Pięć wydarzeń, które miały miejsce

Autorzy: Hamutal Gouri, Anat Saragusti i Ian Joseph

Skrócona WERSJA TUTAJ

1. Prezydent Trump obiecuje Arabii Saudyjskiej zaawansowane samoloty F-35

Podczas spotkania w Gabinecie Owalnym Białego Domu z Muhammadem bin Salmanem (MBS), następcą tronu Arabii Saudyjskiej, prezydent Trump ogłosił, że zezwoli Arabii Saudyjskiej na zakup najnowocześniejszych samolotów bojowych F-35 za miliardy dolarów. Umowa ta praktycznie zakończy militarną przewagę Izraela, która była podstawą stosunków między Izraelem a Stanami Zjednoczonymi w zakresie sprzedaży broni krajom Bliskiego Wschodu.

Prezydent Trump powiedział mediom, a następnie w przemówieniu wygłoszonym podczas oficjalnej kolacji, że bardzo lubi MBS, że „jest miłym człowiekiem” i że skoro Izrael może mieć te samoloty, to Arabia Saudyjska również może. Prezydent Trump podpisał również sojusz obronny z Arabią Saudyjską i ogłosił, że jest to drugi najważniejszy sojusz obronny dla USA po zobowiązaniach w ramach NATO.

Izrael uważnie śledził te wydarzenia, ale nie miał żadnej możliwości, aby je powstrzymać lub poprosić prezydenta Trumpa, aby nie wyposażał Saudyjczyków w tak zaawansowane platformy lotnicze, które mogłyby dać Arabii Saudyjskiej przewagę militarną nad Izraelem. Prezydent Trump zasugerował, że Arabia Saudyjska przystąpi do porozumień Abrahama, ale MBS nie zgodził się na to automatycznie. W rzeczywistości powiedział, że chętnie przystąpi do tych porozumień i znormalizuje stosunki z Izraelem, ale chce, aby Izrael przyjął podejście oparte na rozwiązaniu dwupaństwowym, aby zakończyć konflikt z Palestyńczykami. Jest to coś, na co obecny rząd Izraela nigdy się nie zgodzi. Najważniejsze jest to, że Trump nie postawił Arabii Saudyjskiej żadnych warunków, podczas gdy saudyjski następca tronu grał trudnego do zdobycia i nie udzielił ostatecznej pozytywnej odpowiedzi.

2. Rada Bezpieczeństwa ONZ zatwierdziła rezolucję w sprawie Strefy Gazy, która obejmuje rozbrojenie Hamasu, ale uwzględnia również przyszłe państwo palestyńskie

Stany Zjednoczone zainicjowały plan, który doprowadził do przyjęcia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2803 dotyczącej kolejnego etapu w Strefie Gazy po uwolnieniu wszystkich żywych zakładników i większości zabitych. Na dzień 21 listopada trzy ciała zakładników są nadal przetrzymywane w Strefie Gazy przez Hamas. Dwie osoby to Izraelczycy, a jedna to obywatel Tajlandii, który przebywał w Izraelu w celach zawodowych.

Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ zawierała klauzulę dotyczącą przyszłości regionu i chęci utworzenia państwa palestyńskiego obok Izraela. Obecny rząd izraelski zdecydowanie sprzeciwia się jakiejkolwiek formie państwa palestyńskiego. Argumentem Izraela jest to, że Palestyńczycy nie powinni otrzymać „nagrody” za masakrę z 7 października, dlatego nikt nie powinien popierać utworzenia państwa palestyńskiego po 7 października. Z drugiej strony Izrael, który nie jest członkiem Rady Bezpieczeństwa, poparł plan amerykański, ponieważ obejmował on deradykalizację Hamasu, rozbrojenie tej organizacji oraz utworzenie zagranicznej jednostki zarządzającej Strefą Gazy, bez udziału Hamasu. Rozwiązanie to musi jeszcze zostać przetestowane w praktyce. Obecnie, przy braku władzy rządzącej na miejscu, Hamas odzyskuje swoją władzę i w praktyce rządzi Strefą Gazy na obszarach, z których wycofał się Izrael.

3. Protesty przeciwko rządowi trwają z pełną mocą

W sobotę wieczorem tysiące Izraelczyków zgromadziło się na głównym placu w Tel Awiwie, aby protestować przeciwko rządowi, który odrzucił wezwanie do powołania krajowej komisji śledczej w celu zbadania wydarzeń, które doprowadziły do 7 października. Premier Netanjahu i jego sojusznicy twierdzą, że połowa mieszkańców Izraela nie ufałaby komisji państwowej, dlatego rząd postanowił powołać inną komisję, której członków wyznaczy rząd.

Przewodniczący komisji krajowej jest mianowany przez prezesa Sądu Najwyższego. Niestety minister sprawiedliwości i inni ministrowie koalicyjnego rządu rozpowszechniają kłamstwa, twierdząc, że prezes Sądu Najwyższego nie został prawidłowo mianowany, dlatego nie uznają jego stanowiska. Nie nazywają go prezesem Sądu Najwyższego, nie zapraszają go na oficjalne uroczystości, a zatem nie ufają żadnej komisji, której przewodniczącego mianuje on. Jednak według sondaży opinii publicznej 70% Izraelczyków chce prawidłowo powołanej krajowej komisji śledczej, a nie komisji mianowanej politycznie. Odsetek ten utrzymuje się na stałym poziomie w ostatnich miesiącach.

Tysiące osób protestowało przeciwko decyzji rządu. Wezwanie wyszło od forum rodzin ofiar masakry z 7 października i wojny, która nastąpiła po niej. Protest ma być kontynuowany również w najbliższą sobotę. W międzyczasie państwo będzie musiało wyjaśnić, dlaczego nie powoła komisji państwowej do rozpatrzenia petycji skierowanej do Sądu Najwyższego.

4. Uwolnieni zakładnicy spotykają się z prezydentem Trumpem i Kongresem po zawieszeniu broni

Delegacja 17 izraelskich zakładników i członków ich rodzin, niedawno uwolnionych z niewoli Hamasu w ramach zawieszenia broni w konflikcie w Strefie Gazy, wynegocjowanego przez Stany Zjednoczone, udała się w tym tygodniu do Waszyngtonu, aby spotkać się z prezydentem Donaldem Trumpem i przemówić przed członkami Kongresu.

Wizyta zakończyła się spotkaniem z prezydentem Trumpem w Białym Domu. Uwolnieni zakładnicy skorzystali z okazji, aby wyrazić wdzięczność za rolę, jaką odegrała jego administracja w zapewnieniu im wolności. Podczas spotkania byli zakładnicy Gali i Ziv Bermanowie wręczyli prezydentowi Trumpowi głęboko symboliczny prezent: mezuzę odzyskaną z ich spalonego domu w kibucu Kfar Aza, z którego zostali porwani. W towarzyszącym liście wyrazili „szacunek i wdzięczność za działania prezydenta na rzecz uwolnienia zakładników”. Prezydent Trump z kolei pochwalił ocalałych, stwierdzając: „Nie są już Państwo zakładnikami, są Państwo bohaterami”.

Delegacja spotkała się również z wysokimi rangą ustawodawcami na Kapitolu, w tym z członkami Kongresowej Grupy Roboczej ds. Powrotu Zakładników i Jeńców, i otrzymała owację na stojąco podczas późniejszego przemówienia prezydenta Trumpa na wspólnym posiedzeniu Kongresu.

Starsi członkowie Kongresu wyrazili swoje zaangażowanie w sprawę pozostałych jeńców. Senator Chuck Schumer (D-NY) stwierdził: „Dzisiaj jest wspaniały dzień. W końcu, w końcu, w końcu ostatni żyjący zakładnicy brutalnie przetrzymywani przez Hamas są w domu, co wywołuje ogromną i przytłaczającą ulgę. Wyrażam uznanie dla ogromnego zaangażowania niestrudzonych rodzin zakładników, prezydenta Trumpa, jego administracji i wszystkich, którzy pomogli w realizacji tego momentu”.

Delegacja zwróciła się również do wysokich rangą prawodawców na Kapitolu, składając emocjonalne zeznania i podkreślając potrzebę jedności narodowej w procesie odbudowy Izraela.

Uwolniony zakładnik Ziv Berman, przemawiając do grupy kongresmenów, powiązał ich prywatną rehabilitację z misją narodową: „W tej chwili nasza rehabilitacja ma charakter prywatny, ale prawdziwa rehabilitacja jako kraju rozpocznie się dopiero wtedy, gdy ostatni z zakładników wróci do domu”.

5. Komisja Knesetu obchodzi Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet: gwałtowny wzrost liczby napaści związanych z narkotykami i krytyczne luki w danych

Komisja Knesetu ds. statusu kobiet i równości płci zorganizowała sesję z okazji Międzynarodowego Dnia Eliminacji Przemocy wobec Kobiet, obchodzonego na całym świecie 25 listopada. Podczas sesji członkom komisji przedstawiono alarmujące dowody zebrane przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz wstrząsające zeznania ofiar przemocy seksualnej.

Stowarzyszenie Centrów Kryzysowych ds. Gwałtów w Izraelu (ARCCI) przedstawiło dane za rok 2025, podkreślając gwałtowny wzrost liczby zgłoszeń do centrów kryzysowych dotyczących napaści pod wpływem środków odurzających, takich jak narkotyki gwałtu, a także gwałtowny wzrost liczby zgłoszeń dotyczących napaści mających miejsce w placówkach terapeutycznych (np. klinikach, ośrodkach leczenia) i placówkach edukacyjnych. Raport wskazał również, że 33% nastolatków doświadczyło przemocy seksualnej w Internecie.

Komisja zorganizowała również posiedzenie poświęcone zabójstwom kobiet i przemocy domowej. Według raportów izraelskiej policji i organizacji kobiecych od początku 2025 r. zamordowano 44 kobiety, co stanowi gwałtowny wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Jednak pomimo alarmujących danych minister bezpieczeństwa narodowego Ben Gvir (Jewish Power) i przedstawiciele izraelskiej policji byli nieobecni na posiedzeniu. Przewodnicząca komisji, posłanka Merav Cohen (Yesh Atid) i inni posłowie opozycji skrytykowali nieobecność ministrów jako oznakę zaniedbania ze strony rządu i niezdolności do skutecznego zwalczania przemocy wobec kobiet.

Kolejnym przykładem niepowodzenia ministerstw w skutecznym zwalczaniu przemocy wobec kobiet jest systemowa niezdolność władz państwowych do gromadzenia i konsekwentnego dokumentowania scentralizowanych, wiarygodnych danych dotyczących przemocy domowej. Międzynarodowa Organizacja Syjonistyczna Kobiet (WIZO) wyraziła krytykę braku danych i ogłosiła, że zaprzestanie publikowania corocznego raportu na temat przemocy domowej, dodając, że brak statystyk odzwierciedla dewaluację życia kobiet.

Tygodniowy Przegląd Wiadomości z Izraela do 21 listopada 2025 r.