimi patriotami polskimi. Piłsudski mówi, że nie jest filosemitą, ale po co miał nim być. Po prostu traktował Żydów jako sobie równych i to już było bardzo prowokujące dla wielu. Ciekawe jest, że się musiał tłumaczyć ze swojego stosunku do Żydów, co nadal jest w Polsce aktualne!

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: