Włocławek cz. 2

Napisala i przyslala

Anna Karolina Klys

 


Kliknij na zdjecie a otworzy sie w pelnym rozmiarze

25 września, niemieckie władze administracyjne nakazały Gminie Żydowskiej wpłacenie „kontrybucji” w wysokości 100.000 zł w ramach kary za podpalenie synagog. Podpalenie synagog odbyło się w następujący sposób – kilku aresztowanych Żydów zmuszono do podpalenia beczek ze smołą, które najpierw musieli wtoczyć do budynków. W ten wyrachowany sposób zrzucono winę za podpalenie świątyń na społeczność żydowską. Początkowo wyznaczono termin wpłaty całej kwoty w ciągu miesiąca, ale po dwóch dniach skrócono go do dwudziestu czterech godzin. W przypadku niedotrzymania terminu zagrożono rozstrzelaniem aresztantów. Zebranie tak dużej sumy w bardzo krótkim czasie wymagało dużej mobilizacji (do tego znaczna część mieszkańców była przecież aresztowana), z pomocą logistyczną pospieszył były mecenas Dawid Warszawski. Osobiście zwracał się do obywateli Włocławka o solidarną pomoc, zgodził się przechowywać zebrane pieniądze (obawiano się, że Niemcy zabiorą przechowywane w Gminie pieniądze i zażądają nowej zbiórki), po ludzku okazywał wielkie serce i zainteresowanie losem ludzi.  

Przed wybuchem wojny we Włocławku był komisaryczny Zarząd Gminy Żydowskiej, we wrześniu 1939 roku we Włocławku były tylko cztery osoby ze składu Zarządu, w tym v-ce prezes, prokurent Banku Polskiego Jakub Cygański. 24 września przedstawiciele Gminy zostali wezwani do Komisarza miasta Cramera. Wg L. Hirszberga wizyta przebiegała tak: „W dużym pokoju Zarządu Miejskiego Komisarz Cramer stał przy oknie z rewolwerem w ręku, a czterej przedstawiciele Żydów stali przy drzwiach z rękoma w górze. Komisarz odwrócił się do nich tyłem i przez tłumacza zakomunikował im, że będą odpowiedzialni za dokładne wykonywanie zarządzeń w stosunku do Żydów. Później wypisał im własnoręcznie karteczki, że ten i ten jest członkiem Rady Żydowskiej- Judenratu i jest do wyłącznej dyspozycji Komisarza Cramera. Po wręczeniu tych karteczek krzyknął „Juden raus!”. Tak zakończyła się pierwsza „konferencja” przedstawiciela władz niemieckich z przedstawicielami żydostwa włocławskiego”.

Kilka dni później nałożona został druga kontrybucja w wysokości 200 tysięcy złotych. Powołano Komitet Kontrybucyjny składający się z 30 osób. Zadaniem członków Komitetu było zgromadzenie wymaganej sumy. Ponieważ Gmina nie miała siedziby, gdyż dotychczasowa, która znajdowała się w Synagodze została wraz ze wszystkimi księgami i dokumentami – spalona, tak więc Rada Żydowska zaczęła urzędowanie w pomieszczeniu przy Fabryce Wyrobów Fajansowych Józefa Teichfelda i Ludwika Asterbluma, a po przejęciu fabryki przez komisarza – w mieszkaniu jednego z członków Komitetu. Ustalono, że zbiórka pieniędzy na kontrybucję przebiegać będzie na zasadzie dobrowolności, przedstawiciele komitetu, dwójkami odwiedzali kolejnych członków Gminy, i prosili o datki na kontrybucję. Każdą kwotę kwitowano. Jednak szybko okazało się, że ta metoda jest niewystarczająca.  Znakomita większość osób nie miała już stałych źródeł dochodu, sklepy, warsztaty, fabryki nie mogły być prowadzone przez osoby narodowości żydowskiej, a najbogatsi mieszkańcy już wcześniej przenieśli się do Warszawy. W tej sytuacji Komitet podjął decyzję o przymusowym opodatkowaniu członków byłej Gminy. Ludzie byli zdesperowani, kupcy, rzemieślnicy, nauczyciele, urzędnicy – od początku września nie dostawali już gotówki, i teraz każda kwota, którą mieli wydać wywoływała protesty. W takiej sytuacji Komitet postanowił przyjmować też kosztowności, jeśli będą one zaliczone na poczet kontrybucji przez Niemców. Chociaż udało się w końcu zebrać całą kwotę- Niemcy stwierdzili, że kosztowności nie będą jednak wliczone, a kwotą różnicy obciążyli Judenrat.

Pierwsza kontrybucja została przez Zarząd Miejski ogłoszona jako kara dla Żydów za spalenie Synagogi, druga za nieodpowiednie zachowanie się Żydów na ulicach wobec Niemców (Żydów obowiązywał zakaz chodzenia po chodnikach, musieli zdejmować nakrycie głowy i witać każdego mijanego Niemca). Po zakończeniu pracy nad zebraniem pieniędzy na drugą kontrybucję Komitet został rozwiązany.

Cdn. za tydzien

Poprzedni odcinek

TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: