Barry Shaw

Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł Barry’ego Shawa przedstawia historyczny przegląd palestyńskich porwań samolotów i zamachów terrorystycznych w latach 1968–1996, dowodząc, że współczesne incydenty lotnicze wobec Izraela wpisują się w wieloletnią tradycję tego typu działań.

Palestyńczycy odegrali kluczową rolę w rozwoju taktyki porywania samolotów.

• W latach 1968–1996 palestyńskie ugrupowania bojówkowe przeprowadziły 28 udokumentowanych porwań i ataków na samoloty, wykorzystując je do nagłośnienia swojej sprawy oraz wymuszenia uwolnienia uwięzionych terrorystów.
• 23 lipca 1968 r.: Członkowie Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny (PFLP) porwali samolot linii El Al (lot 426) z Rzymu do Tel Awiwu, kierując go do Algieru – było to pierwsze w historii polityczne porwanie samolotu.
• 26 grudnia 1968 r.: PFLP przeprowadził atak na uziemiony samolot El Al (lot 253) w Atenach, w wyniku którego zginęła jedna osoba, a dwóch terrorystów zostało aresztowanych.
• 18 lutego 1969 r.: Uzbrojeni członkowie PFLP zaatakowali na ziemi w Zurychu samolot El Al (lot 432); zginął członek załogi oraz napastnik zastrzelony przez izraelskiego ochroniarza.
• 29 sierpnia 1969 r.: Dwóch zamachowców z PFLP porwało samolot TWA (lot 840) lecący z Rzymu do Tel Awiwu, niszcząc maszynę i przetrzymując zakładników przez dwa miesiące.
• 21 lutego 1970 r.: W wyniku wybuchu bomby na pokładzie samolotu Swissair (lot 330) wkrótce po starcie z Zurychu zginęło 47 osób.
• 22 lipca 1970 r.: PFLP porwał Boeinga 727 linii Olympic Airways (lot 255) z Aten do Bejrutu, wymuszając na władzach Grecji uwolnienie siedmiu palestyńskich więźniów.
• We wrześniu 1970 r.: PFLP przeprowadził skoordynowane porwania trzech samolotów pasażerskich (TWA, Swissair i BOAC) na pustynne lotnisko Dawson’s Field w Jordanii, co doprowadziło do kryzysu Czarnego Września.
• 6 września 1970 r.: Podjęto nieudaną próbę porwania samolotu El Al (lot 219), w której zginął jeden z porywaczy (Patrick Argüello), a Leilę Khaled obezwładniono. Tego samego dnia członkowie PFLP porwali samolot Pan Am (lot 93) i skierowali go do Kairu.
• 22 lutego 1972 r.: PFLP porwał Boeinga 747 linii Lufthansa (lot 649) lecącego z Tokio, wymuszając okup w wysokości 5 milionów dolarów w zamian za zwolnienie pasażerów w Adenie.
• 8 maja 1972 r.: Komandosi Sayeret Matkal pod dowództwem Ehuda Baraka (w tym przyszły premier Benjamin Netanjahu) szturmowali porwany na lotnisku Lod samolot linii Sabena, uwalniając zakładników.
• 29 października 1972 r.: Trzech napastników porwało samolot Lufthansy (lot 615), żądając uwolnienia sprawców zamachu w Monachium, co ostatecznie osiągnięto po przekierowaniu maszyny do Libii.
• 20 lipca 1973 r.: Samolot Japan Airlines (lot 404) został porwany przez palestyńskich bojowników powiązanych z PFLP i Japońską Armią Czerwoną; maszyna została wysadzona w Bengazi.
• 18 października 1973 r.: Psychicznie chora Danielle Cravenne została zastrzelona przez snajpera na lotnisku w Marsylii podczas próby porwania samolotu w proteście przeciwko filmowi uznanemu przez nią za antypalestyński.
• 25 listopada 1973 r.: Trzech Arabów porwało Boeinga 747 linii KLM lecącego z Amsterdamu do Tokio; po lądowaniu na Malcie i negocjacjach incydent zakończył się bez ofiar.
• 17 grudnia 1973 r.: Palestyńscy terroryści z OWP zaatakowali lotnisko w Rzymie (zabijając 30 osób), a następnie porwali samolot Lufthansy, kończąc akcję w Kuwejcie.
• 8 września 1974 r.: Bomba podłożona przez grupę powiązaną z Organizacją Abu Nidala zniszczyła samolot TWA (lot 841) nad Morzem Jońskim, grzebiąc 88 osób.
• 27 czerwca 1976 r.: Bojownicy PFLP i niemieckich komórek rewolucyjnych porwali samolot Air France do Entebbe w Ugandzie; podczas akcji odbicia zakładników zginął dowódca operacji, Joni Netanjahu.
• 13 października 1977 r.: Palestyńscy porywaczy przejęli samolot Lufthansy (lot 181 „Landshut”); operacja uwolnienia przez niemiecką jednostkę GSG 9 w Mogadiszu zakończyła się sukcesem.
• 11 sierpnia 1982 r.: Bomba podłożona przez Mohammeda Rasheda z Organizacji 15 Maja eksplodowała na pokładzie samolotu Pan Am (lot 830), zabijając jednego pasażera.
• 23 września 1983 r.: Eksplozja bomby podłożonej przez Organizację Abu Nidala zniszczyła samolot Gulf Air (lot 771), grzebiąc 112 osób na pokładzie.
• 23 listopada 1985 r.: Trzech terrorystów z Organizacji Abu Nidala porwało samolot EgyptAir (lot 648) na Maltę; podczas egipskiego szturmu zginęło 60 osób.
• 2 kwietnia 1986 r.: Bomba podstawiona przez ugrupowanie powiązane z Organizacją Abu Nidala eksplodowała na pokładzie samolotu TWA (lot 840) nad Grecją, zabijając czterech pasażerów.
• 5 września 1986 r.: Pakistańskie służby przeprowadziły krwawy szturm na porwany w Karaczi samolot Pan Am (lot 73), w wyniku którego zginęły 22 osoby.
• 3 września 1996 r.: Palestyńczyk Hazem Salah Abdallah porwał samolot linii Hemus Air lecący z Bejrutu do Warny, żądając azylu w Norwegii, gdzie ostatecznie się poddał.

Podsumowanie

• Mimo że wrześniowe wydarzenia z 2026 roku na pokładzie samolotu linii Flydubai lecącego z ZEA do Izraela zostały przeprowadzone przez pilota islamskich linii lotniczych, wydarzenie to wpisuje się w historyczny kontekst palestyńskich zamachów wymierzonych w Izraelczyków.

Barry Shaw,

Israel Institute for Strategic Studies.

Złoty wiek palestyńskiego terroryzmu lotniczego