Francja rozpocznie honorowanie oficera wojskowego w przyszłym roku, w 120. rocznicę jego uniewinnienia. Prezydent Francji podkreśla, że dzień ten będzie oznaczał „zwycięstwo sprawiedliwości i prawdy” nad antysemityzmem.

PARYŻ – Prezydent Francji Emmanuel Macron ogłosił w sobotę 12 lipca francuskim dniem pamięci narodowej Alfreda Dreyfusa, kapitana armii francuskiej niesłusznie skazanego za zdradę stanu w 1894 roku w ramach znanego aktu antysemityzmu.

„Odtąd co roku 12 lipca będzie odbywała się ceremonia upamiętniająca Dreyfusa, zwycięstwo sprawiedliwości i prawdy nad nienawiścią i antysemityzmem” – powiedział Macron w oświadczeniu opublikowanym przez jego biuro.

Pierwszy taki dzień będzie obchodzony w 2026 roku, w 120. rocznicę uznania niewinności Dreyfusa przez najwyższy sąd apelacyjny Francji – dodał Macron.

Prezydent zaznaczył również, że Francja musi zachować czujność w obliczu „starożytnego widma” antysemityzmu.

Uhonorowanie Dreyfusa, którego potępienie nastąpiło w okresie szerzącego się antysemityzmu we francuskiej armii i społeczeństwie pod koniec XIX wieku, zbiega się w czasie z narastającym niepokojem związanym z przestępstwami z nienawiści wymierzonymi w Żydów we Francji.

Kapitan Alfred Dreyfus (drugi od prawej) rozmawia z generałem Gillainem (w środku) po otrzymaniu Legii Honorowej podczas ceremonii upamiętniającej rehabilitację Dreyfusa w paryskiej École Militaire, 21 lipca 1906 roku. (Zdjęcie: AFP)

Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, między styczniem a majem tego roku we Francji odnotowano 504 akty antysemickie. Jest to związane z „historycznym” wzrostem liczby przypadków nienawiści wobec Żydów od czasu terrorystycznego ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023 roku.

Francja jest domem dla największej populacji żydowskiej na świecie poza Izraelem i Stanami Zjednoczonymi.

Prezydent Francji Emmanuel Macron czeka przed powitaniem księcia Rahima al-Husajniego, Agi Chana V, w Pałacu Elizejskim podczas roboczego lunchu w Paryżu, 11 lipca 2025 roku. (Thomas Samson/AFP)

Dreyfus, 36-letni kapitan armii z Alzacji we wschodniej Francji, został oskarżony w październiku 1894 roku o przekazywanie niemieckiemu attaché wojskowemu tajnych informacji o nowym sprzęcie artyleryjskim.

Oskarżenie opierało się na porównaniu charakteru pisma na dokumencie znalezionym w koszu na śmieci attaché w Paryżu.

Dreyfus został postawiony przed sądem w trakcie zaciekłej antysemickiej kampanii prasowej. Jednak to wówczas powieściopisarz Emile Zola napisał swoją słynną broszurę „J’accuse” („Oskarżam…”), wspierającą kapitana.

Pomimo braku dowodów, Dreyfus został skazany za zdradę stanu, skazany na dożywocie w niesławnej kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej w Gujanie Francuskiej i publicznie pozbawiony stopnia.

Podpułkownik Georges Picquart, szef służb wywiadowczych, ponownie zbadał sprawę w tajemnicy i odkrył, że pismo na obciążającej wiadomości należało do innego oficera, Ferdinanda Walsina Esterhazy’ego.

Kiedy Picquart przedstawił dowody sztabowi generalnemu armii francuskiej, sam został wydalony z wojska i skazany na rok więzienia, a Esterhazy został uniewinniony.

W czerwcu 1899 roku Dreyfus został sprowadzony z powrotem do Francji na drugi proces. Początkowo uznano go za winnego i skazano na 10 lat więzienia, zanim oficjalnie go ułaskawiono, choć nie oczyszczono z zarzutów.

Dopiero 12 lipca 1906 roku, po wielu perypetiach, Sąd Apelacyjny uchylił pierwotny wyrok, uniewinniając Dreyfusa.

Przywrócono mu stopień majora, służył w I wojnie światowej i zmarł w 1935 roku w wieku 76 lat.

W zeszłym miesiącu parlament zatwierdził ustawę awansującą Dreyfusa do stopnia generała brygady.

Sprawa Dreyfusa jest często uważana za wczesną inspirację dla twórcy syjonizmu, Theodore’a Herzla, do założenia tego ruchu.

Macron ogłasza 12 lipca dorocznym Dniem Pamięci Alfreda Dreyfusa