Niedawna wizyta prezydenta USA Donalda Trumpa w Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Katarze musi być sygnałem alarmowym dla Izraela.

Trump stawia na technologię i biznes jako siłę napędową swojej strategii dyplomatycznej w regionie, sygnalizując odejście od tradycyjnej polityki. Podczas swojej wizyty nie tylko zagrał polityczną scenę, ale także sprowadził dyrektorów generalnych OpenAI i NVIDIA – dwóch najbardziej znaczących graczy rewolucji sztucznej inteligencji. Przesłanie było jasne. Technologia nie jest już tylko branżą; jest filarem potęgi narodowej i dźwignią globalnych wpływów.

Jednak pomimo globalnej pozycji Izraela w dziedzinie sztucznej inteligencji, półprzewodników i innowacji podwójnego zastosowania, kraj ten pozostał na uboczu.

Podczas gdy kraje Zatoki Perskiej pozycjonują się jako centra handlu i innowacji, Izrael jest obciążony rządem, który traktuje dyplomację jako narzędzie public relations. Izraelski sektor technologiczny jest światowej klasy, ale istnieje ryzyko, że nie uda się wykorzystać tej szansy do uzyskania długoterminowych wpływów w regionie.

Według wysłannika Trumpa na Bliski Wschód, Steve’a Witkoffa, Arabia Saudyjska może przystąpić do porozumień Abrahama, sankcje wobec Syrii są ponownie rozważane, a Zjednoczone Emiraty Arabskie podwajają nakłady na regionalną infrastrukturę technologiczną i sztuczną inteligencję. Te zmiany na nowo definiują sposób współpracy w regionie, a Izrael nie ma w nich żadnego udziału.

Izrael nie może sobie pozwolić na taką krótkowzroczność. Izraelska gospodarka oparta na innowacjach została zbudowana w oparciu o szybkość, zdolność adaptacji i globalne ambicje. Musi jednak zaktualizować swój plan działania. Oznacza to traktowanie technologii jako narzędzia politycznego i uznanie głębokiej komplementarności potencjalnych partnerstw Izraela z krajami Zatoki Perskiej.

Te nowe obszary, w tym sztuczna inteligencja, systemy żywnościowe, odporność na zmiany klimatu i infrastruktura, wymagają współpracy regionalnej. Izrael ma do odegrania wyjątkową rolę. Jednak aby pozostać w grze, potrzebuje strategii, a nie tylko nauki. Izrael musi dostosować swoją dyplomację do swoich atutów gospodarczych.

Technologia jest nową walutą. Pytanie brzmi, czy Izrael chce mieć miejsce przy stole, czy też patrzeć, jak inni ustalają warunki.

Po wojnie model cyfrowy, w którym Stany Zjednoczone projektowały chipy, Azja je produkowała, a amerykańskie platformy chmurowe przechowywały dane całego świata, ulega redefinicji. Półprzewodniki, usługi chmurowe, modele sztucznej inteligencji i sieci satelitarne mają wpływ na konkurencyjność gospodarczą, bezpieczeństwo narodowe i zdolność do niezależnego działania w sytuacjach kryzysowych.

W nadchodzącej dekadzie przodować będą kraje, które zintegrują trzy kluczowe warstwy:

• Infrastruktura horyzontalna, taka jak chipy, moc obliczeniowa, centra danych i bezpieczna łączność.
• Cyfrowe zarządzanie, w tym przechowywanie w chmurze, szyfrowanie i suwerenność danych.
• Modele pionowe i aplikacje, na przykład systemy sztucznej inteligencji szkolone na lokalnych danych, dostosowane do przepisów krajowych i priorytetów społecznych.

Jeszcze niedawno zbudowanie tego rodzaju krajowej infrastruktury było poza zasięgiem. Dziś jest to możliwe. Kraje mają dostęp do modułowych narzędzi dla centrów danych, możliwości szkolenia modeli na skalę krajową oraz coraz bardziej elastycznych platform chipowych. Szansa jest realna, a czas ograniczony.

Jak zauważył Arthur Mensch z Mistral AI, systemy sztucznej inteligencji nie są jedynie narzędziami technicznymi. Kształtują one kulturę, tożsamość i wartości.

Jensen Huang z firmy NVIDIA, który dołączył do Trumpa w Zatoce Perskiej, wyraził to jasno, stwierdzając: „To najbardziej znacząca technologia wszech czasów: inteligencja cyfrowa. Jest ona teraz waszą nową infrastrukturą krajową.

Podobnie jak telekomunikacja, elektryczność i obrona, jest to coś, co musicie zbudować i posiadać. Jeśli tego nie zrobicie, oddajecie swoją przyszłość w ręce innych. Nie chodzi o nadrabianie zaległości, ale o utrzymanie znaczenia w świecie, w którym technologia jest nową walutą władzy”.

Izrael nie jest dużym rynkiem, ale jest wyraźnym przykładem tego, jak małe kraje mogą osiągnąć ponadprzeciętne wyniki dzięki strategicznym innowacjom. Izrael jest siedzibą ponad 30 globalnych ośrodków badawczo-rozwojowych w dziedzinie półprzewodników. Ponad 450 międzynarodowych korporacji prowadzi centra innowacji w państwach żydowskich. Sektor technologiczny Izraela generuje 20% PKB i 53% eksportu oraz zatrudnia 12% siły roboczej.

Izrael udowodnił, że potrafi budować. Teraz pozostaje pytanie, czy potrafi się rozwijać zgodnie z zamierzeniami. Kraj ten posiada już krajowe programy wspierające sztuczną inteligencję, projektowanie chipów i odporność infrastruktury. Kolejnym krokiem jest realizacja. Oznacza to przekształcenie elastyczności w długoterminowy potencjał i przejście od reaktywnej polityki do proaktywnej strategii. Ci, którzy traktują innowacje jako odizolowaną dziedzinę, ryzykują pozostawanie w tyle.

Globalne partnerstwa pozostają niezbędne, ale suwerenność zaczyna się od zdolności. Niezależność oznacza współpracę z partnerami na równych zasadach i ochronę interesów narodowych. Wymaga to inwestycji, koordynacji i zobowiązania do traktowania innowacji nie jako sektora, ale jako fundamentu sztuki rządzenia.

Świat wkracza w okres, w którym kontrola nad cyfrową infrastrukturą będzie decydować o globalnym przywództwie. Ci, którzy będą przewodzić, będą ustalać zasady, a reszta będzie się do nich stosować. Technologia decyduje o odporności, napędza wzrost i kształtuje wpływy. Kraje, które to zrozumieją, będą działać odpowiednio i będą decydować o przyszłości. Miejmy nadzieję, że Izrael będzie wśród nich.

Izrael musi dostosować swoje stosunki międzynarodowe do swojej siły gospodarczej.