Jakub Łappin

Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł opisuje, jak system obronny C-MUSIC firmy Elbit Systems chroni cywilne samoloty pasażerskie przed pociskami naprowadzanymi na podczerwień za pomocą precyzyjnych wiązek laserowych, co w obliczu globalnego wzrostu zagrożeń i konfliktu cieszy się coraz większym popytem na świecie.

Przedstawiciel Elbitu opowiada w jaki sposób system C-MUSIC firmy chroni samoloty pasażerskie przed pociskami naprowadzanymi na podczerwień w obliczu rosnącego globalnego popytu

Podczas gdy uwaga całego kraju w Izraelu skupia się na bezpieczeństwie lotnictwa, system C-MUSIC firmy Elbit Systems chroni wszystkie izraelskie samoloty pasażerskie, a także samoloty cywilne na całym świecie przed rosnącym zagrożeniem ze strony odpalanych z ramienia pocisków naprowadzanych na podczerwień.

System zainstalowany na samolocie wykrywa podczerwony sygnał nadlatującego pocisku i wystrzeliwuje wiązkę laserową, która zakłóca pracę głowicy nawigacyjnej, powodując chybienie celu – poinformował JNS przedstawiciel Elbitu.

System obronny C-MUSIC firmy Elbit zainstalowany na samolocie. Źródło: Elbit Systems.

C-MUSIC (Commercial Multi-spectral Infrared Countermeasure) jest częścią rodziny systemów DIRCM (Directed Infrared Counter-Measures) opracowanych przez izraelską firmę zbrojeniową.

„System jest montowany na śmigłowcu lub samolocie, na platformie pokładowej, i za pomocą czujników optycznych identyfikuje pocisk zbliżający się do platformy – pocisk naprowadzany termicznie. Oczywiście mówimy tylko o pociskach naprowadzanych termicznie” – powiedział przedstawiciel. „W chwili identyfikacji bardzo precyzyjnie kieruje na niego wiązkę laserową, która zakłóca pracę głowicy naprowadzającej pocisku, a pocisk praktycznie spada”.

W odróżnieniu od innych systemów laserowych, laser w C-MUSIC nie wypala dziury w rakiecie, lecz zakłóca działanie czujnika ciepła.

Jak wyjaśniło źródło, układ detekcji składa się z czterech czujników zamontowanych na samolocie, które zapewniają 360-stopniowe pokrycie.

„Wpatrują się biernie przez cały czas, aż dostrzegą błysk, który rozpoznają jako błysk pocisku zbliżającego się do samolotu. Przekazują informacje z tego systemu, który nazywamy systemem detekcji, do zakłócacza, który przeprowadza odpalenie lasera” – powiedział przedstawiciel, opisując czujniki jako „bardzo czułe czujniki optyczne o bardzo wysokiej rozdzielczości”, opracowane i wyprodukowane w całości przez Elbit.

System działa identycznie niezależnie od pory dnia czy nocy. „Ponieważ pocisk jest naprowadzany termicznie, a odpowiedź na niego pojawia się w paśmie podczerwieni, nazywa się go również DIRCM (Directed Infrared Countermeasure), a zatem system nie rozróżnia dnia od nocy” – wyjaśnił przedstawiciel.

„Tak jak wystrzelony pocisk pochłania ciepło silnika samolotu, tak samo my mierzymy się z pociskiem w zakresie podczerwieni, więc nie ma efektu dnia ani nocy” – stwierdziło źródło. „C-MUSIC to nazwa naszego systemu, który jest certyfikowany dla lotnictwa cywilnego i komercyjnego”.

Rozwój systemu sięga ponad dwóch dekad. Elbit rozpoczął prace po ataku terrorystycznym w Mombasie w 2002 roku, kiedy to napastnicy wystrzelili dwa pociski naprowadzane na podczerwień w kierunku izraelskiego samolotu czarterowego Arkia startującego z Kenii; oba pociski chybiły. Dziesięć lat później pierwsze systemy trafiły na rynek.

Według źródła popyt na ten system stale rośnie i w ostatnich latach jeszcze bardziej przyspieszył.

„Z pewnością od czasu wojny na Ukrainie w 2022 roku, a także później – po konflikcie na Bliskim Wschodzie i w Zatoce Perskiej – obserwujemy rosnący popyt na całym świecie, w Europie i na innych kontynentach” – powiedział, dodając, że Elbit „uruchamia dodatkowe linie produkcyjne”, aby dotrzymać kroku zamówieniom, nie ujawniając klientów poza tymi, którzy zostali już upublicznieni.

Pociski odpalane z ramienia, znane jako MANPADS (przenośne zestawy obrony przeciwlotniczej), zaczęły być masowo używane po upadku libijskiego dyktatora Muammara Kaddafiego w 2011 r., kiedy doszło do grabieży libijskich magazynów broni.

Po upadku Państwa Islamskiego w Syrii i Iraku oraz osłabieniu Al-Kaidy, broń ta nadal się rozprzestrzeniała – najwyraźniej zarówno w postaci rakiet, jak i ludzi przeszkolonych w ich obsłudze, którzy rozproszyli się po całym świecie – zauważył przedstawiciel.

„Popyt na nasze systemy stale rośnie, i to na całym świecie – nie tylko w Europie, Azji czy Afryce, ale naprawdę wszędzie… Zakładam, że odpowiednie służby wywiadowcze na całym świecie wiedzą, że te rzeczy naprawdę się dzieją” – powiedział przedstawiciel.

Dodał, że prostota obsługi wyrzutni rakiet stanowi część zagrożenia. „Zaletą tych pocisków jest po pierwsze to, że są małe – można je włożyć do bagażnika samochodu i przenosić z miejsca na miejsce. Po drugie, nie wymagają wielkich umiejętności. W wielu źródłach można przeczytać, że ktoś po prostu wystrzeliwuje pocisk w kierunku samolotu lub śmigłowca, po czym odwraca się i ucieka. Nie musi kierować pociskiem – pocisk sam goni za źródłem ciepła. Tak więc, niestety, te systemy są bardzo łatwe w obsłudze” – stwierdził.

Przedstawiciel potwierdził, że system C-MUSIC działa nieprzerwanie, także podczas startu i lądowania samolotów cywilnych.

W materiałach dotyczących produktu firmy Elbit system C-MUSIC jest opisany jako „certyfikowany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego, oparty na laserze, w pełni automatyczny i autonomiczny system zapewniający dużym samolotom odrzutowym kompleksową ochronę przed zaawansowanymi pociskami ziemia-powietrze naprowadzanymi na podczerwień”, umieszczony w pojedynczej jednostce montowanej na kadłubie.

Firma podaje, że rząd Izraela „wybrał system w celu ochrony wszystkich izraelskich samolotów pasażerskich”, a sam system jest certyfikowany oraz zainstalowany w samolotach Boeing 777, 747, 737, 757 i 767 oraz Airbus A330 i A320.

Linie lotnicze El Al wdrożyły ten system w listopadzie 2014 r. w ramach izraelskiego programu rządowego „Sky Shield”, w ramach którego Ministerstwo Transportu wybrało C-MUSIC do ochrony całej floty przewoźnika, jak donosił magazyn Airways Magazine w kwietniu 2023 r. Linie lotnicze El Al, Arkia i Israir od około dwóch dekad latają samolotami wyposażonymi w tego typu urządzenia o długości około 2,7 metra, zamontowane pod tylną częścią kadłuba, jak informował włoski portal lotniczy The Flight Club w marcu 2025 r.

Niewidzialna ochrona pasażerów