Bob Goldberg

Podsumowanie w jednym zdaniu
Żydowskie przetrwanie i bezpieczeństwo nie mogą być powierzane innym instytucjom, lecz wymagają – wzorem izraelskich pasażerów czy studentów z MIT – odważnej, samodzielnej organizacji i niezłomnej sprawczości.
Głębsze przesłanie syjonizmu nigdy nie dotyczyło wyłącznie terytorium w ojczyźnie naszych przodków. Chodzi w nim o to, że Żydzi odmawiają powierzenia swojego losu w cudze ręce.
Samolot linii flydubai (lot FZ1073) wyruszył z Dubaju do Tel Awiwu z około 170 osobami na pokładzie, w tym 166 Izraelczykami, wśród których było od 20 do 30 dzieci.
Gdy maszynę dzieliły od Izraela chwile, jeden z pilotów zaatakował nożem drugiego. Dane o śledzeniu lotu pokazują, że Boeing 737 spadł o około 14 000 stóp w znacznie mniej niż minutę.
Pasażerowie obezwładnili napastnika. Jeden z nich krzyknął do dwóch niebędących na służbie pilotów siedzących w ogonie kabiny, aby pobiegli do przodu i przejęli stery. Zrobili to. Samolot wylądował w Tabuku w Arabii Saudyjskiej, a wszyscy mogli opuścić pokład o własnych siłach.
Człowiek zastanawia się, co stałoby się, gdyby pasażerami nie byli Izraelczycy, lecz amerykańskie żydowskie elity. Albo członkowie zarządu Hillel. Albo działacze grupy „Rabbis for El-Sayed”. Albo ja.
Brytyjski felietonista Jake Wallis Simons napisał wczoraj:
„Społeczeństwa albo pielęgnują odwagę i poczucie odpowiedzialności, albo uczą swoich obywateli, że niebezpieczeństwo »zawsze jest cudzym problemem«. Izraelczycy żyją ze świadomością, że pomoc może nie nadejść na czas. Większość odbyła służbę wojskową. Wszyscy rozumieją, że zbiorowe przetrwanie zależy od indywidualnych działań”.
„Ta świadomość ma przerażającą cenę i nikt nie powinien romantyzować życia w ciągłym zagrożeniu. Rodzi ona jednak poważne podejście do obrony życia, które ludzie wiodący wygodne życie mylą z zamiłowaniem do przemocy”.
To rodzi niewygodne pytanie, które leży znacznie bliżej domu: Dlaczego wielu zachodnich Żydów potrafi tak słabo przeciwstawić się zagrożeniu?
Nie mam na myśli obezwładniania nożownika. Mówię o czymś znacznie mniej wymagającym. Od trzech lat (a właściwie od dekady lub dłużej) siły antyizraelskie rządzą na zachodnich kampusach uniwersyteckich w zasadzie według własnego uznania. Siły antyizraelskie i syonofobiczne dominują w mediach, przemyśle rozrywkowym i podcastach. Żydzi na Zachodzie odpowiedzieli na to oświadczeniami, grupami roboczymi, listami wyrażającymi zaniepokojenie oraz apelem do wybranych w wyborach polityków o publiczne potępienie antysemityzmu.
W Massachusetts Institute of Technology (MIT) grupa Izraelczyków zareagowała inaczej. Jeden z nich, dr Yossi Sheffi, opowiada tę historię w swojej nowej książce „Unsafe at MIT: A Chronicle of a Campus War on the Jews” (Niebezpiecznie na MIT: Kronika wojny kampusowej przeciwko Żydom).
Książka ukazuje, co spotkało żydowskich i izraelskich studentów, wykładowców oraz naukowców po 7 października. Dokumentuje groźby, ostracyzm, konformizm ideologiczny i załamanie struktur administracyjnych. Czytaliśmy już takie relacje. Tym, co wyróżnia tę konkretną historię, jest fakt, że nie jest to opowieść o byciu w roli ofiary. To opowieść o odzyskanej sprawczości – o ludziach, którzy przestali protestować przeciwko temu, co się im robi, i zaczęli działać na własną rękę.
Ta różnica ma kluczowe znaczenie. Typowa zachodnia żydowska reakcja brzmi: Jakie oświadczenie powinniśmy wydać w sprawie ostatniego incydentu? Sheffi i jego izraelscy koledzy stawiają lepsze pytanie: Co możemy zbudować?
Musieli zacząć budować, ponieważ druga strona już to zrobiła. Po 7 października Żydzi na MIT byli w żałobie, ztraumatyzowani i zdezorganizowani. Ich przeciwnicy – nic z tych rzeczy. W ciągu kilku dni grupy studenckie ruszyły z koordynowanym przekazem w mediach społecznościowych, profesjonalnie przygotowanymi materiałami i ugruntowanymi sieciami kontaktów. Koalition Against Apartheid (Koalicja Przeciwko Apartheidowi) rozsyłała materiały z wizerunkami powiązanymi z Samidoun i podpisała oświadczenie obwiniające Izrael za masakra na Izraelczykach.
Sheffi wkrótce odkrył, że atak na Żydów na MIT był napędzany przez zewnętrzne organizacje, ujednolicony przekaz i zagraniczne wpływy. Jedna strona wkroczyła w realia po 7 października z dobrze finansowaną armią antycjonistów.
Druga miała grupę na WhatsAppie.
Więc przekształcili grupę na WhatsAppie w organizację. Sheffi pomógł poprowadzić utworzenie MIT Israel Alliance, wywodzącego się z czatów, które nie miały zarządu, procedur ani formalnego statusu. Doradcami wydziałowymi zostali profesorowie Or Hen i Tal Cohen. Studenci przeprowadzili wybory, zbudowali sieci komunikacyjne i monitorowali wydarzenia. Spotkania przy lunchu odbywające się dwa razy w tygodniu przyciągały ponad 100 osób, stając się centrum informacji, solidarności i planowania.
Sheffi był naturalnym kandydatem do tego zadania. Zanim stał się jednym z czołowych światowych autorytetów w dziedzinie łańcuchów dostaw, był pilotem izraelskich sił powietrznych. Służył w latach 1966–1971, awansował do stopnia kapitana i powrócił w obliczu wojny Jom Kipur w 1973 roku. Studiował na światowej sławy uczelni Technion w Hajfie, zdobył dyplomy na MIT i poświęcił niemal pół wieku na budowanie tej instytucji. Przekształcił jej Centrum Transportu i Logistyki w to, co określa mianem największego interdyscyplinarnego ośrodka badawczo-edukacyjnego instytutu, współpracującego z całym światem i prowadzącego programy online docierające do ponad miliona słuchaczy.
MIT nie był po prostu jego pracodawcą. Według jego własnych słów był jego domem. A jednak uczelnia nie dała mu nic w zamian.
Kiedy aktywiści skrytykowali współpracę centrum z Maersk (globalną firmą spedycyjno-logistyczną), kierownictwo MIT przekazało zarzuty Sheffiemu, prosząc go o wyjaśnienia. Odrzucił samą tę przesłankę. Demonstranci nie decydują o tym, z kim współpracuje jego ośrodek. MIT – jak oznajmił uniwersytetowi – musiał „pokazać kręgosłup”.
Wtedy sprawa stała się osobista. Demonstranci stanęli przed jego doroczną konferencją naukową, trzymając jego zdjęcie z napisem „Baby Killer” (Morderca dzieci) u góry. Dwie osoby zapisały się pod fałszywymi nazwiskami i zakłóciły wydarzenie od środka. Ośrodek został zmuszony do zamknięcia drzwi, zainstalowania kamer i zażądania dodatkowych patroli policyjnych. Sheffi został ponownie zaatakowany w Waszyngtonie – w drodze na przesłuchanie przed Kongresem na temat łańcuchów dostaw.
Po prawie 50 latach Sheffi odkrył, że przynależność może być warunkowa. Pilot, inżynier, przedsiębiorca i budowniczy został zredukowany do trzech tożsamości: Izraelczyk, syjonista, Żyd.
Jego odpowiedzią nie było wycofanie się, przepraszanie czy zabieganie o łaski. Było nią zorganizowanie się pomimo gróźb, przemocy i gróźb śmierci. Oraz sprawienie, by obrona Żydów stała się żydowską odpowiedzialnością.
Pomyśl o 9 listopada 2023 roku. Dzień wcześniej MIT przypomniał studentom, że Lobby 7 – główne wejście – jest wyłączone z wszelkich demonstracji. Koalicja Przeciwko Apartheidowi zajęła je mimo to. MIT Israel Alliance podało, że żydowscy i izraelscy studenci byli fizycznie powstrzymywani przed wejściem do środka.
Tuż przed południem kierownictwo wydało ultimatum: opuśćcie miejsce do godziny 12:15 albo ryzykujcie zawieszenie w prawach studenta. Według relacji Sheffiego żydowscy kontrdemonstranci odeszli. Wielu demonstrantów z koalicji pozostało tam aż do wieczora. Tego samego wieczoru rektor MIT Sally Kornbluth, powołując się na „problemy z wizami”, złagodziła karę do zawieszenia w zajęciach pozanaukowych. Ocena Sheffiego dotycząca tego wydarzenia brzmi: „niekompetencja i tchórzostwo”.
Naprzeciw tego tchórzostwa Sheffi stawia izraelską wolę działania – tę samą instynktowną reakcję, która skłoniła pasażerów do zerwania się do biegu wzdłuż przejścia w tamtą środę. Or Hen, profesor fizyki, zauważa antyizraelskie hasła wypisane kredą przed swoim budynkiem. Nie składa żadnego zażalenia. Bierze wiadro i szczotkę, po czym sam je zmywa.
W maju 2024 roku Talia Khan, doktorantka i współprzewodnicząca MIT Israel Alliance, organizuje „We Will Dance Again” – koncert z udziałem Idana Raichela, Matisyahu i Five for Fighting. W dziesięć dni zbiera około 250 000 dolarów. W wydarzeniu bierze udział ponad 1200 osób.
Ten odruch zatacza szersze kręgi. Studenci uczą się radzić sobie z dziennikarzami, politykami i pracownikami administracji. Kadra akademicka wykorzystuje swoją reputację. Absolwenci wnoszą swoje sieci kontaktów i wywierają naciski. Darczyńcy przekazują fundusze. Sheffi przekazuje w darze karetkę pogotowia dla organizacji Hatzalah w Izraelu i organizuje przyjęcie w samym sercu kampusu, mimo że kierownictwo wyraziło sprzeciw.
Sheffi podsumowuje to w jednej zasadzie: Żydzi nie mogą „outsourcować swojego bezpieczeństwa” (intelektualnego, moralnego ani fizycznego) instytucjom, którym brakuje odwagi, by bronić własnych zasad.
Odpowiedzią jest „samodzielne organizowanie się, budowanie i ochrona tego, co ważne”.
To jest syjonizm – rozumiany nie jako poparcie dla Izraela, lecz jako żydowska sprawczość. Izrael narodził się właśnie z tej psychologicznej rewolucji: od uzależnienia od cudzej życzliwości do wzięcia odpowiedzialności za samego siebie. Sheffi portretuje tę samą rewolucję w pigułce. Żydzi na MIT zaczynali jako rozproszeni, zszokowani ludzie, zastanawiający się, dlaczego ich uczelnia nie chce ich bronić. Teraz są zorganizowani, powiązani ze sobą, dofinansowani i zdolni do wzajemnej obrony.
Większość z nas nigdy nie zostanie wystawiona na próbę na wysokości 30 000 stóp. Spotykamy ją w wolniejszej formie – na kampusach, w instytucjach i kręgach społecznych, które pomagaliśmy budować i w odniesieniu do których zakładaliśmy, że będą nas chronić. Pokusą jest skurczenie się w sobie: trzymanie głowy nisko, przygotowywanie kolejnego oświadczenia i czekanie, aż rektor, dziekan lub komendant policji zrobi to, czego my sami nie chcemy zrobić.
Jesteśmy spadkobiercami innej tradycji. Naszą historią jest historia Machabeuszy i bojowników z gett, pilotów, którzy bronili państwa żydowskiego trzy lata po Auschwitz, historia Entebbe oraz zwykłych Izraelczyków, którzy 7 października ruszyli naprzeciw atakom terrorystycznym. Duma z tej historii nie jest nostalgią. Jest drogowskazem.
Sojusznicy są mile widziani, a instytucje należy pociągać do odpowiedzialności za ich obietnice. Jednak odpowiedzialność za bezpieczeństwo Żydów nigdy nie spoczywała na nikim innym. Jest wyłącznie nasza.
Pytanie, które stawia Sheffi i środowy lot, nie dotyczy tego, kto ma nas chronić. Brzmi ono: który z nas podniesie się z krzesła, aby chronić swoich żydowskich braci i siostry?
Odkryj więcej z Oficjalny blog emigracji 1969
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.
Kategorie: Uncategorized

