Poznaj następnego kanclerza Niemiec

Lider CDU obiecał znieść ograniczenia w eksporcie niemieckiej broni do Jerozolimy i skrytykował zarówno ustępującego kanclerza Olafa Scholza, jak i administrację Bidena za politykę w czasie wojny.

Według wstępnych wyników opublikowanych w nocy, blok chrześcijańsko-demokratyczny Merza uzyskał 28,6% głosów, podczas gdy skrajnie prawicowa partia Alternatywa dla Niemiec (AfD) zajęła drugie miejsce z wynikiem 20,8% – najwyższy wynik dla skrajnie prawicowej partii w Niemczech od czasów II wojny światowej. Centrolewicowa Partia Socjaldemokratyczna (SPD), kierowana przez ustępującego kanclerza Olafa Scholza, spadła do 16,4%. Zieloni uzyskali 11,6%, podczas gdy skrajnie lewicowa partia Die Linke osiągnęła znaczny wzrost z 8,8%.

69-letni Merz urodził się w zachodnich Niemczech w rodzinie prawników i polityków, a jego ojciec był sędzią w kilku nazistowskich procesach. Ukończył studia prawnicze w 1985 roku i wkrótce potem został mianowany sędzią, ale opuścił wymiar sprawiedliwości w ciągu roku, aby zostać doradcą prawnym w przemyśle chemicznym. Jego kariera polityczna rozpoczęła się w 1989 r., kiedy został wybrany do Parlamentu Europejskiego, a w 1994 r. wszedł do Bundestagu. W ciągu następnych 15 lat stał się głównym autorytetem CDU w zakresie polityki finansowej i budżetowej.

Na początku XXI wieku Merz próbował rzucić wyzwanie Angeli Merkel w walce o przywództwo w partii, ale przegrał. Stał się jedną z pierwszych ofiar jej czystki politycznej, w której odsunęła na bok rywali płci męskiej. W 2009 r. porzucił politykę i zajął się biznesem, stając się multimilionerem dzięki pracy jako prawnik korporacyjny i członek zarządu dużych firm. Zdobył również licencję pilota i kupił dwa prywatne samoloty.

Merz powrócił do polityki w 2018 r. po tym, jak Merkel ogłosiła, że nie będzie ubiegać się o kolejną kadencję. W 2021 r., po porażce wyborczej CDU, został wybrany na lidera partii za trzecim podejściem. Od tego czasu pracował nad przywróceniem konserwatystów do władzy i zdystansowaniem CDU od politycznego dziedzictwa Merkel, jednocześnie apelując do centrowych wyborców.

„Z Izraelem nie ma żadnych ale

Merz jest znany jako niezachwiany zwolennik Izraela. Po ataku z 7 października odwiedził zarówno południowy, jak i północny Izrael i skrytykował ustępującego kanclerza Olafa Scholza za dopuszczenie do faktycznego embarga na broń dla Izraela. Merz obiecał, że pod jego rządami nie będzie takich ograniczeń, a także potępił politykę administracji Bidena wobec Izraela podczas wojny.

Ponadto Merz ogłosił, że zaprosi premiera Benjamina Netanjahu do odwiedzenia Niemiec, pomimo nakazu aresztowania wydanego przez Międzynarodowy Trybunał Karny. Jego partia zobowiązała się do dalszego postrzegania Izraela jako „raison d’être” – fundamentalnego powodu istnienia Niemiec.

Spotkanie Friedricha Merza z premierem Benjaminem Netanjahu

(Zdjęcie: Kobi Gideon/GPO)

Podczas gdy Merz popiera rozwiązanie dwupaństwowe, nalega, aby Palestyńczycy najpierw uznali prawo Izraela do istnienia. W przeszłości stwierdził, że „stosunki Niemiec z Izraelem są wyjątkowe – bez żadnych »jeśli« lub »ale«”, a w październiku 2023 r. oświadczył, że Niemcy nie udzielą azylu Palestyńczykom, ponieważ, jak powiedział, „Niemcy mają już zbyt wielu antysemitów”.

Poza stanowiskiem w sprawie Izraela, polityka Merza koncentruje się na rygorystycznym podejściu do kwestii wewnętrznych w Niemczech. Opowiada się za ograniczeniem imigracji i zamknięciem drzwi kraju dla nielegalnych imigrantów.

Miesiąc temu,po tym jak nielegalny afgański imigrant zabił nożem małe dziecko, Merz zareagował emocjonalnie i próbował przeforsować przepisy antyimigracyjne we współpracy z AfD. To posunięcie złamało polityczne tabu po II wojnie światowej, ponieważ partie głównego nurtu w Niemczech tradycyjnie odmawiały współpracy ze skrajną prawicą. Ryzyko drogo go kosztowało: ustawa nie została przyjęta, setki tysięcy protestowało przeciwko niemu, skrajnie lewicowa Die Linke zyskała nowe poparcie, a konserwatyści stracili 2-3% w sondażach.

Jasne zobowiązanie: Żadnego rządu z AfD

W polityce gospodarczej Merz dąży do obniżenia zasiłków dla bezrobotnych dla 1,7 miliona obywateli, którzy według niego są zdolni do pracy, ale jej nie podejmują. W polityce zagranicznej jest zagorzałym zwolennikiem Unii Europejskiej i NATO, ale w odpowiedzi na ostatnie działania Donalda Trumpa podkreślił swój cel, jakim jest dążenie do większej niezależności Niemiec.

Liderka AFD Alice Weidel

(Zdjęcie: Tobias SCHWARZ / AFP)

Teraz, po zwycięstwie, Merz stoi przed wyzwaniem utworzenia koalicji rządowej. Pomimo zdecydowanego zwycięstwa, będzie musiał współpracować z bardziej umiarkowanymi partiami, aby stworzyć stabilny rząd.

Wielokrotnie obiecywał, że nie włączy Alternatywy dla Niemiec do swojej koalicji – zwłaszcza, że Izrael oficjalnie bojkotuje tę partię. Jeśli złamie to zobowiązanie i włączy skrajnie prawicową AfD, może to stanowić poważne wyzwanie dla Izraela, biorąc pod uwagę sprzeciw partii wobec pamięci o Holokauście. W niedzielę wieczorem Merz potwierdził swoje zobowiązanie do trzymania AfD z dala od Izraela.

Po zwycięstwie Merza, premier Benjamin Netanjahu pogratulował mu na X:

„Gratuluję Friedrichowi Merzowi i Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej zdecydowanego zwycięstwa w dzisiejszych wyborach. Z niecierpliwością czekam na ścisłą współpracę z nowym rządem w celu dalszego wzmocnienia partnerstwa między naszymi krajami”.

Friedrich Merz jest niezłomnym sojusznikiem Izraela