Uncategorized

Zamordowali 67 Żydów. Potem obwinili ofiary.

Melissa Brodsky


Podsumowanie w jednym zdaniu

Artykuł opisuje wydarzenia z sierpnia 1929 roku w Hebronie – brutalną masakrę 67 Żydów poprzedzoną fałszywymi oskarżeniami o rzekome mordy popełnione na muzułmanach w Jerozolimie – oraz mechanizm napędzającej tę falę przemocy kampanii religijnej i politycznej


Hebron, 1929: masakra, fałszywe oskarżenia i kampania odwracania ról

W sobotni poranek, 24 sierpnia 1929 roku, szejk Taleb Markah odwiedził żydowskiego hotelarza w Hebronie, usiadł z nim do herbaty i zapewnił, że wszystko jest w porządku. Przekonywał, że nie ma powodów do obaw, a rodzina może śmiało zostawić drzwi otwarte.

Syn hotelarza, Jehuda Lejb Schneurson, zeznał później przed sądem w Jerozolimie, że szejk spędził poprzednie popołudnie, nawołując arabskie tłumy do pomszczenia tysięcy muzułmanów rzekomo zamordowanych przez Żydów w Jerozolimie. Schneurson słyszał na własne uszy, jak Markah domagał się żydowskiej krwi – a teraz siedział w ich domu, obiecując, że włos im z głowy nie spadnie.

Około godziny po tej wizycie Schneurson zauważył Markaha przed domem rodziny Słonimów, gdzie ten wzywał uzbrojony tłum do szturmu. Na miejscu zebrały się dziesiątki przestraszonych Żydów, w tym studenci jesiw, którzy wierzyli, że wysoka pozycja rodziny w Hebronie zapewni im bezpieczeństwo. Według relacji Schneursona szejk podburzał napastników, twierdząc, że w środku schronili się zamożni cudzoziemcy oraz młode kobiety.

Budynek stał się jednym z głównych miejsc hebrońskiej masakry. Eliezer Dan Słonim, jego żona Chana, ich mały syn Aharon oraz liczni krewni i sąsiedzi zostali zamordowani. Przeżył jedynie ich roczny syn Shlomo, który mimo poważnego urazu głowy został odnaleziony żywy po zakończeniu ataku.

Schneurson zdołał uciec i schronić się w domu muzułmańskiej rodziny. Kiedy w październiku składał zeznania, prokurator zapytał go, czy był świadkiem śmierci swojego przyjaciela Słonima. Schneurson wyjaśnił, że uczestniczył w pogrzebie – jako jeden z zaledwie dziewięciu Żydów, którym na to pozwolono. Kiedy jednak zaczął opisywać szczegóły zbrodni, prokurator go przerwał.

Zeznania te padły w trakcie procesu karnego szejka Taleba Markaha, który zaprzeczał, jakoby podżegał do przemocy. Inni świadkowie opisali jednak, że szejk machał telegramem, który – jak twierdził – otrzymał od wielkiego muftiego Jerozolimy, Hadża Amina al-Husajniego. Wiadomość rzekomo informowała o masowych mordach muzułmanów dokonywanych przez Żydów. Świadkowie zeznali, że Markah nawoływał tłum do wymordowania Żydów z Hebronu, zanim ruszą z pomocą do Jerozolimy.

Doniesienia o rzekomych mordach Żydów na muzułmanach zostały jednoznacznie obalone w późniejszym śledztwie prowadzonym przez brytyjski rząd. Komisja Shawa ustaliła, że przemoc w Jerozolimie wybuchła 23 sierpnia na skutek arabskiego ataku na Żydów, a żadne wcześniejsze zbrodnie ze strony żydowskiej nie miały miejsca i nie mogły stanowić usprawiedliwienia dla pogromu.

Fałszywa narracja dotarła jednak do Hebronu, gdzie społeczność żydowska żyła od pokoleń. Kłamliwe oskarżenia krążyły po ulicach, władze bagatelizowały ostrzeżenia, a przerażeni ludzie szukali ratunku w domach, które wydawały się bezpiecznymi przystaniami.

Dalsze postępowanie sądowe ujawniło znacznie więcej niż tylko ogólny obraz religijnych zamruchów. Świadkowie wskazywali konkretnych mężczyzn odpowiedzialnych za podżeganie tłumów i dokonywanie morderstw. Dzieci opowiadały przed sądem, jak na ich oczach ginęli rodzice, a brytyjscy urzędnicy musieli tłumaczyć się z zignorowania wcześniejszych ostrzeżeń i braku reakcji.

Gdy masakra dobiegła końca, w niektórych gazetach zaczęła krążyć nowa, potworna wersja wydarzeń: obwiniono o nią samych Żydów z Hebronu, twierdząc, że „sami zorganizowali te zabójstwa”.

Oskarżenie, które narodziło się przy Ścianie Płaczu

Konfrontacja eskalowała na prawie rok przed tymi wydarzeniami na tle sporu o tymczasowy podział miejsca modlitwy przy Ścianie Płaczu w Jerozolimie.

24 września 1928 roku Żydzi zgromadzili się tam na nabożeństwach z okazji Jom Kipur. Zgodnie z tradycją ortodoksyjną wzniesiono wówczas prowizoryczną przegrodę oddzielającą podczas modlitwy mężczyzn od kobiet. Muzułmańskie władze religijne oprotestowały to rozwiązanie, uznając je za naruszenie dotychczasowego status quo, a brytyjska policja siłą usunęła parawan.

Mur był fragmentem starożytnego kompleksu świątynnego, a Żydzi modlili się w tym miejscu od wieków. Pod rządami mandatu brytyjskiego wąski chodnik dla wiernych podlegał jednak muzułmańskim przepisom własnościowym, przez co każda, nawet najdrobniejsza zmiana w sposobie modlitwy stawała się zarzewiem konfliktu.

8 października Najwyższa Rada Muzułmańska pod przewodnictwem Amina al-Husajniego złożyła brytyjskiemu rządowi memorandum, w którym oskarżyła Żydów o realizację planu przejęcia meczetu Al-Aksa. Według autorów petycji żądania dotyczące Ściany Płaczu stanowiły pierwszy krok w kampanii zmierzającej do zawładnięcia muzułmańskimi miejscami świętymi położonymi na Wzgórzu Świątynnym.

W dokumentach tych nie było żadnych dowodów na poparcie tezy, jakoby Żydzi planowali zamach na Al-Aksa. Mimo to lokalny spór o parawan modlitwny urastał w oficjalnej narracji do rangi zagrożenia dla jednego z najważniejszych sanktuariów islamu.

W listopadzie Waad Leumi – organ reprezentujący palestyńską społeczność żydowską – wydał oświadczenie, w którym kategorycznie zaprzeczył jakimkolwiek intencjom naruszania muzułmańskich miejsc kultu, przypominając o niezbywalnym prawie Żydów do swobodnej modlitwy przy ich własnej świętości.

Oba dokumenty zostały później włączone przez Brytyjczyków do materiałów śledczych, co pozwalało prześledzić narastający konflikt.

W kolejnych miesiącach muzułmańskie organizacje religijne aktywnie mobilizowały wiernych w obronie Al-Aksa, podczas gdy strona żydowska domagała się poszanowania swoich praw przy Murze. Prasa publikowała coraz bardziej żarliwe polemiki, a przywódcy duchowni podgrzewali nastroje.

Napięcie osiągnęło punkt krytyczny w sierpniu 1929 roku. 15 sierpnia pod Ścianą Płaczu zgromadzili się żydowscy demonstranci, a dzień później miało miejsce zgromadzenie muzułmańskie. Podczas tego drugiego – jak odnotował brytyjski rząd – żydowskie teksty modlitewne zostały zrzucone z Muru i spalone.

Powołana później Komisja Shawa uznała te demonstracje oraz kampanię wokół ochrony miejsc świętych za bezpośrednią przyczynę wybuchu zamieszek. Śledczy wskazali również na rolę muftiego, stwierdzając, że świadomie przyczynił się on do rozbudzenia nastrojów antyżydowskich i mobilizacji opinii publicznej wokół fałszywych roszczeń. Choć komisja nie przypisała al-Husajniemu bezpośredniego zamiaru wywołania krwawej przemocy, uznała jego współodpowiedzialność za tragedię, która nastąpiła.

Do 23 sierpnia te toksyczne oskarżenia krążyły już daleko poza Jerozolimą.

Zamordowali 67 Żydów. Potem obwinili ofiary.


Odkryj więcej z Oficjalny blog emigracji 1969

Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.

Kategorie: Uncategorized

Zostaw odpowiedź Czekam na Twoje przemyślenia! Napisz w komentarzu.

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.