Wanda Melcer 1896–1972

Ulica Smocza

Idziemy zaśnieżonemi, pełnemi wybojów ulicami, słabo oświetlonemi przez łukowe lampy, to nie jest zresztą daleko. Skręcamy w ulicę Smoczą, a oto i napis: „Łaźnia, kąpiele i prysznice”. Już się zaczynam spuszczać ku dołowi po stromych schodach, kiedy pani Szlomowa zatrzymuje mnie, musimy się porozumieć. Tu może będzie jeszcze miejsce na opisanie stanu mojego ducha: byłam, jakby to powiedzieć? Stanowcza, ale niezdecydowana. Nie obmyśliłam mianowicie jeszcze pretekstu, jakiego użyję, żeby nie wejść w tę wodę, czekałam na błysk natchnienia, wypatrywałam konjunktury. Wtedy właśnie zatrzymała mnie Szlomowa: – Czy pani każe sobie także zrobić wamma?

Czarny Ląd – Warszawa, 1934–1935

Reportaże Wandy Melcer drukowane były w „Wiadomościach Literackich” w latach 1934-1935, rok później zaś ukazały się jako książka. Wanda Melcer była powieściopisarką, poetką, publicystką i tłumaczką. Za najcenniejsze z jej prac uważa się właśnie reportaże. „Czarny Ląd – Warszawa” to zapis wizyt autorki w dzielnicy Nalewkowskiej oraz w innych miejscach w Warszawie, ważnych dla gminy żydowskiej, np. w rzeźni na Pradze, gdzie dokonywano rytualnego uboju, czy w szpitalu starozakonnych na Czystem. Schematem porządkującym cykl reportaży jest życie prawowiernego Żyda: od narodzin i obrzezania, poprzez naukę w chederze, małżeństwo, aż do śmierci i pogrzebu. Wiele miejsca autorka poświęca też sytuacji kobiet w patriarchalnej, religijnej społeczności. Odwiedza m.in. mykwę – łaźnię, w której Żydówki dokonują rytualnego obmycia. Wanda Melcer pisze z zaangażowaniem dalekim od obiektywizmu. Dziwi się, irytuje, czasem wzdraga. Zwolenniczka asymilacji, odnosi się krytycznie do większości obcych dla niej obyczajów. W imię postępu i higieny domaga się reformy systemu edukacji, zniesienia pewnych rytuałów oraz zmiany praw niekorzystnych dla kobiet, np. dotyczących rozwodów. Po publikacji reportaży na łamach prasy na autorkę posypały się gromy. Wytykano jej słabą znajomość żydowskiej kultury, niezrozumienie dla innej religii i tradycji, oskarżano nawet o antysemityzm. W przedmowie do wydania książkowego Melcer próbowała odpierać ataki.

Calosc KLIKNIJ TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

%d bloggers like this: