Szpilman, Szlengel, Gran… Poznaj artystów getta cz. 2


Gela Seksztajn

Jest jedną z bardziej znanych postaci związanych z dzielnicą zamkniętą. Ponad 300 jej rysunków, gwaszy, akwarel pochodzących z lat 1930-1942, wraz z biografią, testamentami jej i jej męża, literata i nauczyciela Izraela Lichtensztejna (1904-1943) – przetrwało w tzw. Podziemnym Archiwum Getta Warszawskiego. Lichtensztejn, ukrywając w lipcu 1942 roku I część Archiwum, jedną z 10 skrzynek, którymi dysponował, przeznaczył na prace Geli, zachowując tym samym pamięć o niej i jej sztuce. Dziś obrazy znajdują się w zbiorach ŻIH.

 Więcej…


Izrael Sztern

Poeta jidysz z Ostrołęki. Swoje rodzinne miasto – a zwłaszcza najuboższą dzielnicę Piaski – uwiecznił w poemacie „Ostrolenke”. Przez całe życie żył w skrajnej biedzie – pół dnia się modlił, a kolejne pół dnia studiował święte księgi w bejt midraszu, bardzo często głodował – potrafił przeżyć cały dzień o skórce od chleba. W getcie chodził w palcie z oberwanymi kieszeniami: pisarka Rachela Auerbach wspominała, że nosił najcenniejsze dla siebie rzeczy pod podszewką – książkę, którą czytał, tomik wierszy Rilkego czy Kasprowicza i swoje własne [koszerne] naczynie do obmywania rąk zgodnego z wymogami religii.

 Więcej…


Henryka Łazowertówna

Była poetką, pisała po polsku. Jej twórczość w getcie cieszyła się ogromną popularnością, zwłaszcza wiersz „Mały szmugler” (śpiewany przez Dianę Blumenfeld), którego fragmenty zostały wyryte na pomniku Pamięci Dzieci – Ofiar Holokaustu  na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej:

„Przez mury, przez dziury, przez warty
Przez druty, przez gruzy, przez płot
Zgłodniały, zuchwały, uparty
Przemykam, przebiegam jak kot”.

Więcej o Henryce Łazowertównie…

 


ciag dalszy juz jutro

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

%d bloggers like this: