Marta Urzędowska

Izraelskie wojsko. (Fot. REUTERS/Amir Cohen)

Izraelska armia uderzy w Rafah nawet bez wsparcia USA – potwierdza izraelski premier. Na miasto już lecą bomby, organizacje pomocowe alarmują, że szpitale są przepełnione, a rozmowy o rozejmie w Strefie Gazy właśnie po raz kolejny utknęły w martwym punkcie.

– Nawet gdybyśmy mieli zrobić to sami, zrobimy to. Jeśli będziemy musieli, będziemy walczyć samymi paznokciami. Na szczęście mamy nieco więcej, niż same paznokcie – przekonywał premier Izraela Benjamin Netanjahu w czwartek w amerykańskim talk-show Dr Phil. Przypomniał, że Izrael zbliża się do 76. rocznicy niepodległości, którą musiał sobie wywalczyć.

– Nie mieliśmy wtedy broni, ale wielką siłą ducha, heroizmem i jednością zwyciężyliśmy – wspominał wojnę z 1948 r., kiedy nowo utworzone państwo Izrael zostało zaatakowane przez Arabów.

Musimy atakować

Netanjahu wspomina dawne izraelskie zwycięstwa, szykując się do nowej ofensywy w Rafah, mieście położonym na południu Strefy Gazy, gdzie izraelska armia od pół roku prowadzi wojnę odwetową rozpętaną atakiem Hamasu na Izrael z 7 października ub. roku. Palestyńscy terroryści zabili wtedy 1,2 tys. osób, a 250 porwali do Gazy. W prowadzonych w odpowiedzi izraelskich nalotach i inwazji lądowej zginęło już blisko 35 tys. osób, a odcięta od świata enklawa cierpi głód i dotkliwy brak opieki medycznej.

Dziś Izraelczycy planują atak na Rafah, bo w mieście ukrywa się kilka tysięcy terrorystów Hamasu skupionych w kilku batalionach, a Izrael, rozpoczynając wojnę, przysiągł, że dopadnie i pozabija ich wszystkich, by grupa już nigdy nie zagroziła Izraelczykom. Świat odpowiada, że inwazja to zły pomysł, bo na miejscu – poza terrorystami – jest blisko półtora miliona cywilów, w większości koczujących w namiotach uchodźców z innych części pogrążonej w wojnie enklawy.

Palestyńczycy uciekają z Rafah, 9 maja 2024 r.Fot. REUTERS/Mohammed Salem

Ataku na Rafah nie chcą nawet najwierniejsi sojusznicy Izraela. W środę prezydent USA Joe Biden, który już wcześniej ostro krytykował pomysł inwazji, zagroził, że jeśli Izraelczycy uprą się i ruszą na miasto, Ameryka wstrzyma im dostawy pocisków artyleryjskich. Wcześniej pojawiły się też doniesienia, że już wstrzymano jeden z transportów bomb, które miały popłynąć na Bliski Wschód, ale Amerykanie uznali, że mogą one pozabijać cywilów w Rafah.

Mamy wszystko, co potrzebne do ataku

Choć izraelscy politycy jeden przez drugiego rzucili się krytykować groźby amerykańskiego przywódcy, Netanjahu w czwartkowej rozmowie próbował nieco studzić nastroje. – Często dobrze się porozumiewaliśmy, ale zdarzają się też nieporozumienia – opisywał relacje izraelsko-amerykańskie. – Jednak jak dotąd zawsze byliśmy w stanie je przezwyciężać i mam nadzieję, że tak będzie i tym razem – dodał. – Tak czy inaczej, zrobimy, co musimy, by chronić nasz kraj – zaznaczył izraelski premier.

Także rzecznik armii adm. Daniel Hagari potwierdził, że Izraelczycy nie będą się oglądać na Amerykę. – Nasza armia ma wszelką broń, niezbędną do planowanych przez nas misji, w tym tej w Rafah. Mamy wszystko, czego potrzebujemy – zapewnił.

Póki co izraelska armia wyraźnie nasiliła naloty na Rafah, a na obrzeżach miasta stanęły izraelskie czołgi i dochodzi do sporadycznych walk. Jak podaje ONZ, ok. stu tysięcy Palestyńczyków uciekło w ostatnich dniach z miasta, co oznacza największe przemieszczenie miejscowej ludności od miesięcy. Jednak większość uchodźców nie ma dokąd pójść: na południe od miasta jest zamknięta egipska granica, na północ – zrujnowane domy i nieustające walki. Ci, którzy uciekli, alarmują też w rozmowie z BBC, że Izrael – mimo obietnic – nie zapewnił im w miejscach ewakuacji namiotów i niezbędnej pomocy.

Jednocześnie lekarze i organizacje pomocowe w Rafah alarmują, że gwałtownie pogarsza się sytuacja w miejscowych szpitalach. Ostrzegają, że z powodu zamknięcia granic wszystkim placówkom brakuje paliwa i grozi im konieczność zamknięcia. W tej chwili w mieście pozostają już tylko dwa szpitale, i to działające częściowo. Trzeci, największy i oferujący najszersze usługi szpital Abu Jusufa an-Nadżdżara, został ewakuowany w ostatni wtorek i dziś nie działa.

W czasie gdy świat z niepokojem przygląda się sytuacji w Rafah, topnieją szanse na rozejm w Strefie Gazy. W czwartek z Kairu, gdzie trwały negocjacje w sprawie zawieszenia broni, wyjechali wszyscy ważni negocjatorzy z Hamasu i Izraela, a także pośredniczący w rozmowach szef CIA William Burns.

Palestyńskie dzieci w obozie w Rafah, 9 maja 2024 r.Fot. REUTERS/Mohammed Salem

USA: Nasze decyzje uzależnimy od rozmiaru operacji w Rafah

Hamas przekonuje w oświadczeniu, że jego delegacja wyjechała z egipskiej stolicy, bo „Izrael odrzucił propozycje mediatorów i zgłosił zastrzeżenia do kluczowych kwestii” – opisuje AFP. Jednocześnie grupa przekonuje, że dziś „piłka jest całkowicie po stronie Izraela”.

Nie wiadomo, czy terroryści mówią prawdę ani jakie warunki odrzucił Izrael, który nie podaje szczegółów. Z wcześniejszych doniesień wynikało, że to Hamas stawiał nierealne żądania – domagał się m.in. trwałego zakończenia wojny, co Izraelczycy na razie wykluczają, odmawiał też ostatecznego potwierdzenia listy izraelskich zakładników przewidzianych do zwolnienia w ramach wymiany na palestyńskich więźniów. W ramach porozumienia wolność miało odzyskać 33 porwanych spośród ok. 130 nadal przetrzymywanych przez Hamas.

Z kolei Biały Dom, choć przyznaje, że szef CIA wyjechał z Kairu, zaprzecza, że oznacza to koniec negocjacji. – Burns opuszcza region zgodnie z wcześniejszymi planami, jednak rozmówcy z innych delegacji pozostają na dyskusjach w Kairze, rozmowy więc trwają – zapewniał w oświadczeniu John Kirby, rzecznik administracji ds. bezpieczeństwa narodowego. – Nadal pozostajemy zaangażowani w negocjacje i liczymy, że możemy do czegoś dojść – dodał.

Jednocześnie uściślił, jakie działania izraelskiej armii sprawią, że Amerykanie wstrzymają kolejne transporty broni. – Wszyscy chyba rozumiemy, jak wygląda duża operacja lądowa. Działania takie wymagają wielkich sił i ruchów wojsk, a także powodują wiele ofiar cywilnych i masę zniszczonej infrastruktury  – wyliczał. – Czymś przeciwnym są bardziej precyzyjne, bardziej celowane i ograniczone operacje, takie, jakie w tej chwili obserwujemy na przejściu granicznym w Rafah – stwierdził Kirby, podkreślając, że „wiele zależy od tego, co dziś Izrael zrobi w Rafah i jakie ma plany dla miasta”.

Przy okazji Kirby podkreślił, że Amerykanie nadal ślą do Izraela „ogromną, ogromną większość wszystkiego, czego Izraelczycy potrzebują”. – Pomagamy im też celować w liderów, wśród nich w Jahję Sinwara, co, prawdę mówiąc, robimy razem z nimi w sposób ciągły – zapewnił i tym samym po raz pierwszy potwierdził, że Waszyngton pomaga Izraelczykom polować na przywódców Hamasu.

Netanjahu: Idziemy na Rafah.