Daniel Rubenstein

Podsumowanie w jednym zdaniu

Autor przekonuje, że kluczem do uczciwej debaty o konflikcie jest uznanie podstawowego faktu: Hamas od 2007 roku funkcjonował jako pełnoprawny, de facto rządzący Strefą Gazy organizm państwowy, co bezpośrednio definiuje odpowiedzialność za wydarzenia z 7 października.

7 października 2023 roku Hamas był rządem Gazy. Ten prosty fakt, tak często pomijany, stanowi podstawę zrozumienia konsekwencji decyzji Hamasu o inwazji na Izrael i dokonaniu masakry.

Yahya Sinwar, mózg masakry z 7 października, był przywódcą rządu Hamasu w Strefie Gazy od 2017 roku aż do swojej śmierci w 2024 roku.

„Co mam powiedzieć, kiedy…?”

To najczęstsze pytanie, jakie słyszę jako wybitny obrońca Izraela:

• „Co mam powiedzieć, gdy ktoś oskarża Izrael o ludobójstwo?”
• „Co mam powiedzieć, gdy ktoś oskarża Izrael o to, że jest państwem apartheidu?”
• „Co mam powiedzieć, gdy Izrael jest oskarżany o kolonializm?”

Kiedy ludzie zadają mi tego typu pytania, tak naprawdę słyszę w nich coś innego:

• Jak grać w obronie?
• Jak pozostać w ramach, które narzucili mi przeciwni gracze?
• Jak używać słownictwa, którego oczekują ode mnie przeciwnicy?

To strategia dla przegranych.

Jasne, ważne jest, aby rozumieć pojęcia związane z oskarżeniami o ludobójstwo, apartheid czy kolonializm na poziomie akademickim, co pozwala na prowadzenie produktywnych rozmów z ludźmi podchodzącymi do sprawy w dobrej wierze. Nie pozwolę jednak, aby osoby działające w złej wierze decydowały o warunkach debaty.

Odmówiłem gry w obronie..

Jeśli wystąpię w telewizji i ktoś zada mi wrogie pytanie o wojnę w Gazie, zmieniam formułę debaty, rozpoczynając odpowiedź od następującego zdania: Hamas to rząd Gazy. Gdy to ustalę, mogę zacząć nakreślać dokładny obraz sytuacji.

Większość ludzi nie wie, zaprzecza lub woli unikać stwierdzenia, że Hamas jest rządem Gazy (po trzech latach wojny!) – i to od 2007 roku. Izraelscy urzędnicy często odpowiadają na zarzuty dotyczące izraelskiej taktyki w Gazie słowami: „Hamas jest odpowiedzialny”. To oczywiście wniosek, do którego chcielibyśmy skłonić ludzi, ale wciąż pozostaje on opinią, a nie faktem. Gdyby więcej osób zrozumiało, że 7 października 2023 roku Hamas był rządem Gazy, łatwiej byłoby pojąć, kto ponosi odpowiedzialność za to, co nastąpiło później – i dlaczego Gaza wygląda tak, jak wygląda.

7 października 2023 roku Hamas sprawował władzę w Strefie Gazy od 16 lat. Co to właściwie oznaczało

Rząd Hamasu kontrolował system edukacji: zarządzał własną siecią szkół i ustalał program nauczania. W placówkach prowadzonych przez ONZ dbał o to, aby dyrektorami i nauczycielami zostawali jego członkowie bądź powiązane z nimi osoby.

Zarządzał również siecią szpitali i mianował ich dyrektorów. Przykładem jest Szpital Dziecięcy Al-Rantisi w mieście Gaza, nazwany na cześć Abdela Aziza al-Rantisiego – palestyńskiego pediatry i współzałożyciela Hamasu.

Rząd Hamasu organizował obozy letnie, w których dzieci brały udział w zajęciach społecznych, a także w szkoleniach i indoktrynacji o charakterze wojskowym. Dysponował siłami policyjnymi, które brutalnie tłumiły wszelkie przejawy opozycji.

Posiadał także regularną armię – Brygady al-Kassama, nazwane na cześć Izz ad-Dina al-Kassama, syryjskiego kaznodziei wzywającego do dżihadu przeciwko Brytyjczykom w Palestynie, który zainspirował arabską rewoltę w 1936 roku. Armia ta była doskonale zorganizowana:

• Posiadała dowództwa terytorialne, brygady, kompanie oraz wyspecjalizowane jednostki ds. tuneli, rakiet, moździerzy, dronów i wywiadu.
• Dysponowała siłami specjalnymi znanymi po arabsku jako nukhba (elitarne), które stanęły na czele inwazji na Izrael 7 października 2023 roku.
• Posiadała oddziały wyznaczone do pilnowania zakładników w podziemnych tunelach oraz listy rodzin w Gazie, którym powierzano przetrzymywanie izraelskich zakładników w prywatnych domach.

Pod każdym względem Hamas był rządem Gazy. Jak każda administracja, dysponował budżetem, ustalał priorytety i zarządzał biurokracją z departamentami kierowanymi przez ministrów (m.in. spraw wewnętrznych, zdrowia, finansów, edukacji, sprawiedliwości czy fundacji religijnych).

Gaza była de facto państwem. Spełniała cztery kryteria państwowości określone w konwencji z Montevideo: stałą ludność, określone terytorium, rząd oraz zdolność do nawiązywania stosunków z innymi państwami. W 2012 roku emir Kataru został pierwszym zagranicznym przywódcą, który odwiedził Gazę po przejęciu tam władzy przez Hamas pięć lat wcześniej.

Myślę, że udowodniłem tezę: 7 października 2023 roku Hamas był rządem Gazy. To prosty punkt wyjścia do każdej rozmowy o tym regionie – punkt, który moim zdaniem nie powinien budzić wątpliwości.

Okazuje się jednak, że moje twierdzenie wywołuje kontrowersje. W duchu rzetelnej debaty przytoczę kontrargument. Alonso Gurmendi Dunkelberg, wykładowca praw człowieka w London School of Economics piszący o prawie międzynarodowym oraz zdeklarowany antysyjonista, stwierdził:

„Gaza jest integralną, niepodzielną częścią Palestyny. Rząd Palestyny znajduje się w Ramallah. Jeśli jakaś grupa przejmie część Palestyny, nie uczyni to z niej odrębnego państwa ani nie uczyni tej grupy swoim rządem. Przynajmniej nie jest to łatwe – musielibyśmy rozmawiać o secesji”.

Fakt, że spotkałem się z tak wielką krytyką po wypowiedzeniu tak prostego faktu, pokazuje, jak bardzo jest on niewygodny. Jeśli prawdą jest, że Hamas był rządem Gazy, wynika z tego szereg dalszych wniosków. Jakie to wnioski – to temat na kolejny wpis, ale zawsze wolę zaczynać od fundamentów i do tego samego zachęcam Ciebie, drogi Czytelniku.

7 października 2023 roku Hamas był rządem Gazy.

W chwili pisania tego tekstu nadal nim jest.

Mówiąc o Gazie, zacznij od tego jednego faktu