Autor Micha Danzig

Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł ujawnia, powołując się na relację amerykańskiego negocjatora Bretta McGurka, że Hamas celowo przedłużał wojnę i traktował setki zakładników jako kartę przetargową, podczas gdy międzynarodowa krytyka niesłusznie obarczała odpowiedzialnością Izrael.

Kobieta trzyma zdjęcie martwego zakładnika Rana Gwiliego, podczas gdy Izraelczycy uczestniczą w wiecu wzywającym do natychmiastowego zwrotu szczątków wszystkich zakładników przetrzymywanych w Strefie Gazy, na placu Zakładników w Tel Awiwie, Izrael, 29 listopada 2025 r. Zdjęcie: REUTERS/Nir Elias

Trzy lata temu, w tym samym tygodniu, w niecałe 24 godziny, Hamas zamordował około 1200 osób w południowym Izraelu i wziął ponad 250 zakładników do Strefy Gazy. W ciągu dwóch tygodni, zanim Izrael wysłał do Strefy choćby jedną jednostkę lądową, oskarżenie o „ludobójstwo” było już powszechnie powtarzane – wymierzone w ofiary, a nie w bezwzględnych zabójców.

Brett McGurk ujawnił teraz kulisy negocjacji z drugiej strony stołu. Jako koordynator prezydenta Bidena ds. Bliskiego Wschodu, McGurk był głównym amerykańskim negocjatorem we wszystkich rundach rozmów o zakładnikach od października 2023 do stycznia 2025 roku. Właśnie ukazała się jego nowa książka Brink, o której opowiadał w podcaście „Face the Nation” oraz w audycji Dana Senora „Call Me Back”.

McGurk służył prezydentowi, który wstrzymał dostawy bomb do Izraela, dlatego nikt nie pomyli go z lojalistą Benjamina Netanjahu. Właśnie dlatego jego relacja jest tak ważna. Odpowiada ona na pytanie, które rzadko padano podczas trzech lat marszów pod hasłem natychmiastowego zawieszenia broni: Kto tak naprawdę podtrzymywał tę wojnę?

Punktem wyjścia McGurka jest fakt, że Hamas doskonale rozumiał, iż wzięcie zakładników na taką skalę będzie skuteczną kartą przetargową. Przetrzymywanie około 250 osób, w większości cywilów, pozwalało milicji terrorystycznej zasiąść do stołu rozmów tak, jakby była pełnoprawnym rządem. Zakładnicy stali się fundamentem strategii Hamasu od pierwszej godziny.

W początkowych tygodniach Hamas nie przyznawał się nawet do przetrzymywania wszystkich zakładników. Kiedy rozpoczęły się rozmowy, zaoferował gwarancję uwolnienia zaledwie 20 z nich, twierdząc, że nie jest w stanie zlokalizować pozostałych bez uprzedniego wstrzymania działań zbrojnych. Tymczasem Izrael wiedział, że Hamas przetrzymuje blisko 70 kobiet i dzieci, co później potwierdzili również uwolnieni jeńcy, informując, że organizacja prowadziła skrupulatną dokumentację każdego z nich. Twierdzenia o braku kontroli nad zakładnikami były kłamstwem mającym na celu tanie wynegocjowanie rozejmu.

Porozumienie z listopada 2023 roku przyniosło ośmiodniową przerwę w walkach i uwolnienie około 100 zakładników. Według McGurka rozejm trwałby nadal, gdyby Hamas zgodził się na uwolnienie grupy młodych kobiet objętych umową. Organizacja jednak odmówiła. McGurk wymienia m.in. Carmel Gat i Eden Yerushalmi jako osoby, które powinny wtedy odzyskać wolność. Żadna z nich nie wróciła żywa.

Do lata 2024 roku Hamas potrzebował aż pięciu tygodni na odpowiedź na pojedynczą propozycję. Gdy w końcu zareagował, ogłosił światu, że zaakceptował projekt porozumienia. McGurk twierdzi jednak, że była to nieprawda, a odpowiedź zawierała szereg warunków uniemożliwiających kompromis. W kolejnych rundach rozmów w Kairze i Dosze Hamas nigdy nie przedstawił konkretnej listy zakładników przeznaczonych do zwolnienia. 16 sierpnia Stany Zjednoczone przedstawiły propozycję, która – według szacunków McGurka – w około 80% odpowiadała żądaniom Hamasu i została publicznie poparta przez emira Kataru oraz prezydenta Egiptu.

Hamas wciąż zwlekał z odpowiedzią. 31 sierpnia McGurk dowiedział się, że izraelskie wojska odnalazły w tunelu pod Rafah ciała sześciu zamordowanych zakładników. Wśród nich byli Hersh Goldberg-Polin (23 lata), Carmel Gat (40 lat) i Eden Yerushalmi (24 lata) – osoby figurujące na liście prowadzonej w ramach negocjacji. Razem z nimi zamordowano Almoga Sarusiego (27 lat), Alexa Lobanova (32 lata) i Orie Danino (25 lat).

W grudniu 2024 roku, dysponując gotowym projektem porozumienia, Hamas ogłosił, że uwolni zaledwie 12 żywych zakładników. Następnie drastycznie podniósł stawkę, żądając uwolnienia 300 palestyńskich więźniów odsiadujących wyroki dożywocia – w tym bezwzględnych morderców Izraelczyków i Amerykanów – w zamian za dziewięcioro chorych i rannych jeńców.

Zderzenie tych faktów z oskarżeniami kierowanymi wobec Izraela od października 2023 roku ukazuje ogromną manipulację. Prawdziwe ludobójstwo wymaga zamiaru systematycznej zagłady narodu, a w historycznych przypadkach to oprawcy decydowali o przerwaniu mordu. Żydzi nie mogli powstrzymać Babiego Jaru czy Treblinki za pomocą list z nazwiskami, a Tutsis nie zdołali powstrzymać rzezi w Rwandzie poprzez złożenie broni.

W Strefie Gazy sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. McGurk wskazuje wprost, że wojna mogła zakończyć się w dowolnym momencie, gdyby Hamas uwolnił zakładników i złożył broń. Zamiast tego organizacja targowała się o życie jeńców przez ponad dwa lata – aż do uwolnienia ostatnich ocalałych w październiku 2025 roku.

McGurk zwraca również uwagę na gorzką ironię: presja Zachodu wywierana na Izrael faktycznie przedłużała konflikt. Każde publiczne żądanie ze strony Waszyngtonu sygnalizowało Yahyi Sinwarowi, że czas gra na jego korzyść, co zniechęcało Hamas do pójścia na ustępstwa. Protestujący maszerowali pod ambasadami Izraela, a nie Kataru, choć to Doha utrzymywała bezpośrednie relacje z przywódcami terrorystów. Z kolei obozowiska protestacyjne na zachodnich uniwersytetach domagały się ustępstw od Izraela, zamiast żądać tego, co mogło natychmiast zakończyć wojnę: uwolnienia zakładników przez Hamas.

Dla autorów oskarżeń o „ludobójstwo” fakty te nie miały znaczenia, ponieważ sama teza o ludobójstwie pojawiła się jeszcze przed wybuchem konfliktu, a dowody dobierano do niej dopiero post factum.

Taka sekwencja zdarzeń ma głębokie korzenie historyczne. W 1929 roku środowisko Hadża Amina al-Husajniego rozprzestrzeniło fałszywe oskarżenia o rzekomym spisku Żydów przeciwko meczetowi Al-Aksa, co doprowadziło do krwawych zamieszek w Hebronie i zamordowania 67 Żydów – ludzi, którzy nie posiadali wówczas własnego państwa ani armii. Dziewięćdziesiąt cztery lata później Hamas nazwał swój atak „powodzią Al-Aksa”.

Trzy lata po 7 października najbardziej szczegółowy opis mechanizmów tej wojny pochodzi od amerykańskiego dyplomaty, a nie izraelskiego rządu. Ukazuje on, jak Hamas wciągał do tuneli niemowlęta, osoby starsze i młodych uczestników festiwalu, traktując ich jak towar, decydując o tym, kto wróci żywy, a kto w trumnie, i mordując jeńców zamiast ich uwolnić.

Księga ta pokazuje również obraz wojny, którą Hamas celowo przedłużał, prowadząc walki w cywilnych ubraniach, ukrywając się w szkołach, domach i szpitalach, podczas gdy przedstawiciele kierownictwa politycznego Hamasu, tacy jak Mousa Abu Marzouk, otwarcie przyznawali, że podziemne tunele służą wyłącznie „wojownikom”, a za bezpieczeństwo cywilów w Strefie Gazy odpowiada ONZ i Izrael.

Hamas prowadził tę makabryczną księgę żydowskiej krwi. Przez trzy lata jego apologeci bezskutecznie próbowali przenieść odpowiedzialność za te zbrodnie na same ofiary.

Handlarze żywym towarem. Kulisy, których świat nie chciał dostrzec