Yehuda Teitelbaum

Członkowie Jewsekcji byli Żydami. Obwiniali syjonistów i tradycyjnych Żydów o alienację w społeczeństwie radzieckim. Wierzyli, że jeśli tylko Żydzi wyrzekną się religii, nacjonalizmu i wszelkich cech uznanych przez reżim za niepożądane, komunizm wynagrodzi im to pełną akceptacją.

Pomagali zamykać synagogi, prześladowali nauczycieli języka hebrajskiego i piętnowali swoich współwyznawców jako wrogów postępu. Gdy przestali być przydatni, państwo radzieckie po prostu rozwiązało Jewsekcję. Wielu jej członków zgładzono podczas stalinowskich czystek, inni zniknęli w obozach pracy. Ich lojalność na nic się nie zdała.

Antysyjonistyczna Liga Iraku również składała się z Żydów. Jej członkowie przekonywali, że to syjonizm jest źródłem wrogości wobec irackiej społeczności żydowskiej. Argumentowali, że gdyby Żydzi publicznie odrzucili ideę państwa żydowskiego, podejrzenia i nienawiść natychmiast by wygasły. Mylili się. Samą Ligę rozwiązano, a jej przywódców wtrącono do więzień. W wyniku pogromu Farhud zginęły setki Żydów, ich domy i sklepy zostały splądrowane oraz zniszczone, a w kolejnych latach ta starożytna społeczność została zmuszona do wygnania. Zanim podpalono ich domy lub zadano im ciosy nożem na ulicach, nikt nie pytał ofiar, czy są syjonistami.

Sto lat temu Bagdad szczycił się jedną z największych społeczności żydowskich na świecie – Żydzi stanowili około jednej czwartej ludności miasta. Dziś w całym Iraku pozostało ich mniej niż dziesięciu. Próby udowodnienia, że jest się jednym z „dobrych Żydów”, nigdy nie zmieniły tragicznego finału.

Żydzi niemieccy należeli do najbardziej zasymilowanych Żydów na świecie. Byli wykształceni, patriotyczni i głęboko dumni ze swojej niemieckości. Wielu z nich z oddaniem walczyło na frontach I wojny światowej. Często patrzyli z góry na ubogich Żydów przybywających z Europy Wschodniej, a niektórzy wmawiali sobie, że antysemityzm wycelowany jest wyłącznie w tych mniej wyrafinowanych. Stowarzyszenie Niemieckich Żydów Narodowych posunęło się wręcz do szukania porozumienia z ruchem nazistowskim i oficjalnie zadeklarowało swój sprzeciw wobec syjonizmu. Nazistom nie przeszkodziło to jednak w zdelegalizowaniu tej organizacji. Jej członkowie zostali wywiezieni i zamordowani wraz z resztą europejskiej społeczności żydowskiej.

Dziś w całej Europie żyje mniej Żydów niż arabskich obywateli w samym Izraelu. Tyle w kwestii pouczania Izraela przez Europę na temat tolerancji.

Gdy społeczeństwo zaczyna piętnować Żydów – czy choćby tylko jedną ich grupę – ich los jest już przypieczętowany. Asymilacja nigdy nie dała trwałej ochrony. Polityka ustępstw nigdy nie dała trwałej ochrony. Uprzejme tłumaczenie swoich racji i nadzieja na zostanie zaakceptowanym jako „ten dobry” również nigdy jej nie zapewniły.

Przeżywamy niebezpieczny moment. Stany Zjednoczone, a być może także Argentyna, pozostają jednymi z nielicznych miejsc, gdzie Żydzi nie są powszechnie stygmatyzowani. Ale nawet tego stanu rzeczy nie można brać za pewnik. Sondaż Harvard-Harris z 2023 roku wykazał, że dwie trzecie Amerykanów w wieku od 18 do 24 lat zgodziło się ze stwierdzeniem, iż „Żydzi jako grupa są ciemiężcami i powinni być traktowani jak ciemiężcy”. A przecież to ci młodzi ludzie będą wkrótce kształtować opinię publiczną.

Nie mamy innego wyboru: musimy mówić otwarcie i wprost o antysyjonizmie.

Gdyby bowiem antysyjonizm był jedynie sprzeciwem wobec Netanjahu, nie istniałby przed jego pojawieniem się na scenie politycznej. Gdyby był jedynie sprzeciwem wobec polityki Izraela, nie istniałby przed powstaniem samego państwa. Na długo przed 1948 rokiem Żydów masowo mordowano za to, że nie godzili się na rolę zaledwie tolerowanej mniejszości.

Niewygodna prawda brzmi: antysyjonizm nie zrodził się w odpowiedzi na żydowską władzę. Zrodził się w odpowiedzi na samą myśl, że Żydzi mogliby jakąkolwiek władzę posiadać.

Łagodne tłumaczenia nie uratowały Żydów z Bagdadu. Uległość nie uratowała Żydów z Niemiec. Rewolucyjny zapał nie uratował Żydów ze Związku Radzieckiego.

Jasność stawiania sprawy ma znaczenie. Pamięć ma znaczenie. A brak zgody na okłamywanie samych siebie co do tego, z czym naprawdę się mierzymy – ma znaczenie największe.

Jewsekcja (ros. Евсекция, skrót od Еврейская секция – Sekcja Żydowska) była specjalną jednostką organizacyjną w strukturach Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (RKP(b) / WKP(b)), działającą w latach 1918–1930.

Jej głównym zadaniem było przeforsowanie rewolucji komunistycznej oraz narzucenie ideologii radzieckiej społeczności żydowskiej w ZSRR.

Główne cele i działalność

• Walka z tradycyjną religią (judaizmem): Działacze Jewsekcji prowadzili agresywną kampanię laicyzacyjną – doprowadzali do zamykania synagog, likwidacji chederów (religijnych szkół) oraz zakazu nauczania religii i odprawiania tradycyjnych obrzędów.
• Zwalczanie syjonizmu: Ruch syjonistyczny oraz dążenia do utworzenia państwa żydowskiego w Palestynie uznawano za „kontrrewolucyjne” i „burżuazyjne”.
• Walka z językiem hebrajskim: Hebrajski został uznany za język reakcyjny i religijny, a jego nauczanie i używanie w druku zostało w praktyce zakazane.
• Promowanie języka jidysz: Jewsekcja promowała jidysz jako „ludowy” i „proletariacki” język Żydów. W tym języku wydawano komunistyczne gazety, tworzono państwowe szkoły i teatr świecki.

Koniec Jewsekcji

W 1930 roku władze radzieckie rozwiązały Jewsekcję (razem z innymi sekcjami narodowościowymi), uznając, że spełniła swoje zadanie, a dalsze istnienie odrębnych struktur narodowych jest niepotrzebne.

Tragiczny finał spotkał samych członków i liderów tej organizacji – podczas wielkich czystek stalinowskich w latach 30. XX wieku większość dawnych działaczy Jewsekcji została oskarżona o „odchylenie nacjonalistyczne”, aresztowana i rozstrzelana lub zesłana do łagrów.